Annual report
Page 1
ROCZNE SKONSOLIDOWANESPRAWOZDANIE FINANSOWEGRUPY KAPITAŁOWEJBANKU OCHRONY ŚRODOWISKA S.A. ZA ROK ZAKOŃCZONY DNIA 31 GRUDNIA 2024 R. Warszawa, 26 marca 2025 r.
Page 2
Roczne Skonsolidowane Sprawozdanie Finansowe Grupy Kapitałowej BOŚ S.A.za rok zakończony dnia 31 grudnia 2024 r. w tys. zł. 1 Spis treści Roczny skonsolidowany rachunek zysków i strat Grupy BOŚ...........................................................................................................................4 Roczne skonsolidowane sprawozdanie z całkowitych dochodów Grupy BOŚ......................................................................................5 Roczne skonsolidowane sprawozdanie z sytuacji finansowej Grupy BOŚ...............................................................................................6 Roczne skonsolidowane sprawozdanie ze zmian w kapitale własnym Grupy BOŚ...........................................................................8 Roczne skonsolidowane sprawozdanie z przepływów pieniężnych Grupy BOŚ................................................................................10 Podstawowe informacje o Banku Ochrony Środowiska S.A. i Grupie Kapitałowej Banku Ochrony Środowiska S.A.................................................................................................................................................................................12 1. Bank Ochrony Środowiska S.A....................................................................................................................................................................................12 2. Grupa Kapitałowa BOŚ S.A. - wykaz jednostek objętych konsolidacją............................................................................................13 3. Informacje dodatkowe dotyczące Spółek na dzień 31 grudnia 2024 roku:..................................................................................13 4. Skład osobowy Zarządu oraz Rady Nadzorczej BOŚ S.A...........................................................................................................................14 5. Zatwierdzenie sprawozdania finansowego........................................................................................................................................................16 6. Oświadczenie o zgodności.............................................................................................................................................................................................16 7. Informacje o istotnych zasadach (polityce) rachunkowości przy sporządzaniu sprawozdania finansowego.....16 7.1. Podstawa sporządzenia i oświadczenie o zgodności.......................................................................................................................17 7.2. Porównywalność z danymi okresu poprzedniego.............................................................................................................................17 7.3. Kontynuacja działalności....................................................................................................................................................................................20 7.4. Konsolidacja..................................................................................................................................................................................................................21 7.5. Wycena pozycji wyrażonych w walutach obcych..............................................................................................................................22 7.6. Zasady ujmowania przychodów i kosztów związanych z bancassurance........................................................................22 7.7. Aktywa i zobowiązania finansowe................................................................................................................................................................23 7.8. Kapitał własny.............................................................................................................................................................................................................29 7.9. Działalność maklerska..........................................................................................................................................................................................29 7.10. Standardy i interpretacje oraz zmiany do standardów, które zostały po raz pierwszy zastosowane w 2024 roku..................................................................................................................................................................................................................30 7.11. Nowe standardy i interpretacje oraz zmiany do nich, które zostały opublikowane, a także zostały zatwierdzone przez Unię Europejską, a nie weszły jeszcze w życie i nie zostały jeszcze zastosowane przez Grupę BOŚ......................................................................................................................................................................................................................31 7.12. Nowe standardy i interpretacje oraz zmiany do nich, które zostały opublikowane i nie są zatwierdzone przez UE...........................................................................................................................................................................................................................31 8. Korekty błędów dotyczących poprzednich okresów..................................................................................................................................34 9. Ważniejsze oszacowania i oceny..............................................................................................................................................................................34 10. Zarządzanie ryzykiem.......................................................................................................................................................................................................35 10.1. Ryzyko kredytowe....................................................................................................................................................................................................35 10.1.1. Opis metodologii rozpoznawania utraty wartości ekspozycji kredytowych...................................................................39 10.1.2. Należności od innych banków.........................................................................................................................................................................41 10.1.3. Należności od klientów........................................................................................................................................................................................42 10.1.4.Dłużne papiery wartościowe.............................................................................................................................................................................61 10.1.5. Struktura koncentracji zaangażowania w segmenty branżowe i geograficzne wraz z oceną ryzyka związanego z tym zaangażowaniem..........................................................................................................................................................62 10.1.6. Struktura koncentracji zaangażowania w poszczególne podmioty, grupy kapitałowe.........................................64 10.1.7. Maksymalna ekspozycja na ryzyko kredytowe....................................................................................................................................66
Page 3
Roczne Skonsolidowane Sprawozdanie Finansowe Grupy Kapitałowej BOŚ S.A.za rok zakończony dnia 31 grudnia 2024 r. w tys. zł. 2 10.1.8. Praktyki forbearance..........................................................................................................................................................................................69 10.2. Ryzyko finansowe w księdze bankowej i handlowej oraz limity...............................................................................................71 10.2.1. Ryzyko płynności.......................................................................................................................................................................................................72 10.2.2.Ryzyko stopy procentowej.................................................................................................................................................................................82 10.2.3.Ryzyko walutowe......................................................................................................................................................................................................89 10.2.4.Pozostałe ryzyka rynkowe..................................................................................................................................................................................93 10.3. Zarządzanie kapitałem.........................................................................................................................................................................................94 10.4. Ryzyko operacyjne...................................................................................................................................................................................................98 10.5. Ryzyko braku zgodności...................................................................................................................................................................................100 10.6. Ryzyko modeli............................................................................................................................................................................................................101 10.7. Ryzyko ESG..................................................................................................................................................................................................................103 Informacja uzupełniająca do skonsolidowanego rachunku zysków i strat.........................................................................................104 11. Wynik z tytułu odsetek..................................................................................................................................................................................................104 12. Wynik z tytułu opłat i prowizji...................................................................................................................................................................................107 13. Przychody z tytułu dywidend...................................................................................................................................................................................108 14. Wynik na instrumentach finansowych wycenianych wg wartości godziwej przez wynik finansowy (w tym należności od klientów)................................................................................................................................................................................................108 15. Wynik na inwestycyjnych papierach wartościowych..............................................................................................................................108 16. Wynik na rachunkowości zabezpieczeń...........................................................................................................................................................109 17. Wynik z pozycji wymiany.............................................................................................................................................................................................109 18. Pozostałe przychody i koszty operacyjne..........................................................................................................................................................110 19. Wynik ryzyka prawnego kredytów hipotecznych w walutach obcych.........................................................................................112 20. Wynik odpisów z tytułu utraty wartości..............................................................................................................................................................116 21. Ogólne koszty administracyjne................................................................................................................................................................................118 22. Obciążenia podatkowe...................................................................................................................................................................................................121 23. Zysk przypadający na jedną akcję..........................................................................................................................................................................122 Informacja uzupełniająca do skonsolidowanego sprawozdania z sytuacji finansowej Grupy BOŚ....................................123 24. Środki pieniężne i ich ekwiwalenty.......................................................................................................................................................................123 25. Należności od innych banków..................................................................................................................................................................................124 26. Aktywa i zobowiązania finansowe przeznaczone do obrotu...............................................................................................................126 27. Inwestycyjne papiery wartościowe........................................................................................................................................................................127 28. Należności od klientów...................................................................................................................................................................................................131 29. Wartości niematerialne.................................................................................................................................................................................................137 30. Rzeczowe aktywa trwałe..............................................................................................................................................................................................140 31. Prawo do użytkowania – leasing.............................................................................................................................................................................143 32. Inne aktywa...........................................................................................................................................................................................................................145 33. Zobowiązania wobec Banku Centralnego oraz innych banków......................................................................................................145 34. Zobowiązania wobec klientów.................................................................................................................................................................................146 35. Zobowiązania z tytułu emisji papierów wartościowych.........................................................................................................................147 36. Zobowiązania podporządkowane..........................................................................................................................................................................147 37. Rezerwy....................................................................................................................................................................................................................................148
Page 4
Roczne Skonsolidowane Sprawozdanie Finansowe Grupy Kapitałowej BOŚ S.A.za rok zakończony dnia 31 grudnia 2024 r. w tys. zł. 3 38. Odroczony podatek dochodowy............................................................................................................................................................................154 39. Zobowiązania z tytułu leasingu...............................................................................................................................................................................156 40. Pozostałe zobowiązania................................................................................................................................................................................................157 41. Aktywa i zobowiązania warunkowe......................................................................................................................................................................157 42. Postępowania sądowe i administracyjne.........................................................................................................................................................159 43. Działalność maklerska....................................................................................................................................................................................................162 44. Kapitał podstawowy.........................................................................................................................................................................................................163 45. Kapitał z aktualizacji wyceny.....................................................................................................................................................................................165 46. Zyski zatrzymane...............................................................................................................................................................................................................166 Pozostałe informacje uzupełniające................................................................................................................................................................................167 47. Rachunkowość zabezpieczeń...................................................................................................................................................................................167 48. Płatności na bazie akcji.................................................................................................................................................................................................168 49. Informacje dodatkowe do sprawozdania z przepływów pieniężnych.........................................................................................170 50. Charakterystyka instrumentów pochodnych oraz transakcji wymiany walutowej............................................................172 51. Wartość godziwa aktywów i zobowiązań finansowych..........................................................................................................................179 52. Podział instrumentów finansowych wycenianych wg wartości godziwej w zależności od sposobu pomiaru wartości godziwej...............................................................................................................................................................................................................181 53. Sprawozdawczość dotycząca segmentów......................................................................................................................................................185 54. Transakcje z podmiotami powiązanymi............................................................................................................................................................190 55. Sezonowość lub cykliczność działalności.........................................................................................................................................................194 56. Zbycie i likwidacja oraz połączenie spółek.......................................................................................................................................................194 57. Wypłacone dywidendy (łącznie lub w przeliczeniu na jedną akcję), z podziałem na akcje zwykłe i pozostałe akcje............................................................................................................................................................................................................................................194 58. Reforma wskaźników referencyjnych.................................................................................................................................................................194 59. Zdarzenia po dniu bilansowym................................................................................................................................................................................197
Page 5
Roczne Skonsolidowane Sprawozdanie Finansowe Grupy Kapitałowej BOŚ S.A.za rok zakończony dnia 31 grudnia 2024 r. w tys. zł. 4 Roczny skonsolidowany rachunek zysków i strat Grupy BOŚ za rok zakończonyDziałalność kontynuowana Nota 31-12-2024 31-12-2023 Przychody z tytułu odsetek i o podobnym charakterze, w tym: 11 1 445 054 1 598 700 aktywa finansowe wyceniane wg zamortyzowanego kosztu 1 063 021 1 129 550 aktywa wyceniane wg wartości godziwej przez inne dochody całkowite 360 053 444 307 aktywa finansowe wyceniane wg wartości godziwej przez wynik finansowy 21 980 24 843 Koszty z tytułu odsetek i o podobnym charakterze, w tym: 11 -610 787 -787 719 zobowiązania finansowe wyceniane wg zamortyzowanego kosztu -610 787 -787 719 Wynik z tytułu odsetek 11 834 267 810 981 Przychody z tytułu opłat i prowizji 171 129 174 690 Koszty z tytułu opłat i prowizji -41 676 -43 165 Wynik z tytułu opłat i prowizji 12 129 453 131 525 Przychody z tytułu dywidend 13 12 384 8 384 Wynik na instrumentach finansowych wycenianych wg wartości godziwej przez wynik finansowy (w tym należności od klientów) 14 52 160 61 759 Wynik na inwestycyjnych papierach wartościowych 15 29 - Wynik na rachunkowości zabezpieczeń 16 -1 992 -2 028 Wynik z pozycji wymiany 17 11 304 9 888 Wynik z tytułu zaprzestania ujmowania instrumentów finansowych 906 1 038 Pozostałe przychody operacyjne 18 50 939 65 321 Pozostałe koszty operacyjne 18 -80 670 -76 785 Wynik ryzyka prawnego kredytów hipotecznych w walutach obcych 19/42 -243 998 -284 411 Wynik odpisów z tytułu utraty wartości 20 -13 758 -50 474 Ogólne koszty administracyjne 21 -602 369 -518 166 Zysk brutto 148 655 157 032 Obciążenia podatkowe 22 -68 999 -78 658 Zysk netto 79 656 78 374 z tego przypadające na udziałowców jednostki dominującej 79 656 78 374 Zysk na akcję przypadające udziałowcom jednostki dominującej w trakcie okresu (w zł) 23 podstawowy 0,86 0,84 rozwodniony 0,86 0,84 Działalność zaniechana w roku 2024 oraz w roku 2023 nie wystąpiła. Noty przedstawione na kolejnych stronach stanowią integralną część niniejszego sprawozdania finansowego.
Page 6
Roczne Skonsolidowane Sprawozdanie Finansowe Grupy Kapitałowej BOŚ S.A.za rok zakończony dnia 31 grudnia 2024 r. w tys. zł. 5 Roczne skonsolidowane sprawozdanie z całkowitych dochodów Grupy BOŚ za rok zakończonyDziałalność kontynuowana 31-12-2024 31-12-2023 Zysk netto 79 656 78 374 Pozycje, które mogą być przeklasyfikowane do rachunku zysków i strat: -2 657 89 641 Wartość godziwa dłużnych instrumentów finansowych wycenianych wg wartości godziwej przez inne dochody całkowite brutto -3 280 110 668 Podatek odroczony 623 -21 027 Pozycje, które nie podlegają przeklasyfikowaniu do rachunku zysków i strat: 3 967 16 467 Wartość godziwa instrumentów kapitałowych wycenianych wg wartości godziwej przez inne dochody całkowite brutto 6 087 21 205 Podatek odroczony -1 157 -4 029 Przeszacowanie zobowiązań z tytułu świadczeń pracowniczych -1 189 -875 Podatek odroczony 226 166 Inne dochody całkowite 1 310 106 108 Całkowity dochód ogółem: 80 966 184 482 z tego przypadający na udziałowców jednostki dominującej 80 966 184 482 Noty przedstawione na kolejnych stronach stanowią integralną część niniejszego sprawozdania finansowego.
Page 7
Roczne Skonsolidowane Sprawozdanie Finansowe Grupy Kapitałowej BOŚ S.A.za rok zakończony dnia 31 grudnia 2024 r. w tys. zł. 6 Roczne skonsolidowane sprawozdanie z sytuacji finansowej Grupy BOŚ Aktywa Nota 31-12-2024 31-12-2023 przekształcone 01-01-2023 przekształcone Środki pieniężne i ich ekwiwalenty 24 4 302 437 4 024 053 5 254 792 Należności od innych banków 25 14 397 19 275 29 041 Aktywa finansowe przeznaczone do obrotu, w tym: 26 145 732 169 494 263 259 kapitałowe papiery wartościowe 16 568 28 848 16 602 dłużne papiery wartościowe 18 809 209 20 643 instrumenty pochodne 110 355 140 437 226 014 Pochodne instrumenty zabezpieczające 47 8 693 15 556 30 562 Inwestycyjne papiery wartościowe: 27 7 351 554 6 188 312 4 542 991 kapitałowe papiery wartościowe wyceniane wg wartości godziwej przez inne dochody całkowite 112 743 106 656 85 465 dłużne papiery wartościowe wyceniane wg wartości godziwej przez inne dochody całkowite 5 268 798 3 589 063 2 450 686 dłużne papiery wartościowe wyceniane wg zamortyzowanego kosztu 1 843 978 2 366 265 1 900 215 dłużne papiery wartościowe wyceniane wg opcji do wartości godziwej przez wynik finansowy 126 035 126 328 106 625 Należności od klientów, w tym: 28 10 104 635 10 767 436 11 125 827 wyceniane wg zamortyzowanego kosztu 10 104 603 10 767 297 11 122 777 wyceniane wg wartości godziwej przez wynik finansowy 32 139 3 050 Wartości niematerialne 29 106 839 131 833 132 983 Rzeczowe aktywa trwałe 30 91 438 92 327 91 670 Prawo do użytkowania - leasing 31 48 684 53 967 65 839 Aktywa z tytułu podatku dochodowego: 148 318 158 734 175 900 bieżące 89 402 2 445 odroczone 38 148 229 158 332 173 455 Inne aktywa 32 395 768 411 464 293 317 Aktywa razem 22 718 495 22 032 451 22 006 181 Noty przedstawione na kolejnych stronach stanowią integralną część niniejszego sprawozdania finansowego.
Page 8
Roczne Skonsolidowane Sprawozdanie Finansowe Grupy Kapitałowej BOŚ S.A.za rok zakończony dnia 31 grudnia 2024 r. w tys. zł. 7 Zobowiązania Nota 31-12-2024 31-12-2023 - przekształcone 01-01-2023 - przekształcone Zobowiązania wobec Banku Centralnego oraz innych banków 33 244 519 75 146 141 143 Zobowiązania finansowe przeznaczone do obrotu, w tym: 26 58 175 79 920 152 977 kapitałowe papiery wartościowe 1 032 950 907 instrumenty pochodne 57 143 78 970 152 070 Zobowiązania wobec klientów 34 19 100 807 18 565 197 18 820 809 Zobowiązania z tytułu emisji papierów wartościowych 35 199 762 - - Zobowiązania podporządkowane 36 102 838 447 184 345 035 Rezerwy 37 362 978 256 289 165 458 Zobowiązania z tytułu podatku dochodowego: 14 744 3 260 449 bieżące 14 744 2 312 449 odroczone 38 - 948 - Zobowiązania z tyt. leasingu 39 45 351 53 253 67 928 Pozostałe zobowiązania 40 359 735 403 582 348 244 Zobowiązania razem 20 488 909 19 883 831 20 042 043 Kapitały Nota 31-12-2024 31-12-2023 - przekształcone 01-01-2023 - przekształcone KAPITAŁ WŁASNY PRZYPADAJĄCY NA UDZIAŁOWCÓW JEDNOSTKI DOMINUJĄCEJ: Kapitał podstawowy: 44 1 461 036 1 461 036 1 461 036 Kapitał zakładowy 929 477 929 477 929 477 Akcje własne -1 292 -1 292 -1 292 Kapitał zapasowy ze sprzedaży akcji powyżej ich wartości nominalnej 532 851 532 851 532 851 Kapitał z aktualizacji wyceny 45 50 555 49 245 -56 863 Zyski zatrzymane 46 717 995 638 339 559 965 Kapitał własny razem 2 229 586 2 148 620 1 964 138 Kapitał własny i zobowiązania razem 22 718 495 22 032 451 22 006 181 Noty przedstawione na kolejnych stronach stanowią integralną część niniejszego sprawozdania finansowego.
Page 9
Roczne Skonsolidowane Sprawozdanie Finansowe Grupy Kapitałowej BOŚ S.A.za rok zakończony dnia 31 grudnia 2024 r. w tys. zł. 8 Roczne skonsolidowane sprawozdanie ze zmian w kapitale własnym Grupy BOŚ Kapitał przypadający na akcjonariuszy Banku Kapitał podstawowy Zyski zatrzymane Kapitał zakładowy Akcje własne Kapitał zapasowy ze sprzedaży akcji powyżej ich wartości nominalnej Kapitał z aktualizacji wyceny Pozostały kapitał zapasowy Pozostałe kapitały rezerwowe Fundusz ogólnego ryzyka Niepodzielony wynik finansowy Razem kapitał własny Stan na 01-01-2024 929 477 -1 292 532 851 49 245 599 609 23 605 48 302 -33 177 2 148 620 Zysk netto - - - - - - - 79 656 79 656 Inne dochody całkowite - - - 1 310 - - - - 1 310 Całkowity dochód ogółem - - - 1 310 - - - 79 656 80 966 Podział wyniku, w tym: - - - - 94 643 - - -94 643 - Przeniesienie wyniku na pozostałe kapitały - - - - 94 643 - - -94 643 - Stan na 31-12-2024 929 477 -1 292 532 851 50 555 694 252 23 605 48 302 -48 164 2 229 586
Page 10
Roczne Skonsolidowane Sprawozdanie Finansowe Grupy Kapitałowej BOŚ S.A.za rok zakończony dnia 31 grudnia 2024 r. w tys. zł. 9 Kapitał przypadający na akcjonariuszy Banku Kapitał podstawowy Zyski zatrzymane Kapitał zakładowy Akcje własne Kapitał zapasowy ze sprzedaży akcji powyżej ich wartości nominalnej Kapitał z aktualizacji wyceny Pozostały kapitał zapasowy Pozostałe kapitały rezerwowe Fundusz ogólnego ryzyka Niepodzielony wynik finansowy Razem kapitał własny Stan na 01-01-2023 929 477 -1 292 532 851 -56 863 457 479 23 605 48 302 30 579 1 964 138 Zysk netto - - - - - - - 78 374 78 374 Inne dochody całkowite - - - 106 108 - - - - 106 108 Całkowity dochód ogółem - - - 106 108 - - - 78 374 184 482 Podział wyniku, w tym: - - - - 142 130 - - -142 130 - Przeniesienie wyniku na pozostałe kapitały - - - - 142 130 - - -142 130 - Stan na 31-12-2023 929 477 -1 292 532 851 49 245 599 609 23 605 48 302 -33 177 2 148 620 W latach 2024 - 2023 udziały niekontrolujące nie wystąpiły. Noty przedstawione na kolejnych stronach stanowią integralną część niniejszego sprawozdania finansowego.
Page 11
Roczne Skonsolidowane Sprawozdanie Finansowe Grupy Kapitałowej BOŚ S.A.za rok zakończony dnia 31 grudnia 2024 r. w tys. zł. 10 Roczne skonsolidowane sprawozdanie z przepływów pieniężnych Grupy BOŚ za rok zakończonyMetoda pośrednia Nota 31-12-2024 31-12-2023 PRZEPŁYWY PIENIĘŻNE Z DZIAŁALNOŚCI OPERACYJNEJ Zysk brutto 148 655 157 032 Korekty razem: -321 689 -1 101 903 Amortyzacja 21 79 291 73 884 Odsetki z działalności inwestycyjnej -178 322 -193 556 Strata na działalności inwestycyjnej -122 -132 Odsetki z działalności finansowej 30 961 39 447 Dywidendy otrzymane: 13 -12 384 -8 384 od papierów wartościowych przeznaczonych do obrotu 327 266 od inwestycyjnych papierów wartościowych 12 057 8 118 Zmiana stanu: należności od innych banków 4 878 9 766 aktywów od papierów wartościowych przeznaczonych do obrotu -6 320 8 188 aktywów i zobowiązań z tytułu wyceny pochodnych i zabezpieczających instrumentów finansowych 15 118 27 483 inwestycyjnych papierów wartościowych -1 682 723 -1 047 398 należności od klientów 662 801 358 391 innych aktywów i podatku dochodowego 34 630 -117 041 zobowiązań wobec Banku Centralnego i innych banków 169 373 -65 997 zobowiązań wobec klientów 535 610 -255 612 zobowiązań od papierów wartościowych przeznaczonych do obrotu 82 43 rezerw 105 500 89 956 pozostałych zobowiązań i podatku dochodowego -43 633 55 536 Zapłacony podatek dochodowy -48 813 -84 861 Przepływy pieniężne netto z działalności operacyjnej -173 034 -944 871
Page 12
Roczne Skonsolidowane Sprawozdanie Finansowe Grupy Kapitałowej BOŚ S.A.za rok zakończony dnia 31 grudnia 2024 r. w tys. zł. 11 PRZEPŁYWY PIENIĘŻNE Z DZIAŁALNOŚCI INWESTYCYJNEJ Wpływy 719 362 221 321 Zbycie rzeczowych aktywów trwałych 124 136 Wykup papierów wartościowych wycenianych wg zamortyzowanego kosztu 540 000 63 398 Odsetki otrzymane od papierów wartościowych wycenianych wg zamortyzowanego kosztu 179 238 157 787 Wydatki -71 226 -550 221 Nabycie papierów wartościowych wycenianych wg zamortyzowanego kosztu -18 629 -493 679 Nabycie wartości niematerialnych 29 -32 416 -36 189 Nabycie rzeczowych aktywów trwałych 30 -20 181 -20 353 Przepływy pieniężne netto z działalności inwestycyjnej 648 136 -328 900 PRZEPŁYWY PIENIĘŻNE Z DZIAŁALNOŚCI FINANSOWEJ Wpływy 200 000 100 000 Wpływy z obligacji emitowanych przez Grupę BOŚ, w tym: 35 200 000 100 000 od obligacji podporządkowanych - 100 000 Wydatki -396 718 -56 968 Wykup obligacji emitowanych przez Grupę BOŚ -333 000 - Odsetki zapłacone od obligacji emitowanych przez Grupę BOŚ, w tym: -39 484 -33 907 od obligacji podporządkowanych -39 484 -33 907 Raty leasingowe MSSF 16 -21 228 -17 949 Odsetki leasingowe zapłacone -3 006 -5 112 Przepływy pieniężne netto z działalności finansowej -196 718 43 032 PRZEPŁYWY PIENIĘŻNE NETTO, RAZEM 278 384 -1 230 739 ŚRODKI PIENIĘŻNE I EKWIWALENTY ŚRODKÓW PIENIĘŻNYCH NA POCZĄTEK OKRESU 4 024 053 5 254 792 ŚRODKI PIENIĘŻNE I EKWIWALENTY ŚRODKÓW PIENIĘŻNYCH NA KONIEC OKRESU 4 302 437 4 024 053 Środki pieniężne i ekwiwalenty środków pieniężnych o ograniczonej możliwości dysponowania 588 010 611 254 Noty przedstawione na kolejnych stronach stanowią integralną część niniejszego sprawozdania finansowego.
Page 13
Roczne Skonsolidowane Sprawozdanie Finansowe Grupy Kapitałowej BOŚ S.A.za rok zakończony dnia 31 grudnia 2024 r. w tys. zł. 12 Podstawowe informacje o Banku Ochrony Środowiska S.A. i Grupie Kapitałowej Banku Ochrony Środowiska S.A. 1. Bank Ochrony Środowiska S.A. Nazwa jednostki sprawozdawczej lub inne dane identyfikacyjne Grupa Kapitałowa BOŚ S.A. Wyjaśnienie zmian w nazwie jednostki sprawozdawczej lub innych danych identyfikacyjnych, które nastąpiły od zakończenia poprzedniego okresu sprawozdawczego - Siedziba podmiotu ul. Żelazna 32, 00-832 Warszawa Forma prawna podmiotu Spółka Akcyjna Państwo rejestracji Polska Adres zarejestrowanego biura jednostki 00-832 Warszawa, ul. Żelazna 32 Podstawowe miejsce prowadzenia działalności gospodarczej Polska Opis charakteru oraz podstawowego zakresu działalności jednostki Podstawowym celem Banku jest efektywne gospodarowanie kapitałami akcjonariuszy i środkami pieniężnymi powierzonymi przez klientów, zapewniające dochodowość działalności i bezpieczeństwo powierzonych środków. Przedmiotem działalności Banku jest wykonywanie czynności bankowych, w tym: gromadzenie środków pieniężnych, udzielanie kredytów, dokonywanie rozliczeń pieniężnych, wykonywanie innych usług bankowych, a także świadczenie finansowych usług konsultacyjno-doradczych. Nazwa jednostki dominującej Bank Ochrony Środowiska S.A. Nazwa jednostki dominującej najwyższego szczebla grupy Narodowy Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej Bank Ochrony Środowiska S.A., dalej „Bank”, „BOŚ S.A.”, „Spółka”, z siedzibą w Warszawie przy ul. Żelaznej 32 został utworzony na podstawie decyzji Prezesa Narodowego Banku Polskiego (NBP) Nr 42 z dnia 15 września 1990 roku i aktu notarialnego z dnia 28 września 1990 roku o utworzeniu Banku. Bank jest wpisany do Krajowego Rejestru Sądowego Sądu Rejonowego dla miasta stołecznego Warszawy XIII Wydział Gospodarczy pod numerem KRS 0000015525 oraz posiada numer statystyczny REGON 006239498. Według Polskiej Klasyfikacji Działalności (PKD) działalność Banku została zaklasyfikowana jako PKD 6419Z. Czas trwania Banku jest nieoznaczony. Podstawowym celem Banku jest efektywne gospodarowanie kapitałami akcjonariuszy i środkami pieniężnymi powierzonymi przez klientów, zapewniające dochodowość działalności i bezpieczeństwo powierzonych środków. Przedmiotem działalności Banku jest wykonywanie czynności bankowych, w tym: gromadzenie środków pieniężnych, udzielanie kredytów, dokonywanie rozliczeń pieniężnych, wykonywanie innych usług bankowych, a także świadczenie finansowych usług konsultacyjno-doradczych.
Page 14
Roczne Skonsolidowane Sprawozdanie Finansowe Grupy Kapitałowej BOŚ S.A.za rok zakończony dnia 31 grudnia 2024 r. w tys. zł. 13 Misja Banku to: Kompleksowo wspieramy zieloną transformację. Bank realizuje swoją misję przede wszystkim poprzez:• świadczenie usług bankowych na rzecz klientów segmentu indywidualnego i instytucjonalnego, w szczególności realizujących przedsięwzięcia proekologiczne lub działających w branży ochrony środowiska i gospodarki wodnej oraz dla osób ceniących styl życia Eko,• efektywne uczestnictwo w dystrybucji środków przeznaczonych na inwestycje w ochronę środowiska i zrównoważony rozwój w Polsce. Od dnia 24 stycznia 1997 roku decyzją Zarządu Giełdy Papierów Wartościowych w Warszawie (GPW), akcje Banku zostały dopuszczone do obrotu na GPW w Warszawie i zakwalifikowane do działu finanse - sektor bankowy. 2. Grupa Kapitałowa BOŚ S.A. - wykaz jednostek objętych konsolidacją. L.p. Jednostki podporządkowane Siedziba Udział %w kapitale Spółki na dzień Udział % w głosach na dzień Metoda konsolidacji Jednostki bezpośrednio zależne 1. Dom Maklerski BOŚ S.A. Warszawa 100% 100% Konsolidacja metodą pełną 2. BOŚ Leasing - EKO Profit S.A. Warszawa 100% 100% Konsolidacja metodą pełną Jednostka pośrednio zależna (podmiot zależny od BOŚ Leasing - EKO Profit S.A.) 1. MS Wind sp. z o. o. Warszawa 100% 100% Konsolidacja metodą pełną Dom Maklerski BOŚ S.A. – to jednostka bezpośrednio zależna, prowadząca działalność na rynku kapitałowym, w szczególności świadcząca usługi maklerskie. BOŚ Leasing - EKO Profit S.A. – to jednostka bezpośrednio zależna, prowadząca działalność leasingową w zakresie finansowania projektów o charakterze ekologicznym oraz działalność finansową i doradczą, uzupełniającą ofertę usługową Banku. MS Wind Sp. z o.o. – to jednostka pośrednio zależna (spółka zależna bezpośrednio od BOŚ Leasing - EKO Profit S.A.), prowadząca działalność w zakresie realizacji projektu farm wiatrowych. 3. Informacje dodatkowe dotyczące Spółek na dzień 31 grudnia 2024 roku: Liczba pracownikówJednostki podporządkowane Dochód* etaty osoby Zysk lub strata przed opodatkowaniem Podatek dochodowy Otrzymane finansowe wsparcie** Jednostki zależne bezpośrednio Dom Maklerski Banku Ochrony Środowiska S.A. 198 893 261,34 267 49 068 7 538 BOŚ Leasing - EKO Profit S.A. 18 721 54,825 57 2315 883 Jednostka pośrednio zależna (podmiot zależny od BOŚ Leasing - EKO Profit S.A.) MS Wind sp. z o. o. 7 242 - - 3 188 780 *\ Dochód rozumiany jako wynik odsetkowy netto, wynik prowizyjny netto, wynik na instrumentach finansowych netto, pozostałe przychody operacyjne w tys. zł.**\ Wsparcie finansowe pochodzące ze środków publicznych, w szczególności na podstawie ustawy z dnia 12 lutego 2009 roku o udzielaniu przez Skarb Państwa wsparcia instytucjom finansowym (Dz. U. z 2014 r. poz. 158).
Page 15
Roczne Skonsolidowane Sprawozdanie Finansowe Grupy Kapitałowej BOŚ S.A.za rok zakończony dnia 31 grudnia 2024 r. w tys. zł. 14 4. Skład osobowy Zarządu oraz Rady Nadzorczej BOŚ S.A. Skład Zarządu Banku Na dzień 31 grudnia 2024 roku skład Zarządu Banku przedstawiał się następująco:• Bartosz Kublik - Prezes Zarządu• Piotr Kubaty - Wiceprezes Zarządu• Kamil Kuźmiński - Wiceprezes Zarządu• Krzysztof Łabowski - Wiceprezes Zarządu• Michał Należyty - Wiceprezes Zarządu Na dzień 31 grudnia 2023 roku skład Zarządu Banku przedstawiał się następująco:• Paweł Trętowski - Członek Rady Nadzorczej delegowany do czasowego pełnienia obowiązków Wiceprezesa Zarządu kierującego pracami Zarządu• Arkadiusz Garbarczyk - Wiceprezes - pierwszy zastępca Prezesa Zarządu• Sebastian Bodzenta - Wiceprezes Zarządu• Iwona Marciniak - Wiceprezes Zarządu W ciągu 2024 roku skład Zarządu Banku ulegał następującym zmianom:1. z dniem 11 marca 2024 roku:• Walne Zgromadzenie Banku odwołało ze składu Rady Nadzorczej Pana Pawła Trętowskiego, członka Rady Nadzorczej delegowanego do czasowego pełnienia obowiązków Wiceprezesa Zarządu Banku kierującego pracami Zarządu,• Rada Nadzorcza odwołała ze składu Zarządu Pana Sebastiana Bodzentę i Panią Iwonę Marciniak i delegowała spośród swoich członków Pana Marcina Liberadzkiego do czasowego pełnienia obowiązków Wiceprezesa Zarządu Banku kierującego pracami Zarządu i Panią Marzennę Sendecką do czasowego pełnienia obowiązków Wiceprezesa Zarządu Banku,2. w dniu 03 kwietnia 2024 Rada Nadzorcza:• odwołała z dniem 03 kwietnia 2024 roku Pana Arkadiusza Garbarczyka ze stanowiska Wiceprezesa – pierwszego zastępcy Prezesa Zarządu Banku Ochrony Środowiska S.A., • delegowała – na okres od dnia 04 kwietnia do dnia 10 kwietnia 2024 roku – Pana Artura Stefańskiego, Członka Rady Nadzorczej, do czasowego pełnienia obowiązków Wiceprezesa Zarządu Banku Ochrony Środowiska S.A.,• podjęła uchwały, zgodnie z którymi okres delegowania do Zarządu Banku Pana Marcina Liberadzkiego oraz Pani Marzenny Sendeckiej upływał z dniem 10 kwietnia 2024 roku,• powołała z dniem 11 kwietnia 2024 roku:- Pana Bartosza Kublika na stanowisko Wiceprezesa Zarządu Banku oraz powierzyła mu kierowania pracami Zarządu Banku – na czas określony, tj. do dnia wejścia w życie uchwały Rady Nadzorczej o powołaniu Prezesa Zarządu Banku Ochrony Środowiska S.A. Jednocześnie Rada Nadzorcza podjęła uchwałę o powołaniu Pana Bartosza Kublika na stanowisko Prezesa Zarządu pod warunkiem i z dniem wyrażenia zgody przez Komisję Nadzoru Finansowego, - Pana Tomasza Jodłowskiego na stanowisko Wiceprezesa Zarządu - na czas określony, tj. do dnia wejścia w życie uchwały Rady Nadzorczej o powołaniu Wiceprezesa – pierwszego zastępcy prezesa Zarządu Banku Ochrony Środowiska S.A. Jednocześnie Rada Nadzorcza podjęła uchwałę o powołaniu Pana Tomasza Jodłowskiego na stanowisko Wiceprezesa – pierwszego zastępcy Prezesa Zarządu pod warunkiem i z dniem wyrażenia zgody przez Komisję Nadzoru Finansowego, - Pana Kamila Kuźmińskiego na stanowisko Wiceprezesa Zarządu Banku Ochrony Środowiska S.A., - Pana Krzysztofa Łabowskiego na stanowisko Wiceprezesa Zarządu Banku Ochrony Środowiska S.A., • powołała z dniem 15 maja 2024 roku Pana Michała Należytego na stanowisko Wiceprezesa Zarządu Banku Ochrony Środowiska S.A. Wszystkie powołania do Zarządu Banku nastąpiły na nową, wspólną, trzyletnią kadencję rozpoczynającą się z dniem 11 kwietnia 2024 roku. W dniu 18 lipca 2024 roku Komisja Nadzoru Finansowego wyraziła zgodę na powołanie Pana Bartosza Kublika na stanowisko Prezesa Zarządu Banku. W dniu 20 sierpnia 2024 roku mandat Pana Tomasza Jodłowskiego, Wiceprezesa Zarządu Banku, uległ wygaśnięciu wskutek śmierci.
Page 16
Roczne Skonsolidowane Sprawozdanie Finansowe Grupy Kapitałowej BOŚ S.A.za rok zakończony dnia 31 grudnia 2024 r. w tys. zł. 15 Na posiedzeniu w dniu 26 września 2024 roku Rada Nadzorcza:• delegowała – na okres od 01 października do 13 października 2024 roku – Pana Artura Stefańskiego, Członka Rady Nadzorczej, do czasowego pełnienia obowiązków Wiceprezesa Zarządu Banku Ochrony Środowiska S.A.,• powołała z dniem 14 października 2024 roku Pana Piotra Kubatego na stanowisko Wiceprezesa Zarządu Banku Ochrony Środowiska S.A. - na czas określony, tj. do dnia wejścia w życie uchwały Rady Nadzorczej o powołaniu Wiceprezesa – pierwszego zastępcy prezesa Zarządu Banku Ochrony Środowiska S.A. Jednocześnie Rada Nadzorcza podjęła uchwałę o powołaniu Pana Piotra Kubatego na stanowisko Wiceprezesa – pierwszego zastępcy prezesa Zarządu Banku Ochrony Środowiska S.A. - pod warunkiem i z dniem wyrażenia zgody przez Komisję Nadzoru Finansowego. W dniu 07 marca 2025 roku Komisja Nadzoru Finansowego wyraziła zgodę na powołanie Pana Piotra Kubatego na stanowisko Wiceprezesa Zarządu nadzorującego zarządzanie ryzykiem istotnym w działalności Banku. Rada Nadzorcza Banku powołała z dniem 14 października 2024 roku Pana Piotra Kubatego na stanowisko Wiceprezesa Zarządu Banku nadzorującego zarządzanie ryzykiem istotnym w działalności Banku, pod warunkiem wyrażenia zgody przez Komisje Nadzoru Finansowego. Otrzymanie przedmiotowej zgody oznacza spełnienie warunku objęcia funkcji Wiceprezesa Zarządu nadzorującego zarządzanie ryzykiem istotnym w działalności Banku. Skład Rady Nadzorczej Banku Na dzień 31 grudnia 2024 roku skład Rady Nadzorczej przedstawiał się następująco:• Adam Ruciński - Przewodniczący Rady Nadzorczej• Artur Stefański - Wiceprzewodniczący Rady Nadzorczej• Marzenna Sendecka - Sekretarz Rady Nadzorczej• Wojciech Krawczyk - Członek Rady Nadzorczej • Marcin Liberadzki - Członek Rady Nadzorczej• Marcin Likierski - Członek Rady Nadzorczej• Władysław Mańkut - Członek Rady Nadzorczej• Aleksandra Świderska - Członek Rady Nadzorczej• Piotr Wybieralski - Członek Rady Nadzorczej Na dzień 31 grudnia 2023 roku skład Rady Nadzorczej przedstawiał się następująco:• Piotr Sadownik - Przewodniczący Rady Nadzorczej• Andrzej Matysiak - Sekretarz Rady Nadzorczej• Piotr Bielarczyk - Członek Rady Nadzorczej• Wojciech Krawczyk - Członek Rady Nadzorczej• Marian Niemirski – Członek Rady Nadzorczej• Aleksandra Świderska - Członek Rady Nadzorczej• Waldemar Trelka - Członek Rady Nadzorczej• Paweł Trętowski - Członek Rady Nadzorczej (z dniem 28 grudnia 2022 delegowany do czasowego pełnienia obowiązków Wiceprezesa Zarządu kierującego pracami Zarządu – na okres nie dłuższy niż do 28 marca 2024 roku). W trakcie 2024 roku skład Rady Nadzorczej ulegał następującym zmianom:1. w dniu 05 marca 2024 roku Pan Waldemar Trelka złożył oświadczenie o rezygnacji z tym dniem z członkostwa w Radzie Nadzorczej Banku,2. w dniu 11 marca 2024 roku Nadzwyczajne Walne Zgromadzenie:• odwołało ze składu Rady Nadzorczej Pana Piotra Bielarczyka, Pana Andrzeja Matysiaka, Pana Mariana Niemirskiego, Pana Piotra Sadownika, Pana Pawła Trętowskiego i Pana Tadeusza Wyrzykowskiego,• powołało Pana Marcina Liberadzkiego, Pana Marcina Likierskiego, Pana Władysława Mańkuta, Pana Adama Rucińskiego, Panią Marzennę Sendecką, Pana Artura Stefańskiego i Pana Piotra Wybieralskiego,3. w dniu 11 marca 2024 roku Rada Nadzorcza Banku: • wybrała Pana Adama Rucińskiego na funkcję Przewodniczącego Rady Nadzorczej, Pana Artura Stefańskiego na funkcję Wiceprzewodniczącego Rady Nadzorczej i Panią Marzennę Sendecką na funkcję Sekretarza Rady Nadzorczej,• delegowała Pana Marcina Liberadzkiego do czasowego pełnienia obowiązków Wiceprezesa Zarządu Banku kierującego pracami Zarządu i Panią Marzennę Sendecką do czasowego pełnienia obowiązków Wiceprezesa Zarządu Banku,
Page 17
Roczne Skonsolidowane Sprawozdanie Finansowe Grupy Kapitałowej BOŚ S.A.za rok zakończony dnia 31 grudnia 2024 r. w tys. zł. 16 4. w dniu 03 kwietnia 2024 roku Rada Nadzorcza Banku:• delegowała na okres od dnia 04 kwietnia do dnia 10 kwietnia 2024 roku Pana Artura Stefańskiego, Członka Rady Nadzorczej do czasowego pełnienia obowiązków Wiceprezesa Zarządu Banku Ochrony Środowiska S.A.,• podjęła uchwały, zgodnie z którymi okres delegowania do Zarządu Banku Pana Marcina Liberadzkiego oraz Pani Marzenny Sendeckiej upływał z dniem 10 kwietnia 2024 roku. 5. w dniu 26 września 2024 roku Rada Nadzorcza podjęła uchwałę o delegowaniu – na okres od dnia 01 października do dnia 13 października 2024 roku – Pana Artura Stefańskiego, Członka Rady Nadzorczej, do czasowego pełnienia obowiązków Wiceprezesa Zarządu Banku Ochrony Środowiska S.A. W dniu 11 marca 2025 roku Nadzwyczajne Walne Zgromadzenie Banku Ochrony Środowiska S.A., odwołało ze składu Rady Nadzorczej Banku Pana Wojciecha Krawczyka. Jednocześnie Nadzwyczajne Walne Zgromadzenie Banku Ochrony Środowiska S.A. w dniu 11 marca 2025 roku powołało do składu Rady Nadzorczej Banku Pana Jana Banasińskiego. 5. Zatwierdzenie sprawozdania finansowego Niniejsze roczne skonsolidowane sprawozdanie finansowe Grupy BOŚ zostało w dniu 26 marca 2025 roku zaakceptowane przez Zarząd jednostki dominującej, podane do publicznej wiadomości w dniu 27 marca 2025 roku. 6. Oświadczenie o zgodności Niniejsze roczne skonsolidowane sprawozdanie finansowe zostało sporządzone zgodnie z Międzynarodowymi Standardami Sprawozdawczości Finansowej (MSSF) w wersji zatwierdzonej przez Unię Europejską (UE), obowiązującymi na dzień sprawozdawczy tj. 31 grudnia 2024 roku, przy zastosowaniu takich samych zasad rachunkowości dla każdego okresu. MSSF obejmują standardy i interpretacje zaakceptowane przez Radę Międzynarodowych Standardów Rachunkowości (RMSR) oraz Komitet ds. Interpretacji Międzynarodowej Sprawozdawczości Finansowej (KIMSF). 7. Informacje o istotnych zasadach (polityce) rachunkowości przy sporządzaniu sprawozdania finansowego Istotne zasady rachunkowości stosowane przy sporządzaniu niniejszego sprawozdania finansowego przedstawione zostały w niniejszym rozdziale oraz w poszczególnych notach sprawozdania finansowego.
Page 18
Roczne Skonsolidowane Sprawozdanie Finansowe Grupy Kapitałowej BOŚ S.A.za rok zakończony dnia 31 grudnia 2024 r. w tys. zł. 17 7.1. Podstawa sporządzenia i oświadczenie o zgodności Roczne skonsolidowane sprawozdanie finansowe Grupy BOŚ obejmuje rok zakończony dnia 31 grudnia 2024 roku oraz dane porównawcze za rok zakończony dnia 31 grudnia 2023 roku, a także dane na i 31 grudnia 2022 roku w sprawozdaniu z sytuacji finansowej, w związku z dowolnym zastosowaniem zmiany zasad rachunkowości (nota 6.2. „Porównywalność z danymi okresu poprzedniego”).Niniejsze roczne skonsolidowane sprawozdanie finansowe z zachowaniem koncepcji kosztu historycznego, z uwzględnieniem odpisów z tytułu utraty wartości, za wyjątkiem następujących pozycji wycenianych wg wartości godziwej: Sposób ujęcia zmian wartości godziwej przez: Instrumenty finansowe przeznaczone do obrotu wynik finansowy Pochodne instrumenty finansowe zabezpieczające wartość godziwą wynik finansowy Należności od klientów, których przepływy pieniężne nie spełniają testu przepływów pieniężnych wynik finansowy Inwestycyjne dłużne papiery wartościowe utrzymywane w modelu biznesowym, którego celem jest uzyskanie kontraktowych przepływów pieniężnych lub sprzedaż inne dochody całkowite Inwestycyjne kapitałowe papiery wartościowe inne dochody całkowite Przy sporządzaniu skonsolidowanego sprawozdania finansowego uwzględnia się szacunki i założenia, które mogą mieć wpływ na wartość aktywów, zobowiązań i wynik finansowy. Szacunki i założenia przyjmuje się wtedy, gdy jest to wymagane standardami rachunkowości, albo w przypadku, gdy wartość aktywów i zobowiązań nie może być jednoznacznie ustalona przy wykorzystaniu danych pochodzących z dokumentów. Przyjmując szacunki i założenia Grupa wykorzystuje w jak największym stopniu obserwowane dane historyczne, które są uznawane za właściwe dla danej sytuacji. Ze względu na swoją naturę szacunki i założenia co do przyszłości mogą podlegać okresowym zmianom. Ostateczne zrealizowane wyniki finansowe mogą się różnić od wartości szacunkowych. Dom Maklerski BOŚ S.A., BOŚ Leasing - EKO Profit S.A. oraz MS Wind Sp. z o.o. sporządzają sprawozdania finansowe zgodnie z Międzynarodowymi Standardami Sprawozdawczości Finansowej (MSSF) w wersji zatwierdzonej przez Unię Europejską (UE). Niniejsze roczne skonsolidowane sprawozdanie finansowe jest sporządzone w złotych polskich (zł), w zaokrągleniu do tysiąca złotych (tys. zł). 7.2. Porównywalność z danymi okresu poprzedniego Począwszy od sprawozdania finansowego za 2024 rok Bank zmienił prezentację środków pieniężnych i ich ekwiwalentów w sprawozdaniu z sytuacji finansowej. Pozycja prezentowana w sprawozdaniach finansowych za 2023 roku i wcześniejszych „Kasa, środki w Banku Centralnym” została zastąpiona przez pozycję „Środki pieniężne i ich ekwiwalenty”. Obecnie w pozycji tej prezentowane są łącznie dotychczasowe „Kasa i środki w Banku Centralnym” oraz lokaty terminowe w innych bankach o pierwotnej zapadalności do trzech miesięcy, a także bony pieniężne NBP o pierwotnej zapadalności do trzech miesięcy. Wcześniej Bank prezentował odrębnie kasę i operacje z bankiem centralnym, natomiast część środków pieniężnych i ich ekwiwalentów w postaci rachunków bieżących w innych bankach, lokat terminowych w innych bankach o pierwotnej zapadalności do trzech miesięcy Bank prezentował w pozycji Należności od banków. Bony pieniężne prezentowane były w Inwestycyjnych papierach wartościowych. Celem doprowadzenia do porównywalności, dane na 31 grudnia 2023 roku oraz 01 stycznia 2023 roku zostały odpowiednio przekształcone. Zmiana miała na celu uspójnienie danych dotyczących środków pieniężnych i ich ekwiwalentów pomiędzy sprawozdaniem z sytuacji finansowej a sprawozdaniem z przepływów pieniężnych i stanowi dostosowanie prezentacji pozycji „Środki pieniężne i ich ekwiwalenty” do stanowiska Komitetu Interpretacyjnego MSSF oraz wymogów MSR 7 Sprawozdanie z przepływów pieniężnych, a także do zmieniającej się praktyki rynkowej w tym zakresie. Zmiana nie miała wpływu na wartość aktywów i zobowiązań Banku, poziom kapitałów oraz na wynik netto Banku w prezentowanym w niniejszym sprawozdaniu finansowym okresie porównawczym.
Page 19
Roczne Skonsolidowane Sprawozdanie Finansowe Grupy Kapitałowej BOŚ S.A.za rok zakończony dnia 31 grudnia 2024 r. w tys. zł. 18 Wpływ wprowadzonych zmian na prezentowane dane porównawcze przedstawiają poniższe zestawienia. Przekształcone roczne sprawozdanie z sytuacji finansowej Grupy BOŚ Aktywa Dane w opublikowanym sprawozdaniu finansowym za rok zakończony31-12-2023 Zmiana sposobu prezentacji Dane po zmianie prezentacji w niniejszym sprawozdaniu finansowym za rok zakończony31-12-2023 Kasa, środki w Banku Centralnym 584 089 - 584 089 nie dotyczy Środki pieniężne i ich ekwiwalenty nie dotyczy 4 024 053 4 024 053 Należności od innych banków 162 781 - 143 506 19 275 Aktywa finansowe przeznaczone do obrotu, w tym: 169 494 - 169 494 kapitałowe papiery wartościowe 28 848 - 28 848 dłużne papiery wartościowe 209 - 209 instrumenty pochodne 140 437 - 140 437 Pochodne instrumenty zabezpieczające 15 556 - 15 556 Inwestycyjne papiery wartościowe: 9 484 770 - 3 296 458 6 188 312 kapitałowe papiery wartościowe wyceniane wg wartości godziwej przez inne dochody całkowite 106 656 - 106 656 dłużne papiery wartościowe wyceniane wg wartości godziwej przez inne dochody całkowite 6 885 521 - 3 296 458 3 589 063 dłużne papiery wartościowe wyceniane wg zamortyzowanego kosztu 2 366 265 - 2 366 265 dłużne papiery wartościowe wyceniane wg wartości godziwej przez wynik finansowy 126 328 - 126 328 Należności od klientów, w tym: 10 767 436 - 10 767 436 wyceniane wg zamortyzowanego kosztu 10 767 297 - 10 767 297 wyceniane wg wartości godziwej przez wynik finansowy 139 - 139 Inwestycje w jednostkach zależnych - - - Aktywa przeznaczone do sprzedaży - - - Wartości niematerialne 131 833 - 131 833 Rzeczowe aktywa trwałe 92 327 - 92 327 Prawo do użytkowania - leasing 53 967 - 53 967 Aktywa z tytułu podatku dochodowego: 158 734 - 158 734 bieżące 402 - 402 odroczone 158 332 - 158 332 Inne aktywa 411 464 - 411 464 Aktywa razem 22 032 451 - 22 032 451
Page 20
Roczne Skonsolidowane Sprawozdanie Finansowe Grupy Kapitałowej BOŚ S.A.za rok zakończony dnia 31 grudnia 2024 r. w tys. zł. 19 Aktywa Dane przed zmianą prezentacji na dzień01-01-2023 Zmiana sposobu prezentacji Dane po zmianie prezentacji na dzień 01-01-2023 Kasa, środki w Banku Centralnym 575 875 - 575 875 nie dotyczy Środki pieniężne i ich ekwiwalenty nie dotyczy 5 254 792 5 254 792 Należności od innych banków 242 831 - 213 790 29 041 Aktywa finansowe przeznaczone do obrotu, w tym: 263 259 - 263 259 kapitałowe papiery wartościowe 16 602 16 602 dłużne papiery wartościowe 20 643 20 643 instrumenty pochodne 226 014 226 014 Pochodne instrumenty zabezpieczające 30 562 30 562 Inwestycyjne papiery wartościowe: 9 008 118 - 4 465 127 4 542 991 kapitałowe papiery wartościowe wyceniane wg wartości godziwej przez inne dochody całkowite 85 465 85 465 dłużne papiery wartościowe wyceniane wg wartości godziwej przez inne dochody całkowite 6 915 813 - 4 465 127 2 450 686 dłużne papiery wartościowe wyceniane wg zamortyzowanego kosztu 1 900 215 1 900 215 dłużne papiery wartościowe wyceniane wg wartości godziwej przez wynik finansowy 106 625 106 625 Należności od klientów, w tym: 11 125 827 - 11 125 827 wyceniane wg zamortyzowanego kosztu 11 122 777 11 122 777 wyceniane wg wartości godziwej przez wynik finansowy 3 050 3 050 Inwestycje w jednostkach zależnych - - Aktywa przeznaczone do sprzedaży - - Wartości niematerialne 132 983 132 983 Rzeczowe aktywa trwałe 91 670 91 670 Prawo do użytkowania - leasing 65 839 65 839 Aktywa z tytułu podatku dochodowego: 175 900 - 175 900 bieżące 2 445 2 445 odroczone 173 455 173 455 Inne aktywa 293 317 293 317 Aktywa razem 22 006 181 - 22 006 181
Page 21
Roczne Skonsolidowane Sprawozdanie Finansowe Grupy Kapitałowej BOŚ S.A.za rok zakończony dnia 31 grudnia 2024 r. w tys. zł. 20 7.3. Kontynuacja działalności Ze względu na powstanie straty bilansowej w 2015 roku Bank wdrożył Program Postępowania Naprawczego (PPN) na podstawie art. 142 ust. 1 Prawa bankowego w brzmieniu obowiązującym do 08 października 2016 roku, zgodnie z art. 381 ust. 4 ustawy z dnia 10 czerwca 2016 roku o Bankowym Funduszu Gwarancyjnym, systemie gwarantowania depozytów oraz przymusowej restrukturyzacji. W dniu 17 lipca 2020 roku do Banku wpłynęła decyzja Komisji Nadzoru Finansowego w związku z wszczętym z urzędu w dniu 12 maja przez Komisję Nadzoru Finansowego (KNF) postępowaniem administracyjnym w przedmiocie nakazania opracowania grupowego planu naprawy Banku Ochrony Środowiska S.A. – na podstawie art. 141n ust. 1 ustawy Prawo Bankowe z dnia 29 sierpnia 1997 roku. Natomiast, w dniu 20 lipca 2020 roku do Banku wpłynęła druga decyzja KNF w związku z wszczętym z urzędu w dniu 12 maja przez KNF postępowaniem administracyjnym w przedmiocie ograniczenia zakresu podmiotowego grupowego planu naprawy do podmiotów wchodzących w skład Grupy BOŚ (tj. Bank Ochrony Środowiska S.A., Dom Maklerski S.A., BOŚ Leasing EKO-Profit S.A. oraz MS Wind sp. z o.o.). Bank opracował Grupowy Plan Naprawy (GPN) i przedłożył go KNF w październiku 2020 roku. Komisja Nadzoru Finansowego w piśmie z dnia 21 stycznia 2021 roku, w związku z postępowaniem administracyjnym w przedmiocie zatwierdzenia GPN, wezwała Bank do uzupełnienia oraz zmiany GPN, w tym przyjęcie jako punkt wyjścia zaudytowanych danych finansowych wg stanu na dzień 31 grudnia 2020 roku. BOŚ zgodnie z wezwaniem KNF skorygował GPN i złożył go KNF. W dniu 17 grudnia 2021 roku Komisja Nadzoru Finansowego zatwierdziła GPN. Zatwierdzenie GPN przez KNF oznaczało zakończenie obowiązków płynących z działań sanacyjnych realizowanych w ramach Programu Postępowania Naprawczego. W dniu 31 grudnia 2021 roku Bank podjął decyzję o uruchomieniu Grupowego Planu Naprawy BOŚ S.A. (GPN) zatwierdzonego przez Komisję Nadzoru Finansowego (KNF). Działania naprawcze podejmowane w ramach GPN mają na celu osiągnięcie przez Bank trwałej rentowności. Niezależnie od faktu realizacji Planu Naprawy, Bank jest zobowiązany do jego cyklicznej aktualizacji. Zgodnie z art. 141m Prawa bankowego Bank aktualizuje Plan Naprawy co najmniej raz w roku. W dniu 26 stycznia 2024 roku Komisja Nadzoru Finansowego zatwierdziła zaktualizowany Grupowy Plan Naprawy BOŚ S.A. W okresie od 01 stycznia do 31 grudnia 2024 roku Bank kontynuował realizację Grupowego Programu Naprawy. W dniu 29 kwietnia 2024 roku Bank złożył w KNF kolejną aktualizację GPN. W dniu 23 lipca 2024 roku KNF wezwał Bank do uzupełnienia oraz zmiany aktualizacji GPN w zakresie: Wskaźników Planu Naprawy, ujęcia Domu Maklerskiego Banku oraz w odniesieniu do tabel prezentujących wpływ scenariuszy testowych. W odpowiedzi na wezwanie KNF z dnia 23 lipca 2024 roku, Bank złożył zaktualizowany GPN, uzupełniony w zakresie wskazanym w przedmiotowym wezwaniu w dniu 20 września 2024 roku. Ponadto, Bank bez wezwania, złożył kolejną Aktualizację GPN w dniu 18 grudnia 2024 roku. Jako powód aktualizacji Bank wskazał w szczególności odpisy utworzone w wyniku dokonanego przeglądu portfela kredytowego i zmiany klasyfikacji istotnych ekspozycji kredytowych znacząco negatywnie rzutujące na wynik finansowy Grupy BOŚ S.A., pozostający po trzech kwartałach 2024 na poziomie istotnie niższym niż założony w Aktualizacji GPN przesłanej do KNF w kwietniu i we wrześniu 2024 roku. Bank dokonał korekty w aktualizacji GPN złożonej w grudniu 2024 roku w sposób umożliwiający prezentację sytuacji Banku w oparciu o najbardziej aktualne dane w zakresie przychodów, ogólnych kosztów administracyjnych i kosztów ryzyka, wskaźników adekwatności kapitałowej oraz prognoz finansowych. Bank w styczniu 2025 roku w związku z zakończeniem 2024 roku, rozpoczął prace nad przygotowaniem aktualizacji GPN w cyklu planistycznym 2025. W związku z powyższym, Bank w dniu 21 lutego 2025 roku zwrócił się do KNF z wnioskiem o umorzenie postępowania administracyjnego w sprawie zatwierdzenia zaktualizowanego Grupowego Planu Naprawy Grupy Kapitałowej Banku Ochrony Środowiska S.A. w cyklu planistycznym 2024 jako niecelowego z uwagi na zakończenie roku kalendarzowego 2024, do którego odnoszą się podstawowe parametry zawarte w tym dokumencie. Komisja Nadzoru Finansowego w dniu 4 marca 2025 roku umorzyła postępowanie administracyjne prowadzone na wniosek Banku Ochrony Środowiska S.A. w przedmiocie zatwierdzenia przez Komisję Nadzoru Finansowego zaktualizowanego Grupowego Planu Naprawy Grupy Kapitałowej Banku Ochrony Środowiska S.A. w cyklu planistycznym 2024. Na dzień 31 grudnia 2024 roku wskaźnik wiodący „Wartość bilansowa brutto kredytów i pożyczek z koszyka 3 dla portfela bieżącego / wartość bilansowa brutto kredytów i pożyczek ogółem (NPLn) dla „nowego” portfela” (tj. udzielony po 2020 roku) oraz wskaźnik uzupełniający GPN: „Miesięczny wynik okresu bieżącego”, znajdują się na
Page 22
Roczne Skonsolidowane Sprawozdanie Finansowe Grupy Kapitałowej BOŚ S.A.za rok zakończony dnia 31 grudnia 2024 r. w tys. zł. 21 poziomie krytycznym dla wielkości jednostkowych i skonsolidowanych. Wszystkie pozostałe wskaźniki znajdują się na poziomie bezpiecznym. Przekroczenie wskaźnika wartość bilansowa brutto kredytów i pożyczek z koszyka 3 dla portfela bieżącego / wartość bilansowa brutto kredytów i pożyczek ogółem (NPLn) dla „nowego” portfela” nie było istotne z perspektywy założenia o kontynuacji działalności, gdyż było głównie efektem decyzji Zarządu Banku o dokonaniu przeglądu i weryfikacji ekspozycji największych grup kapitałowych. W wyniku przeglądu dokonano reklasyfikacji ekspozycji do koszyka 3. Bank podejmuje działania w celu poprawy wskaźnika, w tym poprzez sprzedaż wierzytelności, zwiększenie poziomu sprzedaży bezpiecznych kredytów oraz poprawę wydajności i skuteczności poszczególnych procesów windykacyjnych poprzez wdrażanie udoskonaleń systemu windykacyjnego m.in. planowane wdrożenie modułu monitoringu przedawnień i terminów. Zgodnie z dostępnymi opcjami obniżenie poziomu NPL będzie możliwe w wyniku sprzedaży portfeli niepracujących lub istotnego zwiększenia wolumenu sprzedaży, który wpłynie na wzrost salda kredytowego, poprawiając strukturę jakościową portfela (np. poprzez rozszerzenie modelu biznesowego i zaangażowanie na bezpiecznym rynku JST). Działania podejmowane przez Bank są skoncentrowane aktualnie na zwiększeniu wolumenu sprzedaży, niemniej ich efekt będzie zauważalny dopiero w kolejnych kwartałach roku 2025. Grupa BOŚ S.A. zakończyła 2024 rok dodatnim wynikiem finansowym netto w wysokości 79 656 tys. zł. Grupa BOŚ utrzymuje wskaźniki adekwatności kapitałowej powyżej poziomów zalecanych przez Komisję Nadzoru Finansowego (szczegółowe informacje są podane w nocie 10.3. Zarządzanie kapitałem). Płynność finansowa Banku kształtuje się na poziomie odpowiednim i przekraczającym wymagania nadzorcze (szczegółowe informacje są podane w nocie 10.2.1. Ryzyko płynności). Konflikt zbrojny w Ukrainie nie miał znaczącego wpływu na płynność finansową i adekwatność kapitałową Banku. Bank utrzymał w tym czasie pełną zdolność operacyjną. Biorąc pod uwagę opisane czynniki nie stwierdza się istnienia okoliczności wskazujących na zagrożenie kontynuowania działalności przez Bank w okresie co najmniej 12 miesięcy po dniu bilansowym na skutek zamierzonego lub przymusowego zaniechania bądź ograniczenia dotychczasowej działalności. 7.4. Konsolidacja Niniejsze skonsolidowane roczne sprawozdanie finansowe obejmuje dane finansowe Banku Ochrony Środowiska S.A. oraz dane finansowe jednostek zależnych, sporządzone za rok zakończony dnia 31 grudnia 2023 roku. Sprawozdania finansowe jednostek zależnych sporządzane są w oparciu o jednolite zasady rachunkowości zastosowane dla transakcji i zdarzeń gospodarczych o podobnym charakterze oraz za ten sam okres sprawozdawczy co sprawozdanie jednostki dominującej. Wszystkie znaczące salda i transakcje pomiędzy jednostkami Grupy BOŚ, w tym niezrealizowane zyski wynikające z transakcji w ramach Grupy BOŚ, zostały w całości wyeliminowane. Niezrealizowane straty są eliminowane, chyba że dowodzą wystąpienia utraty wartości. Jednostki zależne podlegają konsolidacji w okresie od dnia objęcia nad nimi kontroli przez Grupę BOŚ, a przestają być konsolidowane od dnia ustania kontroli. Sprawowanie kontroli przez jednostkę dominującą ma miejsce wtedy, gdy:1. posiada władzę nad danym podmiotem,2. podlega ekspozycji na zmienne zwroty lub posiada prawa do zmiennych zwrotów z tytułu swojego zaangażowania w danej jednostce,3. ma możliwość wykorzystania władzy w celu kształtowania poziomu generowanych zwrotów. Grupa BOŚ weryfikuje swoją kontrolę nad innymi jednostkami, jeżeli wystąpiła sytuacja wskazująca na zmianę jednego lub kilku z wyżej wymienionych warunków sprawowania kontroli. Jeżeli Grupa BOŚ posiada mniej niż większość praw głosu w danej jednostce, ale posiadane prawa głosu wystarczają do umożliwienia jej jednostronnego kierowania istotnymi działaniami tej jednostki, znaczy to, że sprawuje nad nią władzę. Przy ocenie, czy prawa głosu w danej jednostce wystarczają dla zapewnienia władzy, Grupa BOŚ analizuje wszystkie istotne okoliczności, w tym:1. wielkość posiadanego pakietu praw głosu w porównaniu do rozmiaru udziałów i stopnia rozproszenia praw głosu posiadanych przez innych udziałowców,2. potencjalne prawa głosu posiadane przez Grupę, innych udziałowców lub inne strony,3. prawa wynikające z innych ustaleń umownych, a także
Page 23
Roczne Skonsolidowane Sprawozdanie Finansowe Grupy Kapitałowej BOŚ S.A.za rok zakończony dnia 31 grudnia 2024 r. w tys. zł. 22 4. dodatkowe okoliczności, które mogą dowodzić, że Grupa posiada lub nie posiada możliwości kierowania istotnymi działaniami w momentach podejmowania decyzji, w tym wzorce głosowania zaobserwowane na poprzednich zgromadzeniach udziałowców. Na dzień 31 grudnia 2024 roku nie ma podmiotów, w których Bank posiada mniej niż większość praw głosu w danej jednostce i jednocześnie sprawuje kontrolę. Zmiany w udziale własnościowym jednostki dominującej, które nie skutkują utratą kontroli nad jednostką zależną są ujmowane jako transakcje kapitałowe. W takich przypadkach w celu odzwierciedlenia zmian we względnych udziałach w jednostce zależnej Grupa BOŚ dokonuje korekty wartości bilansowej udziałów kontrolujących oraz udziałów niekontrolujących. Wszelkie różnice pomiędzy kwotą korekty udziałów niekontrolujących, a wartością godziwą kwoty zapłaconej lub otrzymanej odnoszone są na kapitał własny i przypisywane do właścicieli jednostki dominującej. Jeżeli Grupa BOŚ utraci kontrolę nad jednostką zależną, w rachunku zysków i strat ujmuje się zysk lub stratę, obliczone jako różnica między zagregowaną kwotą otrzymanej zapłaty i wartością godziwą zachowanych udziałów, a pierwotną wartością bilansową aktywów (w tym wartości firmy) i zobowiązań tej jednostki zależnej i udziałów niesprawujących kontroli. Wszystkie kwoty związane z tą jednostką zależną, pierwotnie ujmowane w pozostałych całkowitych dochodach, rozlicza się tak, jak gdyby Grupa BOŚ bezpośrednio zbyła odpowiadające im aktywa lub zobowiązania jednostki zależnej (tj. przenosi na wynik finansowy lub do innej kategorii kapitału własnego zgodnie z postanowieniami odpowiednich MSSF). Wartość godziwa inwestycji posiadanych w byłej jednostce zależnej na dzień utraty kontroli traktowana jest jako wartość godziwa w chwili początkowego ujęcia zgodnie z MSSF 9. 7.5. Wycena pozycji wyrażonych w walutach obcych Waluta funkcjonalna Pozycje zawarte w sprawozdaniu finansowym wycenia się w walucie funkcjonalnej, która jest walutą podstawowego środowiska gospodarczego, w którym Grupa BOŚ prowadzi działalność. Walutą funkcjonalną Grupy BOŚ jest złoty polski. Transakcje i salda Transakcje wyrażone w walutach obcych przeliczane są na walutę funkcjonalną według kursu obowiązującego w dniu transakcji, a wynik tego przeliczenia jest ujmowany w rachunku zysków i strat. Aktywa i pasywa bilansowe oraz zobowiązania pozabilansowe w walutach obcych przeliczane są po kursie obowiązującym na koniec okresu sprawozdawczego. 7.6. Zasady ujmowania przychodów i kosztów związanych z bancassurance W przypadku usług bancasurance Grupa BOŚ dokonuje analizy bezpośredniego powiązania produktu ubezpieczeniowego z instrumentem finansowym. Bezpośrednie powiązanie produktu ubezpieczeniowego i instrumentu finansowego skutkuje podziałem opłaty z tytułu bancassurance na część stanowiącą element zamortyzowanego kosztu instrumentu finansowego stanowiącej element przychodów odsetkowych, wynagrodzenie należne Bankowi z tytułu usług pośrednictwa ubezpieczeniowego przy sprzedaży produktu ubezpieczeniowego oraz część stanowiącą wynagrodzenie za wykonanie dodatkowych czynności po sprzedaży produktu ubezpieczeniowego. Bezpośrednie powiązanie występuje w szczególności, gdy jest spełniony co najmniej jeden z dwóch warunków: 1. instrument finansowy jest oferowany przez Grupę BOŚ zawsze z produktem ubezpieczeniowym, tj. obydwie transakcje zostały zawarte w tym samym czasie lub zostały zawarte w sekwencji, w której każda kolejna transakcja wynika z poprzedniej, 2. produkt ubezpieczeniowy jest oferowany przez Grupę BOŚ wyłącznie z instrumentem finansowym, tj. nie ma możliwości zakupu w Banku produktu ubezpieczeniowego identycznego co do formy prawnej, warunków i treści ekonomicznej bez połączonego zakupu finansowego. Przy braku spełnienia jednego z warunków dokonywana jest szczegółowa analiza treści ekonomicznej produktu ubezpieczeniowego pod kątem spełnienia kryteriów niezależności umów ubezpieczenia od oferowanych instrumentów finansowych.
Page 24
Roczne Skonsolidowane Sprawozdanie Finansowe Grupy Kapitałowej BOŚ S.A.za rok zakończony dnia 31 grudnia 2024 r. w tys. zł. 23 Przychody z tytułu wynagrodzenia za sprzedaż produktów ubezpieczeniowych pomniejszane są o rezerwę na oszacowaną przez Grupę BOŚ wartość procentową zwrotów dokonywanych w okresach po sprzedaży produktu ubezpieczeniowego (np. z tytułu rezygnacji przez klienta z ubezpieczenia). Wysokość przewidywanych zwrotów oraz proporcje podziału przychodów ze względu na ich treść ekonomiczną jest weryfikowana każdorazowo po powzięciu informacji o istotnych zmianach w tym zakresie, nie rzadziej niż na dzień bilansowy. Koszty stałe lub niepowiązane bezpośrednio ze sprzedażą produktów ubezpieczeniowych lub instrumentów finansowych są ujmowane w rachunku zysków i strat w momencie ich poniesienia. 7.7. Aktywa i zobowiązania finansowe Początkowe ujęcie Grupa BOŚ ujmuje składnik aktywów i zobowiązań finansowych w sprawozdaniu z sytuacji finansowej wtedy, gdy staje się związana postanowieniami umowy o ten instrument finansowy. Ujęcie aktywów finansowych następuje wtedy, gdy Grupa BOŚ nabywa prawo do otrzymania przepływów pieniężnych, a zobowiązań finansowych wtedy, gdy ma obowiązek dokonać wypłaty środków pieniężnych. Przy początkowym ujęciu składniki aktywów i zobowiązań finansowych podlegają klasyfikacji do odpowiedniej kategorii wyceny. Wycena przy początkowym ujęciu składników aktywów i zobowiązań finansowych następuje wg wartości godziwej, która w przypadku pozycji niewycenianych wg wartości godziwej w okresach późniejszych jest powiększana lub zmniejszana o koszty bezpośrednie zawarcia transakcji. Zaprzestanie ujmowania aktywów finansowych Grupa BOŚ zaprzestaje ujmowania składnika aktywów finansowych w sprawozdaniu z sytuacji finansowej w momencie, gdy:3. Wygasają prawa umowne do otrzymania przepływów pieniężnych z danego składnika aktywów finansowych lub4. Dokonuje przeniesienia składnika aktywów finansowych, przy czym przeniesienie spełnia warunki zaprzestania ujmowania, tj. w szczególności warunki przeniesienia powodują przeniesienie na stroną trzecią prawie całego ryzyka i korzyści z posiadania składnika aktywów finansowych, w przypadku pozostawienia prawa Grupy BOŚ do przepływów pieniężnych warunki przeniesienia wymagają przekazywania stronie trzeciej niezwłocznie wszystkich przepływów pieniężnych otrzymanych od dłużnika bez zobowiązania do pokrycia przez Grupę BOŚ kwot niespłaconych. Zaprzestanie ujmowania składnika aktywów finansowych występuje najczęściej w przypadku spłaty kredytu lub pożyczki, sprzedaży bez przyrzeczenia odkupu, modyfikacji istotnej, unieważnienia umowy kredytowej. Zaprzestanie ujmowania zobowiązań finansowych Grupa BOŚ usuwa składnik zobowiązań finansowych w sprawozdaniu z sytuacji finansowej, gdy ulega wygaśnięciu w wyniku wykonania zobowiązania, umorzenia. Wycena aktywów finansowych po okresie początkowego ujęcia Po okresie początkowego ujęcia Grupa BOŚ dokonuje wyceny składników aktywów finansowych zgodnie z zasadami klasyfikacji, wg metody zamortyzowanego kosztu lub wg wartości godziwej. Zamortyzowany koszt to kwota, w której składnik aktywów finansowych lub zobowiązanie finansowe wycenia się w momencie początkowego ujęcia, pomniejszona o spłaty kapitału oraz powiększona lub pomniejszona o ustaloną z zastosowaniem efektywnej stopy procentowej skumulowaną amortyzację wszelkich różnic pomiędzy wartością początkową, a wartością w terminie wymagalności oraz pomniejszona o wszelkie odpisy z tytułu utraty wartości. W zamortyzowanym koszcie uwzględnia się odsetki karne. Wycena wg wartości godziwej polega na ustaleniu wartości, którą otrzymano by za zbycie składnika aktywów lub zapłacono by za przeniesienie zobowiązania w transakcji przeprowadzonej na zwykłych warunkach na głównym (lub najkorzystniejszym) rynku na dzień wyceny w aktualnych warunkach rynkowych (tj. cena wyjścia) bez względu na to, czy cena ta jest bezpośrednio obserwowalna lub oszacowana przy użyciu innej techniki wyceny.
Page 25
Roczne Skonsolidowane Sprawozdanie Finansowe Grupy Kapitałowej BOŚ S.A.za rok zakończony dnia 31 grudnia 2024 r. w tys. zł. 24 Klasyfikacja i wycena aktywów finansowych Zgodnie z MSSF 9 aktywa finansowe są klasyfikowane do odpowiedniego modelu wyceny w momencie początkowego ujęcia. Aktywa finansowe Grupy BOŚ są zaklasyfikowane do następujących kategorii wyceny:1. Aktywa finansowe wyceniane wg zamortyzowanego kosztu, 2. Aktywa finansowe wyceniane wg wartości godziwej przez inne dochody całkowite, 3. Aktywa finansowe wyceniane wg wartości godziwej przez wynik finansowy, 4. Aktywa finansowe wyceniane wg opcji wartość godziwa przez wynik finansowy. Klasyfikacja do odpowiedniej kategorii wyceny następuje w oparciu o:1. Model biznesowy, w ramach którego aktywa finansowe są zarządzane oraz2. Test charakterystyki kontraktowych przepływów pieniężnych (Test SPPI – ang. Solely Payment of Principal and Interest). Modele biznesowe Zdefiniowanie istniejących modeli biznesowych dokonywane jest przez kluczowe kierownictwo Grupy BOŚ. Identyfikowane modele biznesowe odzwierciedlają prowadzoną działalność operacyjną, tj. sposób zarządzania określoną grupą aktywów oraz cel, dla którego aktywa powstały lub zostały nabyte. Poszczególne zidentyfikowane modele biznesowe stanowią grupy aktywów, które są wspólnie zarządzane, oceniane i raportowane. Identyfikując modele biznesowe dla poszczególnych grup aktywów finansowych, bierze się pod uwagę przesłanki jakościowe oraz kryteria ilościowe. Przesłanki jakościowe Przesłanki jakościowe obejmują analizę i ocenę:1. celu biznesowego, dla którego aktywa powstały lub zostały nabyte,2. sposobu, w jaki wyniki na aktywach w ramach danego modelu biznesowego są oceniane i raportowane do kluczowego kierownictwa Grupy oraz prezentowane w ramach sprawozdawczości zewnętrznej,3. przyczyny podejmowanych decyzji o sprzedaży aktywów finansowych,4. rozwiązań i struktur organizacyjnych, w ramach których poszczególne grupy aktywów powstają lub są nabywane,5. rodzaju ryzyka mającego wpływ na wyniki realizowane na poszczególnych grupach aktywów,6. sposobu, w jaki kadra zarządzająca poszczególnymi grupami aktywów jest wynagradzana, w szczególności czy wynagrodzenie opiera się w części lub całości na wartości godziwej zarządzanych aktywów. Kryteria ilościowe Kryteria ilościowe wykorzystywane przy identyfikacji oraz okresowej weryfikacji modeli biznesowych odnoszą się do oceny istotności i częstotliwości sprzedaży aktywów z poszczególnych modeli. Zakłada się, że w modelu biznesowym HtC sprzedaż aktywów finansowych jest dopuszczalna w szczególności w następującym przypadku:1. w razie pogorszenia oceny odzyskiwalności przepływów pieniężnych, w celu ograniczenia skutków ryzyka kredytowego,2. w terminie bliskim zapadalności kontraktowej,3. sporadycznej sprzedaży (nawet jeżeli wartość sprzedanych aktywów jest znacząca),4. nieznaczącej wartości sprzedawanych aktywów. Brak spełnienia kryteriów ilościowych, np. znacząca i częsta sprzedaż aktywów finansowych o niepogorszonej ocenie ryzyka kredytowego, wskazuje na konieczność analizy przyporządkowania portfela aktywów finansowych, z którego dokonywano sprzedaży. W wyniku dokonanych analiz aktywa finansowe Grupy BOŚ zostały przyporządkowane do następujących modeli biznesowych:1. Model HtC (ang. Held to Collect)model, który zakłada utrzymywanie aktywów finansowych celem uzyskania korzyści ekonomicznych w postaci przepływów pieniężnych wynikających z umowy. W ramach modelu HtC utrzymywane są aktywa finansowe o charakterze kredytowym i pożyczkowym, nabyte wierzytelności w ramach usług faktoringu, dłużne papiery wartościowe nabyte w celach inwestycyjnych.
Page 26
Roczne Skonsolidowane Sprawozdanie Finansowe Grupy Kapitałowej BOŚ S.A.za rok zakończony dnia 31 grudnia 2024 r. w tys. zł. 25 2. Model HtCS (ang. Held to Collect or Sale) model, który zakłada utrzymywanie aktywów finansowych celem uzyskania przepływów pieniężnych wynikających z umowy i sprzedaż. W ramach modelu HtCS utrzymywane są dłużne papiery wartościowe nabyte w celu zabezpieczenia bieżących potrzeb płynności finansowej i profilu dochodowości.3. Inne modele biznesowe w ramach innych modeli biznesowych nabywane są aktywa o charakterze handlowym w celu osiągnięcia wyniku finansowego z tytułu zmian wartości rynkowej lub wynagrodzenia o charakterze marży handlowej. Te modele biznesowe obejmują przede wszystkim pochodne instrumenty finansowe oraz instrumenty kapitałowe. Charakterystyka przepływów pieniężnych Grupa BOŚ dokonuje klasyfikacji składników aktywów finansowych na podstawie charakterystycznych dla tego składnika przepływów pieniężnych wynikających z zapisów umownych. Ocena charakterystyki przepływów pieniężnych ma na celu potwierdzenie, czy umowne przepływy pieniężne stanowią faktyczne jedynie spłatę kwoty głównej i odsetek, przy czym kwota główna jest wartością godziwą aktywów finansowych na dzień początkowego ujęcia, odsetki są wynagrodzeniem za zmianę wartości pieniądza w czasie, ryzyko kredytowe ponoszone w związku z niespłaconą wartością kwoty głównej, inne ryzyka i koszty (w tym ryzyko płynności finansowej, koszty administracyjne) oraz godziwą marżę zysku. Zgodnie z wymaganiami MSSF 9 aktywa finansowe utrzymywane w ramach modelu HtC i HtCS podlegają testowi SPPI. Test SPPI powinien być przeprowadzony dla każdego aktywa finansowego w modelach HtC i HtCS na dzień początkowego ujęcia oraz gdy aktywo podlega istotnej modyfikacji. Test SPPI obejmuje w szczególności analizę warunków wcześniejszej spłaty i prolongaty, zmiany waluty aktywa finansowego, warunkami zwiększającymi zmienność przepływów pieniężnych ponad zmiany wynikające ze zmian rynkowych stóp procentowych (np. dźwignia finansowa), warunkami ograniczającymi możliwość dochodzenia roszczeń finansowych do określonego majątku dłużnika, uzależnienia wynagrodzenia Banku od warunków niezwiązanych z wartością pieniądza w czasie lub ponoszonym ryzykiem, opcji wcześniejszej spłaty, jednak wcześniejsza spłata w kwocie równej niespłaconej części kwoty głównej i odsetek z uwzględnieniem uzasadnionego wynagrodzenia za wcześniejszą spłatę uważa się za spełniającą test SPPI. Grupa BOŚ przeprowadza test SPPI w odniesieniu do wszystkich aktywów finansowych objętych obowiązkiem tej oceny, przy czym dla aktywów powstałych w oparciu o dokumentację standardową przeprowadza się go na poziomie grup produktowych, a dla aktywów negocjowanych z klientami indywidualnie przeprowadza się go w oparciu o poszczególne umowy. W efekcie przeprowadzonego testu SPPI zidentyfikowano część umów kredytowych, w przypadku których oprocentowanie oparte jest o formułę mnożnikową (dźwignia finansowa). Jest to część kredytów preferencyjnych udzielanych ze wsparciem Narodowego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej. W związku z powyższym zostały one zaklasyfikowane do kategorii wyceny wg wartości godziwej przez wynik finansowy. Zasady klasyfikacji aktywów finansowych do kategorii wyceny w oparciu o model biznesowy i test SPPI W poniższej tabeli zaprezentowane są zasady klasyfikowania aktywów finansowych do odpowiednej kategorii wyceny na bazie modelu biznesowego i oceny umownych przepływów pieniężnych: Modele biznesowe: Test SPPI Przepływy pieniężne są jedynie spłatą kapitału i odsetek Test SPPI Przepływy pieniężne nie stanowią jedynie spłaty kapitału i odsetek Model HtC wycena wg zamortyzowanego kosztu wycena wg wartości godziwej przez wynik finansowy Model HtCS wycena wg wartości godziwej przez inne dochody całkowite wycena wg wartości godziwej przez wynik finansowy Inny model biznesowy Test SPPI nie jest przeprowadzany; obligatoryjna wycena wg wartości godziwej przez wynik finansowy
Page 27
Roczne Skonsolidowane Sprawozdanie Finansowe Grupy Kapitałowej BOŚ S.A.za rok zakończony dnia 31 grudnia 2024 r. w tys. zł. 26 Aktywa finansowe wg kategorii wyceny 1. Aktywa finansowe wyceniane wg zamortyzowanego kosztuTa kategoria wyceny obejmuje przede wszystkim portfel należności od klientów indywidualnych i instytucjonalnych. W tej kategorii znajdują się również nabyte wierzytelności w ramach usług faktoringu, dłużne papiery wartościowe znajdujące się w portfelu inwestycyjnym utrzymywane dla uzyskiwania korzyści z umownych przepływów pieniężnych, należności od innych banków, w tym transakcje buy-sell back.2. Aktywa finansowe wyceniane wg wartości godziwej przez inne dochody całkowite Ta kategoria wyceny obejmuje dłużne papiery wartościowe nabyte w celu zabezpieczenia bieżących potrzeb płynności finansowej i profilu dochodowości, utrzymywane dla uzyskiwania korzyści z umownych przepływów pieniężnych i na sprzedaż, a także kapitałowe papiery wartościowe.3. Aktywa finansowe wyceniane wg wartości godziwej przez wynik finansowyTa kategoria wyceny obejmuje pochodne instrumenty finansowe oraz dłużne papiery wartościowe nabywane w celach handlowych (przeznaczone do obrotu).Odrębną pozycją w tej kategorii wyceny są prezentowane w należnościach od klientów kredyty, których formuła oprocentowania oparta jest o mnożnik stawki bazowej. Do tej pozycji zaliczone zostały kredyty preferencyjne udzielane ze wsparciem podmiotów sektora publicznego,4. Aktywa finansowe wyceniane wg opcji wartość godziwa przez wynik finansowy. Ta kategoria wyceny obejmuje dłużne papiery wartościowe korporacyjne gwarantowane przez Skarb Państwa, oprocentowane wg stałej stopy, zabezpieczane transakcjami IRS. Zmiana kategorii wyceny instrumentów finansowych Zmiana kategorii wyceny aktywów finansowych może nastąpić wyłącznie w razie zmiany modelu biznesowego. Nie stanowi zmiany modelu biznesowego zmiana zamiarów biznesowych związanych z danymi aktywami finansowymi albo zmiana przyporządkowania do poszczególnej linii biznesowej. Zmiana kategorii wyceny aktywów finansowych wskutek zmiany modelu biznesowego ujmowana jest prospektywnie, tj. od daty tej zmiany. Nie dokonuje się przeklasyfikowania zobowiązań finansowych. Modyfikacja aktywów finansowych Modyfikacja aktywów finansowych jest identyfikowana przez Grupę BOŚ w przypadku zmiany w umowie, na podstawie której dane aktywa finansowe powstały, wpływającej na wartość i termin przepływów pieniężnych. Zmiany przepływów pieniężnych, wynikające z pierwotnej umowy z klientem, nie są rozpoznawane jako modyfikacje. Zmiana warunków umownych spłaty może być dokonana zarówno z przyczyn dotyczących zarządzania ryzykiem kredytowym, jak i przyczyn komercyjnych. Grupa BOŚ dokonuje rozróżnienia modyfikacji aktywów finansowych na modyfikacje istotne i nieistotne. Kryterium ilościowe Modyfikacja istotna aktywów finansowych ze względu na kryterium ilościowe jest zmianą warunków umownych spłaty danego aktywa finansowego, która skutkuje:• podwyższeniem kwoty ekspozycji o 10% na dzień podpisania aneksu z klientem, • wydłużeniem okresu kredytowania o: - 8 lat dla kredytów i pożyczek hipotecznych oraz kredytów inwestycyjnych,- 3 lata dla pozostałych kredytów i pożyczek. Kryterium jakościowe Modyfikacja istotna aktywów finansowych ze względu na kryterium jakościowe jest zmianą warunków umownych polegającą na:• dodaniu cechy naruszającej wynik testu SPPI,• zmianie waluty kredytu nie przewidzianej w pierwotnych warunkach umownych,• zmianie dłużnika,• zmianie formy prawnej lub rodzaju instrumentu finansowego.
Page 28
Roczne Skonsolidowane Sprawozdanie Finansowe Grupy Kapitałowej BOŚ S.A.za rok zakończony dnia 31 grudnia 2024 r. w tys. zł. 27 Modyfikacja istotna Modyfikacja istotna powoduje wyłączenie pierwotnego aktywa z bilansu, ujęciem w rachunku zysków i strat nierozliczonych kosztów i prowizji oraz rozpoznaniem początkowym aktywa finansowego powstałego w efekcie modyfikacji. Dla aktywa zmodyfikowanego ustala się nową efektywną stopę procentową. Modyfikacja nieistotna Modyfikacja nieistotna nie prowadzi do wyłączenia istniejących aktywów finansowych ze sprawozdania z sytuacji finansowej. Wynik z modyfikacji nieistotnej jest ujmowany w rachunku zysków i strat. Utrata wartości aktywów finansowych Podejście MSSF 9 do szacowania strat z tytułu aktywów finansowych wycenianych wg zamortyzowanego kosztu i wg wartości godziwej przez inne dochody całkowite bazuje na wyznaczaniu oczekiwanych strat kredytowych (expected credit losses). Rozpoznawanie oczekiwanych strat kredytowych zależne jest od zmiany poziomu ryzyka od momentu początkowego ujęcia aktywa finansowego. Grupa BOŚ rozpoznaje trzy podstawowe koszyki aktywów finansowych w kontekście zmian poziomu ryzyka:• koszyk 1 – w którym klasyfikowane są ekspozycje, dla których od momentu początkowego ujęcia nie nastąpił istotny wzrost ryzyka kredytowego. Dla takich ekspozycji oczekiwane straty kredytowe są rozpoznawane w horyzoncie najbliższych 12 miesięcy lub dacie zapadalności ekspozycji, jeżeli okres ten jest krótszy niż 12 miesięcy.• koszyk 2 – w którym są klasyfikowane ekspozycje, dla których od momentu początkowego ujęcia nastąpił istotny wzrost ryzyka kredytowego, ale jeszcze nie uprawdopodobniło się zdarzenie niewykonania zobowiązania. Dla takich ekspozycji oczekiwane straty kredytowe są rozpoznawane w horyzoncie pozostałego czasu życia ekspozycji.• koszyk 3 – w którym są klasyfikowani klienci, dla których zidentyfikowano zdarzenie niewykonania zobowiązania (zaistniała przesłanka utraty wartości). Dla takich klientów oczekiwane straty kredytowe są rozpoznawane w horyzoncie pozostałego czasu życia ich ekspozycji. Ponadto Grupa BOŚ identyfikuje aktywa POCI (ang. Purchased or Originated Credit Impaired), tj. aktywa finansowe dotknięte utratą wartości ze względu na ryzyko kredytowe na dzień początkowego ujęcia. Dla ekspozycji klasyfikowanych jako POCI oczekiwane straty kredytowe są rozpoznawane w horyzoncie pozostałego czasu życia. Grupa BOŚ stosuje definicję niewykonania zobowiązania na poziomie klienta. Definicja niewykonania zobowiązania jest zgodna z wymogami CRR, MSSF 9 i Rekomendacji R, oraz stosowana jest w sposób spójny na potrzeby szacowania oczekiwanych strat kredytowych i kalkulacji wymogów kapitałowych. Grupa BOŚ na potrzeby szacowania odpisów z tytułu utraty wartości wykorzystuje własne oszacowania parametrów ryzyka, bazujące na modelach wewnętrznych zgodnych z MSSF 9. Oczekiwane straty kredytowe stanowią iloczyn indywidualnych dla każdej ekspozycji oszacowanych wartości parametrów PD, LGD i EAD, a finalna wartość oczekiwanych strat kredytowych jest sumą oczekiwanych strat kredytowych w poszczególnych okresach w zależności od koszyka (w horyzoncie 12 miesięcy lub pozostałego czasu życia ekspozycji), zdyskontowanych efektywną stopą procentową. Oszacowane parametry zgodnie z założeniami MSSF 9 podlegają korekcie z tytułu scenariuszy makroekonomicznych. Wycena odpisów na oczekiwane straty kredytowe, rezerw na gwarancje finansowe i udzielone zobowiązania utworzonych w złotych oraz w walutach obcych (włączając różnice kursowe) jest odnoszona odpowiednio w koszty lub przychody Grupy BOŚ z tytułu odpisów i rezerw. Kompensowanie instrumentów finansowych Składniki aktywów finansowych i zobowiązań finansowych kompensuje się i wykazuje w bilansie w kwocie netto wyłącznie wtedy, gdy Grupa BOŚ posiada ważny tytuł prawny do dokonania kompensaty ujętych kwot oraz zamierza rozliczyć się w kwocie netto lub jednocześnie zrealizować dany składnik aktywów i uregulować zobowiązanie.
Page 29
Roczne Skonsolidowane Sprawozdanie Finansowe Grupy Kapitałowej BOŚ S.A.za rok zakończony dnia 31 grudnia 2024 r. w tys. zł. 28 Zobowiązania finansowe Zobowiązania finansowe wyceniane wg zamortyzowanego kosztu Zobowiązania finansowe wyceniane wg zamortyzowanego kosztu obejmują umowy, na podstawie których Grupa jest zobowiązana do wydania w określonym terminie środków pieniężnych lub innych składników aktywów finansowych. Ta grupa zobowiązań finansowych obejmuje przede wszystkim depozyty otrzymane od klientów, otrzymane kredyty i pożyczki, emisje własne papierów wartościowych. Zobowiązania finansowe wyceniane wg wartości godziwej Zobowiązania wyceniane wg wartości godziwej przez wynik finansowy obejmują pochodne instrumenty finansowe. Gwarancje finansowe Gwarancja finansowa jest umową zobowiązującą Grupę do dokonania określonych płatności, aby zrekompensować beneficjentowi gwarancji stratę, którą on poniósł w wyniku zaniechania płatności przez dłużnika w terminie określonym w warunkach instrumentu dłużnego. Gwarancje finansowe wyceniane są w kwocie wyższej z odpisu na oczekiwane straty kredytowe i kwoty otrzymanego wynagrodzenia z uwzględnieniem rozpoznanej amortyzacji. Zobowiązanie do wypłaty kredytu Grupa BOŚ wyłącza ze swojego bilansu zobowiązanie finansowe wtedy, gdy zobowiązanie wygasło, tj., kiedy obowiązek określony w umowie został wypełniony, umorzony lub wygasł. Inwestycje kapitałowe Inwestycje kapitałowe klasyfikowane są do kategorii wyceny wg wartości godziwej przez inne dochody całkowite. Klasyfikacja inwestycji kapitałowych do tej kategorii wyceny jest nieodwołalna. Zyski lub straty wynikające z różnicy ceny sprzedaży i ceny nabycia lub ze zmiany wartości godziwej tych inwestycji nie podlegają ujęciu w rachunku zysków i strat również w przypadku sprzedaży. W rachunku zysków i strat ujmuje się tylko przychody z tytułu otrzymanych dywidend. Inwestycje kapitałowe zostały zaklasyfikowane do kategorii wyceny wg wartości godziwej przez inne dochody całkowite ze względu na ich inwestycyjny charakter po dokonaniu analizy posiadanych inwestycji z punktu widzenia wywierania przez Bank znaczącego wpływu na działalność jednostek oraz sposób osiągania korzyści ekonomicznych poprzez otrzymywane dywidendy. Instrumenty kapitałowe zaklasyfikowane do kategorii wyceny wartości godziwej przez inne dochody całkowite wyceniane są z wykorzystaniem metody wyceny aktywów kapitałowych. W modelu wykorzystane są prognozy finansowe poszczególnych spółek oraz rynkowe parametry takie jak: koszt kapitału i współczynnik beta wyliczone na bazie danych ze spółek porównywalnych oraz dyskonto i premia z tytułu płynności i zachowania kontroli. Umowy sprzedaży i odkupu Papiery wartościowe sprzedawane przy jednoczesnym zawarciu powiązanej umowy odkupu (transakcje repo, sell-buy-back) są prezentowane w sprawozdaniu finansowym jako papiery wartościowe, jeśli jednostka zachowuje zasadniczo całe ryzyko i wszystkie korzyści związane z posiadaniem danych papierów wartościowych. Zobowiązanie wobec kontrahenta ujmuje się w zobowiązaniach wobec innych banków lub zobowiązaniach wobec klientów, w zależności od jego charakteru. Zakupione papiery wartościowe z przyrzeczeniem odsprzedaży (transakcje reverse repo, buy-sell-back) ujmuje się jako należności od innych banków lub klientów, w zależności od ich charakteru. Różnicę pomiędzy ceną sprzedaży, a odkupu traktuje się jako odsetki i rozlicza metodą liniową przez okres obowiązywania umowy. Papiery wartościowe pożyczane kontrahentom nie są wyłączane z bilansu Grupy BOŚ. Pożyczonych przez Grupę BOŚ papierów wartościowych nie ujmuje się w sprawozdaniu finansowym, chyba że zostały sprzedane osobom trzecim. W takim wypadku transakcje kupna i sprzedaży ujmuje się w sprawozdaniu finansowym, zaś odnośne zyski i straty uwzględnia się w wyniku na działalności handlowej. Obowiązek zwrotu pożyczonych papierów ujmuje się według wartości godziwej jako zobowiązania wobec klientów. Ryzyko i korzyści dotyczące papierów pozostają po stronie kontrahenta transakcji.
Page 30
Roczne Skonsolidowane Sprawozdanie Finansowe Grupy Kapitałowej BOŚ S.A.za rok zakończony dnia 31 grudnia 2024 r. w tys. zł. 29 Należności i zobowiązania z tytułu dostaw i usług oraz aktywa z tytułu umów Należności z tytułu dostaw i aktywów z tytułu umów wyceniane są w kwocie wymaganej zapłaty z uwzględnieniem wyceny oczekiwanych strat kredytowych w horyzoncie całego okresu życia tych aktywów. Zobowiązania z tytułu dostaw wyceniane są w kwocie wymaganej zapłaty. 7.8. Kapitał własny Kapitały własne stanowią kapitały i fundusze tworzone zgodnie z obowiązującym prawem, właściwymi ustawami oraz ze statutem Banku. Kapitał podstawowy Na kapitał podstawowy składa się zarejestrowany kapitał zakładowy i kapitał zapasowy ze sprzedaży akcji powyżej wartości nominalnej. Kapitał zakładowy wykazywany jest według wartości nominalnej, zgodnie ze statutem oraz wpisem do Krajowego Rejestru Sądowego. Kapitał zapasowy ze sprzedaży akcji powyżej wartości nominalnej tworzony jest z nadwyżki osiągniętej przy emisji akcji powyżej wartości nominalnej, pozostałej po pokryciu kosztów emisji. Akcje własne W przypadku wykupu akcji własnych, kwota zapłaty za akcje własne obciąża kapitał własny i jest wykazywana w bilansie w odrębnej pozycji „Akcje własne”. Kapitał z aktualizacji wyceny Kapitał z aktualizacji wyceny obejmuje zmianę wartości aktywów finansowych klasyfikowanych do kategorii wyceny wg wartości godziwej przez inne dochody całkowite, wynikającą z ich wyceny oraz podatek odroczony od pozycji ujętych w kapitale z aktualizacji wyceny, zyski lub straty związane z instrumentem zabezpieczającym (rachunkowość zabezpieczeń przepływów pieniężnych) z tytułu efektywnej części zabezpieczenia oraz zyski i straty związane z instrumentem zabezpieczanym wycenianym wg wartości godziwej przez inne dochody całkowite (rachunkowość zabezpieczeń wartości godziwej), wynikające z innych czynników niż zabezpieczane, a także zyski i straty aktuarialne w programie określonych świadczeń. Zyski zatrzymane Zyski zatrzymane obejmują niepodzielony wynik finansowy oraz pozostałe kapitały, tj. pozostały kapitał zapasowy, pozostałe kapitały rezerwowe oraz fundusz ogólnego ryzyka. Pozostałe kapitały tworzone są z odpisów z zysku i są przeznaczone na cele określone w statucie lub przepisach prawa. 7.9. Działalność maklerska Dom Maklerski BOŚ S.A. prowadzi działalność powierniczą w zakresie obsługi rachunków papierów wartościowych klientów. Aktywa te nie zostały wykazane w skonsolidowanym sprawozdaniu finansowym, ponieważ Grupa BOŚ nie posiada nad nimi kontroli, nie osiąga z ich tytułu korzyści oraz nie ponosi ryzyk związanych z powyższymi aktywami.
Page 31
Roczne Skonsolidowane Sprawozdanie Finansowe Grupy Kapitałowej BOŚ S.A.za rok zakończony dnia 31 grudnia 2024 r. w tys. zł. 30 7.10. Standardy i interpretacje oraz zmiany do standardów, które zostały po raz pierwszy zastosowane w 2024 roku Następujące zmiany do istniejących standardów wydane przez Radę Międzynarodowych Standardów Rachunkowości (RMSR) oraz zatwierdzone do stosowania w Unii Europejskiej (UE) zostały po raz pierwszy zastosowane w sprawozdaniu finansowym za 2024 rok: MSSF Charakter zmian Data wejścia w życie w UE / zatwierdzenia przez UE Wpływ na Bank Zmiany do MSSF 16 „Leasing” Zobowiązanie z tytułu leasingu w ramach sprzedaży i leasingu zwrotnego01 stycznia 2024 roku / 20 listopada 2023 roku Zmiana nie miała istotnego wpływu na sprawozdanie finansowe Zmiany do MSR 1 „Prezentacja sprawozdań finansowych” Zmiany dotyczą klasyfikacji zobowiązań w sprawozdaniu z sytuacji finansowej do krótkoterminowych lub długoterminowych. Doprecyzowują one, że klasyfikacja zobowiązań jako krótkoterminowe lub długoterminowe powinna uwzględniać na datę klasyfikacji istnienie prolongaty zobowiązania bez względu na intencję podmiotu do skorzystania z niej na okres dłuższy niż 12 miesięcy oraz powinna uwzględniać spełnienie na dzień przeprowadzenia oceny warunków takiej prolongaty, jeżeli jest ona warunkowa. 01 stycznia 2024 roku / 19 grudnia 2023 roku Zmiana nie miała istotnego wpływu na sprawozdanie finansowe Zmiany do MSR 1 „Prezentacja sprawozdań finansowych” Zmiana prezentacji zobowiązania długoterminowego z kowenantami. 01 stycznia 2024 roku / 19 grudnia 2023 roku Zmiana nie miała istotnego wpływu na sprawozdanie finansowe Zmiany do MSR 7 „Sprawozdanie z przepływów pieniężnych” oraz do MSSF 7 „Instrumenty finansowe: ujawnianie informacji”: Umowy finansowania dostawców Dodatkowe ujawnienia dotyczące umów finansowania dostawców. 01 stycznia 2024 roku / 15 maja 2024 roku Zmiana nie miała istotnego wpływu na sprawozdanie finansowe
Page 32
Roczne Skonsolidowane Sprawozdanie Finansowe Grupy Kapitałowej BOŚ S.A.za rok zakończony dnia 31 grudnia 2024 r. w tys. zł. 31 7.11. Nowe standardy i interpretacje oraz zmiany do nich, które zostały opublikowane, a także zostały zatwierdzone przez Unię Europejską, a nie weszły jeszcze w życie i nie zostały jeszcze zastosowane przez Grupę BOŚ Standardy i interpretacje oraz zmiany do standardów i interpretacji, które zostały wydane przez RMSR, zostały zatwierdzone do stosowania w UE, ale nie weszły w życie i nie zostały przyjęte przez do wcześniejszego zastosowania: MSSF Charakter zmian Data wejścia w życie w UE / zatwierdzenia przez UE Wpływ na Bank Zmiany do MSR 21 „Skutki zmian kursów wymiany walut obcych”: Brak wymienialności walut Identyfikacja, kiedy waluta jest wymienialna, a kiedy nie oraz wymagane ujawnienia w przypadku braku wymienialności waluty. 01 stycznia 2025 roku / 12 listopada 2024 roku Zmiana nie będzie miała istotnego wpływu na sprawozdanie finansowe 7.12. Nowe standardy i interpretacje oraz zmiany do nich, które zostały opublikowane i nie są zatwierdzone przez UE MSSF w kształcie zatwierdzonym przez UE nie różnią się obecnie w znaczący sposób od regulacji wydanych przez RMSR, z wyjątkiem poniższych nowych standardów oraz zmian do standardów, które nie zostały jeszcze zatwierdzone do stosowania w UE a nie zdecydowała się na ich wcześniejsze zastosowanie: MSSF Charakter zmian Data wejścia w życie w UE / zatwierdzenia przez UE Wpływ na Bank Poprawki do klasyfikacji i wyceny instrumentów finansowych (zmiany do MSSF 9 i MSSF 7) Zmiany doprecyzowują moment wyłączania z bilansu zobowiązania finansowego (w „dniu rozliczenia”), wprowadzają wybór zasad rachunkowości w odniesieniu do zobowiązań finansowych rozliczanych za pomocą systemu płatności elektronicznych, wprowadzają klasyfikację aktywów finansowych z cechami powiązanymi z ESG, wprowadzają wyjaśnienia dotyczące pożyczek bez regresu i instrumentów powiązanych umową, wprowadzają dodatkowe ujawnienia dla instrumentów finansowych o charakterze warunkowym oraz instrumentów kapitałowych klasyfikowanych w wartości godziwej poprzez pozostałe całkowite dochody. 01 stycznia 2026 roku/ Brak danych Zmiana nie będzie miała istotnego wpływu na sprawozdanie finansowe MSSF 18 „Prezentacja i ujawnianie w sprawozdaniach finansowych” Wprowadzenie nowych wymogów dotyczących zasad prezentacji w rachunku zysków i strat, w tym w odniesieniu do prezentacji określonych sum i sum częściowych, ujawniania mierników określonych przez kierownictwo, nowych wymogów dotyczących agregacji i dezagregacji informacji finansowych. 01 stycznia 2027 roku/ Brak danych Wpływ na sprawozdanie finansowe w trakcie analizy przez Bank
Page 33
Roczne Skonsolidowane Sprawozdanie Finansowe Grupy Kapitałowej BOŚ S.A.za rok zakończony dnia 31 grudnia 2024 r. w tys. zł. 32 MSSF 19 „Spółki zależne bez publicznej odpowiedzialności: ujawnianie informacji” Uproszczenia dotyczące ujawnień stosowanych przez jednostki zależne kwalifikujące się jako jednostki bez odpowiedzialności publicznej, gdy jednostka posiada ostateczną lub pośrednią jednostkę dominującą, która sporządza skonsolidowane sprawozdanie finansowe zgodnie z MSSF. 01 stycznia 2027 roku/ Brak danych Zmiana nie będzie miała istotnego wpływu na sprawozdanie finansowe Zmiany do MSSF 1 „Zastosowanie Międzynarodowych Standardów Sprawozdawczości Finansowej po raz pierwszy”: rachunkowość zabezpieczeń prowadzona przez jednostkę stosującą MSSF po raz pierwszy Zmiana ma na celu usunięcie niespójności pomiędzy brzmieniem paragrafu B6 MSSF 1 a wymogami dotyczącymi rachunkowości zabezpieczeń zawartymi w MSSF 9 „Instrumenty finansowe”. 01 stycznia 2026 roku/ Brak danych Zmiana nie będzie miała istotnego wpływu na sprawozdanie finansowe Zmiany do MSSF 7 „Instrumenty finansowe; ujawnianie informacji”: zysk lub strata w związku z zaprzestaniem ujmowania Zmiana ma na celu usunięcie niespójności dotyczącej paragrafu B38 MSSF 7, wynikającej z nieaktualnego odniesienia do akapitu, który został usunięty ze standardu po wydaniu MSSF 13 „Wycena w wartości godziwej”. 01 stycznia 2026 roku/ Brak danych Zmiana nie będzie miała istotnego wpływu na sprawozdanie finansowe Zmiany do MSSF 7 „Instrumenty finansowe; ujawnianie informacji”: ujawnienie odroczonej różnicy pomiędzy wartością godziwą a ceną transakcyjną (tylko wskazówki dotyczące wdrożenia) Zmiana dotyczy niespójności pomiędzy paragrafem 28 MSSF 7 i towarzyszącymi mu wytycznymi wdrożeniowymi, która powstała w wyniku wprowadzenia zmiany wynikającej z wydania MSSF 13 do paragrafu 28, ale nie do odpowiedniego akapitu w wytycznych wdrożeniowych. 01 stycznia 2026 roku/ Brak danych Zmiana nie będzie miała istotnego wpływu na sprawozdanie finansowe Zmiany do MSSF 7 „Instrumenty finansowe; ujawnianie informacji”: ujawnienie odroczonej różnicy pomiędzy wartością godziwą a ceną transakcyjną (tylko wskazówki dotyczące wdrożenia) Zmiana ma na celu usunięcie niespójności poprzez wyjaśnienie w paragrafie IG1, że wytyczne niekoniecznie ilustrują wszystkie wymogi zawarte w odnośnych paragrafach MSSF 7 oraz poprzez uproszczenie niektórych wyjaśnień. 01 stycznia 2026 roku/ Brak danych Zmiana nie będzie miała istotnego wpływu na sprawozdanie finansowe Zmiany do MSSF 9 „Instrumenty finansowe”: zaprzestanie ujmowania przez leasingobiorcę zobowiązań z tytułu leasingu Zmiana dotyczy potencjalnego braku jasności w stosowaniu wymogów MSSF 9 dotyczących ujmowania wygaśnięcia zobowiązania leasingobiorcy z tytułu leasingu, które powstaje w związku z tym, że paragraf 2.1(b)(ii) MSSF 9 zawiera odniesienie do paragrafu 3.3. 1, ale nie także do paragrafu 3.3.3 MSSF 9. 01 stycznia 2026 roku/ Brak danych Zmiana nie będzie miała istotnego wpływu na sprawozdanie finansowe
Page 34
Roczne Skonsolidowane Sprawozdanie Finansowe Grupy Kapitałowej BOŚ S.A.za rok zakończony dnia 31 grudnia 2024 r. w tys. zł. 33 Zmiany do MSSF 9 „Instrumenty finansowe”: cena transakcyjna Zmiana ma na celu usunięcie niespójności wynikającej z odniesienia się w Załączniku A do MSSF 9 do definicji „ceny transakcyjnej” zawartej w MSSF 15 „Przychody z umów z klientami”, podczas gdy w poszczególnych paragrafach MSSF 9 użyte jest pojęcie „ceny transakcyjnej” w znaczeniu, które nie jest spójne z definicją tego terminu zawartą w MSSF 15. 01 stycznia 2026 roku/ Brak danych Zmiana nie będzie miała istotnego wpływu na sprawozdanie finansowe Zmiany do MSSF 10 „Skonsolidowane sprawozdania finansowe” Ustalenie „agenta faktycznego”. Zmiana ma na celu usunięcie niespójności pomiędzy paragrafami B73 i B74 MSSF 10 w związku z ustalaniem przez inwestora, czy w jego imieniu działa inna strona, poprzez ujednolicenie języka w obu paragrafach. 01 stycznia 2026 roku/ Brak danych Zmiana nie będzie miała istotnego wpływu na sprawozdanie finansowe Zmiany do MSR 7 „Sprawozdanie z przepływów pieniężnych”: metoda kosztowa Zmiana ma na celu usunięcie niespójności w stosowaniu paragrafu 37 MSR 7, która wynika ze stosowania terminu „metoda kosztowa”, który nie jest już zdefiniowany w Standardach Rachunkowości MSSF. 01 stycznia 2026 roku/ Brak danych Zmiana nie będzie miała istotnego wpływu na sprawozdanie finansowe Umowy odnoszące się do energii elektrycznej zależnej od sił natury (Zmiany do MSSF 9 i MSSF 7) Zmiany te mają zastosowanie wyłącznie do umów, które narażają jednostkę na zmienność bazowej ilości energii elektrycznej, ponieważ źródło jej powstania zależy od niekontrolowanych warunków naturalnych (takich jak pogoda). Zmiany mają na celu zapewnienie rzetelnej prezentacji takich umów w sprawozdaniach finansowych poprzez: - zmianę wymogów odnoszących się do wykorzystania energii elektrycznej „na użytek własny”, - zmianę wymogów w zakresie rachunkowości zabezpieczeń zawartych w MSSF 9, aby umożliwić wykorzystanie kontraktów na energię elektryczną z zależnych od środowiska odnawialnych źródeł energii jako instrumentu zabezpieczającego, jeśli zostaną spełnione określone warunki, - wprowadzenie dodatkowych wymogów dotyczących ujawniania informacji w MSSF 7, aby tym samym umożliwić inwestorom zrozumienie wpływu tych umów na wyniki finansowe i przyszłe przepływy pieniężne. 01 stycznia 2026 roku/ Brak danych Zmiana nie będzie miała istotnego wpływu na sprawozdanie finansowe
Page 35
Roczne Skonsolidowane Sprawozdanie Finansowe Grupy Kapitałowej BOŚ S.A.za rok zakończony dnia 31 grudnia 2024 r. w tys. zł. 34 8. Korekty błędów dotyczących poprzednich okresów W okresie dwunastu miesięcy zakończonym dnia 31 grudnia 2024 roku nie wystąpiły korekty błędów poprzednich okresów. 9. Ważniejsze oszacowania i oceny Sporządzenie sprawozdania finansowego Grupy BOŚ wymaga osądów, szacunków oraz założeń, które mają wpływ na prezentowane przychody, koszty, aktywa oraz zobowiązania i powiązane z nimi noty, a także ujawnienia dotyczące zobowiązań warunkowych. Niepewność co do tych założeń i szacunków może spowodować korekty wartości bilansowych aktywów i zobowiązań w przyszłości. Wymaga również stosowania własnego osądu przy stosowaniu przyjętych zasad rachunkowości. Grupa BOŚ przyjęła założenia i szacunki na temat przyszłości na podstawie danych historycznych oraz wiedzy posiadanej podczas sporządzania sprawozdania finansowego. Szacunki i założenia podlegają bieżącym przeglądom. Założenia i szacunki mogą ulec zmianie na skutek wydarzeń w przyszłości wynikających ze zmian rynkowych lub innych wydarzeń nie będących pod kontrolą Grupy BOŚ. Zmiany założeń i szacunków są rozpoznawane w okresie, w którym dokonano zmiany lub w okresie, w którym dokonano zmiany i okresach przyszłych, jeśli zmiana szacunku i założeń dotyczy okresu bieżącego i okresów przyszłych. Szczegółowe informacje dotyczące ważniejszych oszacowań i ocen są zawarte w odpowiednich notach objaśniających odnośnie: • ryzyka prawnego kredytów hipotecznych w walutach obcych w Nocie 19 Wynik ryzyka prawnego kredytów hipotecznych w walutach obcych,• oczekiwanych strat kredytowych w Nocie 20 Wynik odpisów z tytułu utraty wartości,• wartości godziwej instrumentów finansowych klasyfikowanych do poziomu 3 w Nocie 52 Podział instrumentów finansowych wycenianych wg wartości godziwej w zależności od sposobu pomiaru wartości godziwej. Zakres konsolidacji Sporządzenie skonsolidowanego sprawozdania finansowego wymaga dokonania osądu co do charakteru zaangażowania w inne jednostki, w których Bank dokonał inwestycji. W szczególności osądowi podlega stwierdzenie sprawowania kontroli nad inną jednostką gospodarczą. Jak ujawniono w nocie 2 Grupa Kapitałowa BOŚ S.A. - wykaz jednostek objętych konsolidacją, konsolidacji podlegają Dom Maklerski BOŚ S.A., BOŚ Leasing - EKO Profit S.A., MS Wind sp. z o. o. Są to jednostki, w których Bank posiada bezpośrednio lub pośrednio 100% udział w ich kapitale własnym, a wyżej wymienione warunki sprawowania kontroli są spełnione. Bank posiada 29,48% udziału w kapitale zakładowym Wodkan S.A. Członkowie Zarządu Wodkan S.A. nie zostali rekomendowani do pełnienia tej funkcji przez Bank. Zgodnie z dokonanym osądem Bank nie sprawuje kontroli nad Wodkan S.A., który nie podlega konsolidacji. Bank nie dysponuje też istotnym wpływem na działalność Wodkan S.A. Pomiędzy Bankiem a Wodkan S.A. nie występują istotne transakcje, w szczególności Bank nie finansuje działalności tego podmiotu, nie uczestniczy aktywnie w kształtowaniu strategii i bieżącej działalności operacyjnej, pracownicy Banku nie zajmują stanowisk o charakterze zarządczym Wodkan S.A. z upoważnienia Banku.
Page 36
Roczne Skonsolidowane Sprawozdanie Finansowe Grupy Kapitałowej BOŚ S.A.za rok zakończony dnia 31 grudnia 2024 r. w tys. zł. 35 10.Zarządzanie ryzykiem 10.1. Ryzyko kredytowe Zarządzanie ryzykiem skoncentrowane jest bezpośrednio w Banku, z uwagi na fakt, że aktywa Banku stanowią przeważającą część aktywów Grupy BOŚ na dzień 31 grudnia 2024 roku. Definicja ryzyka kredytowego Ryzyko kredytowe rozumiane jest jako ryzyko potencjalnej straty z tytułu niewykonania zobowiązania w określonym w umowie terminie przez klienta lub kontrahenta. Metody zarządzania ryzykiem Grupa BOŚ realizowała politykę zarządzania ryzykiem kredytowym w ujęciu indywidualnym (transakcja kredytowa) i portfelowym uwzględniając poziom apetytu na ryzyko. Apetyt na ryzyko określany był w ramach granic wyznaczonych przez praktykę ostrożnego i stabilnego zarządzania ryzykiem i przyjmowany był na poziomie umiarkowanym. Proces zarządzania ryzykiem kredytowym w Grupie BOŚ obejmował w szczególności: 1. postępowanie przy ocenie ryzyka pojedynczej transakcji, ustanawianiu zabezpieczeń oraz podejmowaniu decyzji kredytowych, 2. monitorowanie poziomu ryzyka, limitowanie oraz przeprowadzanie testów warunków skrajnych, 3. modele ratingowe i scoringowe wykorzystywane w ocenie ryzyka klientów indywidualnych i instytucjonalnych,4. zasady odpowiedzialności w procesie oceny ryzyka kredytowego, 5. portfelowy pomiar ryzyka kredytowego,6. zasady zarządzania ekspozycjami detalicznymi i zabezpieczonymi hipotecznie,7. zasady identyfikacji ekspozycji z utratą wartości oraz wyznaczania odpisów aktualizujących,8. zasady raportowania dla kadry kierowniczej Banku,9. systemy informatyczne, wspierające realizację wyżej wymienionych zadań. Zarządzanie ryzykiem pojedynczych transakcji realizowane było z uwzględnieniem następujących zasad:1. każda transakcja kredytowa wymagała wszechstronnej oceny ryzyka kredytowego, której wyrazem był rating wewnętrzny lub ocena scoringowa, 2. podstawą pozytywnej decyzji kredytowej było posiadanie przez klienta zdolności kredytowej, 3. pomiar ryzyka kredytowego potencjalnych oraz zawartych transakcji kredytowych dokonywany był na etapie ich udzielania oraz monitorowania,4. proces kredytowy zapewniał niezależność oceny poziomu ryzyka kredytowego od czynności sprzedażowych, 5. decyzje kredytowe podejmowane były przez organy do tego uprawnione,6. oferowane klientowi warunki transakcji kredytowej zależały od poziomu ryzyka kredytowego związanego z klientem i/lub transakcją. Finansowanie pojedynczej transakcji uzależnione było od:1. posiadania przez kredytobiorcę zdolności kredytowej do spłaty wnioskowanego zadłużenia w terminach uzgodnionych z Bankiem,2. przedstawienia zabezpieczenia spłaty w formie i o wartości akceptowanej przez Bank, o ile przepisy wewnętrzne tego wymagały,3. spełnienia innych kryteriów warunkujących podjęcie finansowania, w szczególności, wyniki dotychczasowej współpracy klienta z Bankiem oraz ocena historii kredytowej klienta w sektorze bankowym. Bank ograniczył finansowanie wobec podmiotów, których działalność nie wspiera zrównoważonego biznesu przynoszącego korzyści środowisku, lokalnej społeczności, konsumentom oraz pracownikom poprzez wprowadzenie katalogu transakcji niezawieranych przez BOŚ zgodnie z założeniami ESG. Zarządzanie ryzykiem kredytowym w ujęciu portfelowym realizowane było z wykorzystaniem różnych metod pomiaru i oceny ryzyka kredytowego, w tym:1. apetytu na ryzyko kredytowe oraz limitów portfelowych dotyczących parametrów ryzyka kredytowego, 2. kosztu ryzyka kredytowego, oczekiwanej straty kredytowej, prawdopodobieństwa niewypłacalności, 3. analizy populacji kredytów udzielanych w danym okresie czasu (analiza „vintage”),
Page 37
Roczne Skonsolidowane Sprawozdanie Finansowe Grupy Kapitałowej BOŚ S.A.za rok zakończony dnia 31 grudnia 2024 r. w tys. zł. 36 4. monitorowania limitów opartych na parametrach innych niż ryzyko kredytowe, mających wpływ na poziom ryzyka kredytowego portfela. W Grupie BOŚ funkcjonował Komitet Zarządzania Ryzykiem Kredytowym, kształtujący zasady zarządzania ryzykiem kredytowym i monitorowania tego ryzyka, w ramach określonych przez właściwą strategię, politykę lub zasady przyjęte przez Zarząd Banku lub Radę Nadzorczą. Komitet działał w następujących podstawowych obszarach:1. zarządzanie ryzykiem kredytowym i procesem kredytowym,2. wycena aktywów,3. modele i metodyki oceny ryzyka kredytowego. Dodatkowo, wsparcie Rady Nadzorczej w nadzorze nad obszarem ryzyka zapewniał Komitet ds. Ryzyka. W skład Komitetu wchodzili członkowie Rady Nadzorczej. Do zadań Komitetu w szczególności należało: opiniowanie całościowej bieżącej i przyszłej gotowości Banku do podejmowania ryzyka, opiniowanie strategii zarządzania ryzykiem w działalności Banku, wspieranie Rady Nadzorczej we wdrażaniu tej strategii, a także weryfikowanie ceny aktywów i pasywów oferowanych klientom pod kątem modelu biznesowego Banku i strategii ryzyka. Procesy ustalone w celu zarządzania ryzykiem W roku 2024 Grupa BOŚ kontynuowała działania nakierowane na poprawę efektywności procesów oceny ryzyka, w tym na optymalizację procesu monitorowania oraz procesu podejmowania decyzji kredytowych i obsługi wniosków kredytowych, a także na rzecz ograniczenia poziomu koncentracji portfela kredytowego. W zakresie ryzyka koncentracji kredytowej Bank kontynuował działania mające na celu zmniejszenie zaangażowania w duże ekspozycje kredytowe oraz podmioty i grupy klientów powiązanych w celu obniżenia koncentracji w portfelu. Regulacje i procesy kredytowe zostały dostosowane do wymogów Rekomendacji S i J KNF. Bank wprowadził uproszczoną ścieżkę kredytową dla wystandaryzowanych małych ekspozycji wspierającą dywersyfikację portfela kredytowego Grupa BOŚ dokonywała oceny ryzyka przed podjęciem decyzji o zaangażowaniu oraz przez cały okres funkcjonowania transakcji kredytowej, w ramach procesu monitorowania. Częstotliwość i zakres monitorowania były zależne od poziomu identyfikowanego ryzyka oraz poziomu zaangażowania klientów wraz z podmiotami powiązanymi w BOŚ S.A. Monitoring prowadzony był przez odrębną komórkę organizacyjną, wydzieloną w ramach struktur odpowiedzialnych za ocenę i zarządzanie ryzykiem kredytowym, zajmującą się monitoringiem portfela kredytowego i wyceną ekspozycji indywidualnie istotnych. Ryzyko braku terminowej obsługi lub spłaty zadłużenia oraz ryzyko utraty lub spadku wartości przyjętego zabezpieczenia mitygowane było z wykorzystaniem systemu wczesnego ostrzegania zarządzanego przez komórkę odpowiedzialną za monitoring. W przypadku zidentyfikowania sytuacji mogących zagrozić terminowej spłacie Grupa BOŚ podejmowała działania upominawcze i restrukturyzacyjne wykorzystując w tym celu właściwe narzędzie informatyczne. W Grupie BOŚ funkcjonowała Polityka zarządzania ekspozycjami nieobsługiwanymi, wskazująca kierunki działania w celu uzyskania określonej w czasie, redukcji ekspozycji nieobsługiwanych oraz plan operacyjny wspierający realizację tego działania. W procesie oceny i monitorowania ryzyka Grupa BOŚ wykorzystywała informacje pochodzące z wewnętrznych baz danych oraz ze źródeł zewnętrznych, w tym z Biura Informacji Kredytowej S.A. i Krajowego Rejestru Długów lub Centralnej Bazy Danych – Bankowy Rejestr. Grupa BOŚ oceniała ryzyko kredytowe z wykorzystaniem modeli ratingowych i scoringowych. Modele były budowane, rozwijane, monitorowane i nadzorowane w Obszarze Ryzyka z uwzględnieniem wewnętrznych i zewnętrznych wymogów w tym zakresie. Modele istotne podlegały okresowej, nie rzadziej niż raz do roku, walidacji dokonywanej przez niezależną komórkę walidacyjną. W Grupie BOŚ funkcjonował wielostopniowy system podejmowania decyzji kredytowych, działający według zasady - im wyższy poziom ryzyka transakcji (wynikający m.in. z jej złożoności), kwoty zaangażowania lub sytuacji ekonomiczno-finansowej klienta, tym wyższy szczebel decyzyjny uprawniony do podjęcia decyzji. Szczeblami
Page 38
Roczne Skonsolidowane Sprawozdanie Finansowe Grupy Kapitałowej BOŚ S.A.za rok zakończony dnia 31 grudnia 2024 r. w tys. zł. 37 decyzyjnymi o najwyższych poziomach uprawnień był Komitet Kredytowy Centrali i Zarząd Banku. Decyzje kredytowe podejmowane były po wcześniejszej weryfikacji ryzyka dokonanej przez osobę wyspecjalizowaną w jego ocenie i mitygacji, tj. eksperta ds. ryzyka umiejscowionego w wyodrębnionej komórce organizacyjnej Centrali Banku, niezależnej od obszaru biznesowego Banku. Podejmując decyzje kredytowe w sprawie transakcji zawieranych z członkami organów Banku lub osobami zajmującymi stanowiska kierownicze w Banku albo podmiotami powiązanymi z nimi kapitałowo lub organizacyjnie, Bank uwzględniał wymogi ustawy Prawo bankowe. W okresie objętym niniejszym sprawozdaniem finansowym Grupa BOŚ preferowała udzielanie kredytów i pożyczek zabezpieczonych, przy czym w przypadku kredytów i pożyczek dla klientów segmentu detalicznego ustalono maksymalny poziom kredytów i pożyczek niezabezpieczonych. Poziom ten został ustalony z uwzględnieniem specyfiki produktowej, wpływu tych transakcji na wyniki Grupy BOŚ i wysokość potencjalnej straty. Poziom zabezpieczenia był uzależniony od poziomu ryzyka generowanego przez transakcję, w szczególności od rodzaju transakcji i długości jej trwania. Ustalając wartość zabezpieczenia Grupa kierowała się zasadą ostrożnej wyceny. Przy wyborze formy zabezpieczenia Grupa BOŚ uwzględniała:1. należytą ochronę interesów Grupy,2. wysokość kosztów związanych z ustanowieniem danego zabezpieczenia,3. możliwość szybkiego upłynnienia danego zabezpieczenia. Grupa BOŚ oceniając i monitorując wartość zabezpieczenia korzystała z zewnętrznych baz danych, w tym dla potrzeb weryfikacji lub aktualizacji wartości nieruchomości - z bazy AMRON oraz bazy Cenatorium sp. z o.o. oraz bazy Evaluer sp. z o.o. Techniki służące do pomiaru ryzyka Klient i transakcja podlegały wszechstronnej ocenie ryzyka kredytowego uwzględniającej wymagania nadzorcze w tym zakresie. Grupa BOŚ różnicowała modele oceny ryzyka w zależności od rodzaju klienta i transakcji kredytowej. Model oceny ryzyka kredytowego dla osób fizycznych ubiegających się o finansowanie na cele niezwiązane z działalnością gospodarczą obejmował analizę ilościową – polegającą na ustaleniu wysokości i stabilności źródeł spłaty zobowiązania kredytowego - oraz analizę jakościową, polegającą na ocenie cech klienta, które miały istotny wpływ na skłonność do spłaty zaciągniętego zobowiązania kredytowego w terminach określonych w umowie, w tym ocenę scoringową i ocenę zachowania klienta w oparciu o informacje z Biura Informacji Kredytowej S.A.. Model oceny ryzyka klientów ubiegających się o finansowanie na cele związane z prowadzeniem działalności gospodarczej lub statutowej (spółki komunalne) uwzględniał dwa obszary: ocenę klienta i ocenę transakcji.Ocena klienta dokonywana była na podstawie elementów ilościowych i jakościowych. Ocena ilościowa dotyczyła podstawowych, z punktu widzenia generowania wyniku finansowego i zachowania płynności, obszarów działalności klienta. Ocena jakościowa (uzależniona od rodzaju klienta) obejmowała między innymi ocenę: planów rozwojowych, doświadczenia i umiejętności osób zarządzających, jakości relacji klienta z otoczeniem zewnętrznym, w tym z Grupą. Ocena klienta, w stopniu określonym w przepisach wewnętrznych, dokonywana była na tle sytuacji ekonomicznej branży, lokalnego rynku i kraju. Dodatkowo, przy wybranych transakcjach, ocena uwzględniała skalę narażenia klienta na negatywne skutki zmian stóp procentowych i kursów walutowych oraz stosowaną przez klienta politykę zabezpieczeń przed ryzykiem kursowym i stopy procentowej. Model oceny ryzyka jednostek samorządu terytorialnego uwzględniał analizę klienta opierającą się o ocenę podstawowych wskaźników budżetowych, wskaźników zadłużenia oraz analizę transakcji opierającą się o ocenę planowanych wskaźników zadłużenia, jakości zabezpieczenia i długości trwania transakcji. W przypadku finansowania klienta funkcjonującego w ramach grupy podmiotów powiązanych Grupa BOŚ oceniała ryzyko kredytowe z uwzględnieniem wpływu sytuacji grupy podmiotów powiązanych. Ocena ryzyka kredytowego związanego z finansowaniem klientów instytucjonalnych obejmowała analizę występowania ryzyk ESG
Page 39
Roczne Skonsolidowane Sprawozdanie Finansowe Grupy Kapitałowej BOŚ S.A.za rok zakończony dnia 31 grudnia 2024 r. w tys. zł. 38 Ocena transakcji dokonywana była w szczególności na podstawie oceny celu finansowania, długości okresu kredytowania i wartości zabezpieczenia spłaty. Grupa BOŚ ustanawiała taką strukturę finansowania, aby zapewnić podział ryzyka pomiędzy kredytobiorcę i Grupę, głównie poprzez odpowiednie do skali ryzyka zaangażowanie środków własnych kredytobiorcy. Narzędzia do pomiaru ryzyka kredytowego Grupa BOŚ wykorzystuje w celu pomiaru ryzyka kredytowego różnego rodzaju narzędzia/aplikacje, w których zostały zaimplementowane obowiązujące m.in. modele ratingowe lub scoringowe i metodyka oceny zdolności kredytowej. Zróżnicowanie stosowanych aplikacji powiązane jest z segmentacją klienta lub rodzajami transakcji kredytowych. Opis poszczególnych ryzyk koncentracji, sposobów ich pomiaru, monitorowania Zarządzania ryzykiem koncentracji Bank dokonywał zgodnie z zasadami określonymi w „Polityce zarządzania ryzykiem koncentracji”. Grupa BOŚ identyfikowała, dokonywała pomiaru, monitorowała i raportowała ryzyko koncentracji zaangażowania na poziomie:1. pojedynczego klienta lub transakcji oraz2. portfela kredytowego. Na poziomie klienta i transakcji, ryzyko koncentracji zaangażowania zarządzane było poprzez przestrzeganie nadzorczych limitów zaangażowania, w szczególności wynikających z przepisów Rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 575/2013 z dnia 26 czerwca 2013 roku lub Prawa Bankowego, jak również poprzez stosowanie zasady uzależniającej przebieg procesu oceny i monitorowania ryzyka od kwoty zaangażowania kredytowego. Na poziomie portfela kredytowego zarządzanie koncentracją zaangażowań dokonywane było poprzez przestrzeganie limitów zewnętrznych, wewnętrznych lub wartości ostrzegawczych oraz akceptowalnego poziomu apetytu na ryzyko kredytowe określonego zestawem wskaźników i miar uwzględniających także ryzyko ESG. Poziomy limitów wewnętrznych zatwierdzane były przez Zarząd Banku, apetyt na ryzyko także przez Radę Nadzorczą. W szczególności Grupa BOŚ stosowała następujące limity:• geograficzne – zaangażowanie wobec innych krajów, • dotyczące parametrów produktowych – np. maksymalne LTV,• dotyczące portfela kredytów zabezpieczonych hipotecznie i finansujących nieruchomości – wynikające z Rekomendacji KNF,• dotyczące branż działalności gospodarczej,• udziału kredytów walutowych w portfelu kredytów Banku,• łącznego zaangażowania wobec podmiotów lub grup podmiotów powiązanych, wobec których zaangażowanie Banku przekracza 10% Tier I,• łącznego zaangażowania wobec podmiotów lub grup podmiotów powiązanych, uzależnione od ratingu podmiotu lub grupy podmiotów powiązanych,• limit na ekspozycje kredytowe wobec spółek zależnych Banku,• limit na transakcje z odstępstwami od zasad kredytowania określonych w procedurach wewnętrznych, wpływających na wzrost ryzyka kredytowego. Grupa BOŚ stosowała w procesie zarządzania ryzykiem koncentracji system wskaźników wczesnego ostrzegania dla limitów wewnętrznych. Podstawowe założenie systemu opierały się na wyróżnieniu trzech poziomów wykorzystania limitu i stopniowym wdrażaniu działań mitygujących ryzyko przekroczenia limitu w zależności od poziomu jego wykorzystania. Poziom wykorzystania limitów był cyklicznie monitorowany i raportowany organom Banku w trybie wynikającym z regulacji wewnętrznych Banku. W 2024 roku dokonano aktualizacji limitów wewnętrznych w obszarze ryzyka kredytowego celem m.in.: zmniejszenia zaangażowania w duże ekspozycje kredytowe, obniżenia koncentracji w portfelu kredytowym a także zwiększenia efektywności zarządzania ryzykiem koncentracji na poziomie skonsolidowanym.
Page 40
Roczne Skonsolidowane Sprawozdanie Finansowe Grupy Kapitałowej BOŚ S.A.za rok zakończony dnia 31 grudnia 2024 r. w tys. zł. 39 10.1.1. Opis metodologii rozpoznawania utraty wartości ekspozycji kredytowych Na każdy dzień sprawozdawczy Grupa BOŚ dokonuje przeglądu ekspozycji kredytowych polegającego na identyfikacji ekspozycji kredytowych zagrożonych utratą wartości oraz ekspozycji, w odniesieniu do których odnotowano znaczny wzrost ryzyka kredytowego od momentu początkowego ujęcia - biorąc pod uwagę racjonalne i możliwe do udokumentowania informacje, włączając w to dane dotyczące przyszłości. Następnie wyznacza odpis na oczekiwane straty kredytowe w oparciu o podział ekspozycji na koszyki w zależności od zmian dotyczących jakości kredytowej. Grupa BOŚ przeprowadza podział ekspozycji kredytowych, uwzględniając wielkość ich zaangażowania oraz charakterystykę ryzyka, na ekspozycje wyceniane metodą indywidualną i metodą grupową oraz przeprowadza ocenę tych ekspozycji pod względem wystąpienia przesłanek wskazujących na utratę ich wartości. Za ekspozycje kredytowe, które utraciły wartość Grupa BOŚ uznaje te ekspozycje, dla których wystąpiły przesłanki utraty wartości wynikające z jednego lub więcej zdarzeń mających potencjalny wpływ na oczekiwane przepływy pieniężne wynikające z tej ekspozycji, których wiarygodne oszacowanie jest możliwe. Grupa BOŚ uznaje przeterminowane zobowiązanie kredytowe za istotne w przypadku, gdy zostały przekroczone oba progi istotności:1. suma wszystkich przeterminowanych zobowiązań dłużnika przekracza kwotę 400 zł w przypadku ekspozycji detalicznych lub 2 000 zł dla ekspozycji niedetalicznych (próg bezwzględny) oraz2. udział zobowiązania przeterminowanego w zaangażowaniu bilansowym dłużnika jest większy niż 1% (próg względny). Obliczanie liczby dni przeterminowania odbywa się na poziomie dłużnika i rozpoczyna się w momencie wystąpienia istotnego przeterminowania tj. przekroczenia łącznie bezwzględnego i względnego progu istotności. Za przesłanki utraty wartości Grupa BOŚ uznaje w szczególności:1. istotne opóźnienie w spłacie kapitału lub odsetek przekraczające 90 dni,2. restrukturyzacja awaryjna ekspozycji kredytowej,3. pogorszenie się w okresie kredytowania sytuacji ekonomiczno-finansowej dłużnika,4. złożenie przez Bank wniosku o wszczęcie postępowania egzekucyjnego wobec dłużnika lub przystąpienie do egzekucji wszczętej na wniosek innego wierzyciela lub powzięcie informacji o prowadzeniu egzekucji wobec dłużnika,5. zakwestionowanie należności przez dłużnika na drodze postępowania sądowego,6. postawienie należności w stan wymagalności wskutek dokonanego przez Bank wypowiedzenia,7. oszustwo (fraud),8. złożenie wniosku o ogłoszenie upadłości dłużnika, ogłoszenie upadłości, wysokie prawdopodobieństwo upadłości lub innej reorganizacji wpływające na pogorszenie się sytuacji finansowej i wypłacalności dłużnika,9. powzięcie informacji o złożeniu wniosku o postępowanie restrukturyzacyjne/sanacyjne lub objęcie dłużnika trybem postępowania restrukturyzacyjnego zgodnie z ustawą z dnia 15 maja 2015 roku Prawo restrukturyzacyjne,10.powzięcie informacji o ustanowieniu zarządu komisarycznego nad działalnością dłużnika lub zawieszenie działalności dłużnika,11. zbyto/planowane jest zbycie ekspozycji ze stratą ekonomiczną przekraczającą próg 5%,12.niespłacenie przez dłużnika kwoty zrealizowanego poręczenia Skarbu Państwa. Pomiar utraty wartości ekspozycji kredytowych metodą indywidualną oparty jest na wyliczeniu bieżącej wartości oczekiwanych przyszłych przepływów pieniężnych zdyskontowanych z zastosowaniem pierwotnej efektywnej stopy procentowej. W przypadku kredytów, dla których zostało ustanowione zabezpieczenie, bieżąca wartość oczekiwanych przyszłych przepływów pieniężnych uwzględnia przepływy pieniężne, które mogą zostać uzyskane z egzekucji przedmiotu zabezpieczenia, pomniejszone o koszty egzekucji oraz sprzedaży przedmiotu. W wyniku obniżenia wartości bieżącej możliwych do realizacji przepływów pieniężnych, tworzony jest odpis z tytułu utraty wartości odpowiadający przewidywanej stracie kredytowej z tytułu niewywiązania się dłużnika z zobowiązań wobec Grupy. Metodę indywidualną pomiaru utraty wartości stosuje się w odniesieniu do:1. ekspozycji kredytowych indywidualnie istotnych:a. spełniających przesłanki indywidualnej utraty wartości lub znajdujących się w okresie kwarantanny lubb. dotyczących klienta, wobec którego Grupa posiada inne ekspozycje kredytowe, dla których rozpoznano przesłankę indywidualnej utraty wartości (propagacja utraty wartości) lub
Page 41
Roczne Skonsolidowane Sprawozdanie Finansowe Grupy Kapitałowej BOŚ S.A.za rok zakończony dnia 31 grudnia 2024 r. w tys. zł. 40 2. ekspozycji kredytowych indywidualnie nieistotnych, dla których jest identyfikowana przesłanka utraty wartości lub ekspozycje znajdują się w okresie kwarantanny, o ile na moment rozpoznania utraty wartości były znaczące indywidualnie oraz spełniały dodatkowe warunki określone przez Grupę,3. ekspozycji kredytowych nieistotnych, posiadających nietypowe charakterystyki ryzyka kredytowego. Poziom odpisów z tytułu utraty wartości na należności uznane za indywidualnie nieistotne, dla których stwierdzono wystąpienie przesłanki utraty wartości dokonywany jest w oparciu o parametry pomiaru utraty wartości szacowane metodami statystycznymi na podstawie danych historycznych, dla wyodrębnionych portfeli, grupowanych dla celów łącznego pomiaru utraty wartości według podobnych charakterystyk ryzyka kredytowego. Historyczne trendy strat są oczyszczane ze zdarzeń jednorazowych. Odwrócenie straty, czyli ponowna klasyfikacja kredytu jako bez utraty wartości możliwa jest po ustąpieniu przesłanki oraz upływie określonego okresu kwarantanny, w którym przesłanka nie jest identyfikowana. Dla ekspozycji, dla których nie zidentyfikowano przesłanki utraty wartości, Grupa tworzy odpis z tytułu oczekiwanych strat kredytowych wyznaczany metodą grupową. Na potrzeby oceny czy od momentu początkowego ujęcia aktywa finansowego nastąpił istotny wzrost ryzyka kredytowego Grupa porównuje poziom ryzyka niewywiązania z zobowiązania w czasie oczekiwanego okresu udzielonego finansowania na dzień sprawozdawczy oraz na datę początkowego ujęcia. Bank uznaje, że dla danego aktywa został zidentyfikowany istotny wzrost ryzyka kredytowego, jeśli zostanie spełnione kryterium ilościowe lub kryteria jakościowe. Wystąpienie danego kryterium jest weryfikowane na poziomie ekspozycji. Kryteria ilościowe Grupa BOŚ na potrzeby identyfikacji istotnego pogorszenia jakości kredytowej stosuje miary względnie i bezwzględne. Reklasyfikacja ekspozycji do koszyka 2 w przypadku ekspozycji klientów detalicznych wyznaczana jest jako różnica (próg bezwzględny) oraz iloraz (próg względny): 1. bieżącej oceny ryzyka kredytowego określonej jako dożywotnie PD w horyzoncie od daty sprawozdawczej do daty zapadalności, wyznaczone na podstawie charakterystyk obowiązujących na datę sprawozdawczą,2. pierwotnej oceny ryzyka kredytowego określonej jako dożywotnie PD w okresie od daty sprawozdawczej do daty zapadalności, wyznaczone na podstawie charakterystyk obowiązujących na datę początkowego ujęcia. Ocena istotnego pogorszenia ryzyka kredytowego przeprowadzana jest przez porównanie obserwowanej wartości relatywnej zmiany w ocenie ryzyka z wartością teoretyczną, która stanowi próg, powyżej którego Grupa BOŚ uznaje, iż nastąpiło istotne pogorszenie ryzyka kredytowego. Próg alokacji na poziomie pojedynczej ekspozycji wyznaczany jest poprzez model statystyczny w oparciu m.in. o informacje na temat oceny ryzyka kredytowego na datę początkowego ujęcia oraz czas od daty początkowego ujęcia ekspozycji. Klasyfikacja do koszyka 2 w przypadku ekspozycji klientów korporacyjnych, oparta jest na założeniu stałego ratingu w czasie (Grupa nie oczekiwała poprawy oceny ratingowej w czasie) i następuje w sytuacji pogorszenia się w okresie kredytowania sytuacji ekonomiczno-finansowej dłużnika, wyrażającego się zaklasyfikowaniem do klasy ratingowej 12 lub 13 lub reklasyfikacji do ratingu 9-11 w przypadku, gdy rating wyznaczony na moment początkowego ujęcia był niższy niż 6. Kryteria jakościowe Grupa BOŚ dokonuje klasyfikacji ekspozycji do koszyka 2 w przypadku, gdy występuje:1. opóźnienie w spłacie (powyżej określonych progów materialności) powyżej 30 dni na datę sprawozdawczą lub co najmniej raz w ciągu trzech ostatnich dat raportowych,2. restrukturyzacja ekspozycji, dla której ustąpiła przesłanka utraty wartości oraz upłynął okres kwarantanny, w którym przesłanka ta nie była identyfikowana,3. status forborne,4. klasyfikacja klienta na Watch-Listę, 5. opóźnienie w spłacie (bez uwzględniania progów materialności) powyżej 90 dni na datę sprawozdawczą,6. brak oceny ryzyka kredytowego ekspozycji na moment początkowego ujęcia. Zgodnie z MSSF 9 pkt 5.5.10 Grupa BOŚ wyodrębnia ekspozycje o niskim ryzyku kredytowym. Ekspozycja kredytowa wiąże się z niskim ryzykiem niewykonania zobowiązania, w przypadku, gdy pożyczkobiorca ma wysoką krótkoterminową zdolność spełniania swych obowiązków w zakresie wynikającym z umowy, a niekorzystne zmiany
Page 42
Roczne Skonsolidowane Sprawozdanie Finansowe Grupy Kapitałowej BOŚ S.A.za rok zakończony dnia 31 grudnia 2024 r. w tys. zł. 41 warunków gospodarczych i biznesowych w dłuższej perspektywie mogą – lecz niekoniecznie muszą – ograniczyć zdolność pożyczkobiorcy do wypełniania jego obowiązków w zakresie wynikających z umowy przepływów pieniężnych. Grupa BOŚ stosuje kryterium niskiego ryzyka (Low Credit Risk) dla ekspozycji Skarbu Państwa, Narodowego Banku Polskiego, Banku Gospodarstwa Krajowego, instytucji administracji państwowej szczebla centralnego, izb rozliczeniowych, Europejskiego Banku Inwestycyjnego, oraz jednostek samorządu terytorialnego, które nie spełnią jakościowych czynników klasyfikacji do koszyka 2 oraz dla których nie zidentyfikowano przesłanek utraty wartości. Grupa BOŚ na potrzeby szacowania odpisów z tytułu utraty wartości (oczekiwanych strat oczekiwanych) kontynuuje wykorzystywanie własnych oszacowań parametrów ryzyka bazujących na modelach wewnętrznych uwzględniających wymogi MSSF 9 (takie jak: oszacowanie parametrów w horyzoncie czasu życia ekspozycji czy uwzględnienie przyszłych warunków makroekonomicznych). Grupa BOŚ wypracowała metodologię dla parametrów modeli oraz zbudowała modele zgodne z MSSF 9. Oczekiwane straty kredytowe stanowią iloczyn indywidualnych dla każdej ekspozycji oszacowanych wartości parametrów PD, LGD i EAD, a finalna wartość oczekiwanych strat kredytowych jest sumą oczekiwanych strat kredytowych w poszczególnych okresach w zależności od koszyka (w horyzoncie 12 miesięcy lub pozostałego czasu życia ekspozycji), zdyskontowanych efektywną stopą procentową. Oszacowane parametry zgodnie z założeniami MSSF 9 podlegają korekcie z tytułu oczekiwań w zakresie sytuacji makroekonomicznej. Grupa BOŚ koryguje parametry ryzyka w celu uwzględnienia przyszłych informacji makroekonomicznych dla portfeli, dla których zidentyfikowała zależność. Źródłem informacji o wartościach czynników makroekonomicznych są prognozy sporządzone przez analityków ekonomicznych Grupy. Metodyka i założenia przyjęte przez Grupę do szacowania utraty wartości podlegają regularnej analizie w celu zmniejszenia rozbieżności pomiędzy stratami szacowanymi a rzeczywistymi. W celu oceny adekwatności odpisów z tytułu utraty wartości, wyznaczonych zarówno w ramach analizy grupowej, jak i indywidualnej przeprowadzana jest weryfikacja historyczna (backtesting), której wyniki są brane pod uwagę przy określeniu działań wpływających na poprawę jakości procesu. 10.1.2. Należności od innych banków Poniżej zaprezentowano wartości brutto należności od innych banków w podziale na grupy ratingowe: 31-12-2024 31-12-2023-dane przekształcone AA- - 130 A+ 1 111 - A 13 072 904 A- 214 - BBB+ - 3 559 Bez ratingu - 14 682 Razem 14 397 19 275 Rating wewnętrzny Odpowiadająca ujednolicona klasa wg zewnętrznych agencji ratingowych 31-12-2024 Odpowiadająca ujednolicona klasa wg zewnętrznych agencji ratingowych 31-12-2023 A AAA, AA+, AA, AA- AAA, AA+, AA, AA- B A+, A, A- A+, A, A- C BBB+, BBB, BBB- BBB+, BBB, BBB- D BB+, BB, BB-, B+, B, B- BB+, BB, BB-, B+, B, B- E - 14 682 Razem - 14 682 Dane przekształcone w związku ze zmianą opisaną w nocie 7.2 Porównywalność z danymi okresu poprzedniego.
Page 43
Roczne Skonsolidowane Sprawozdanie Finansowe Grupy Kapitałowej BOŚ S.A.za rok zakończony dnia 31 grudnia 2024 r. w tys. zł. 42 10.1.3. Należności od klientów 31-12-2024 31-12-2023 NALEŻNOŚCI OD KLIENTÓW WYCENIANE WG ZAMORTYZOWANEGO KOSZTU Należności od klientów bez przesłanki utraty wartości, w tym: 9 287 917 10 081 168 ekspozycje, dla których od momentu początkowego ujęcia nie nastąpił istotny wzrostryzyka kredytowego (koszyk 1) 7 316 668 9 027 502 ekspozycje, dla których od momentu początkowego ujęcia nastąpił istotny wzrost ryzyka (koszyk 2) 1 971 249 1 053 666 Należności od klientów posiadające przesłanki utraty wartości i wykazujące utratę wartości (koszyk 3) 1 592 299 1 472 394 Należności od klientów dotknięte utratą wartości na dzień początkowego ujęcia (POCI) 120 998 100 869 Razem należności od klientów wyceniane wg zamortyzowanego kosztu (brutto) 11 001 214 11 654 431 Odpisy z tytułu utraty wartości na: należności od klientów – (koszyk 1) - 70 477 - 121 105 należności od klientów – (koszyk 2) - 81 286 - 64 508 należności od klientów – (koszyk 3) wykazujące utratę wartości - 784 795 - 760 846 należności od klientów dotknięte utratą wartości na dzień początkowego ujęcia (POCI) 5 971 18 452 Razem odpisy z tytułu utraty wartości - 930 587 - 928 007 Razem należności od klientów wyceniane wg zamortyzowanego kosztu (netto) 10 070 627 10 726 424 NALEŻNOŚCI OD KLIENTÓW WYCENIANE WG WARTOŚCI GODZIWEJ PRZEZ WYNIK FINANSOWY Wartość godziwa 32 139 Razem należności od klientów wyceniane wg wartości godziwej przez wynik finansowy 32 139 Złożone depozyty zabezpieczające 27 862 34 296 Pozostałe należności 6 114 6 577 Razem należności od klientów 10 104 635 10 767 436
Page 44
Roczne Skonsolidowane Sprawozdanie Finansowe Grupy Kapitałowej BOŚ S.A.za rok zakończony dnia 31 grudnia 2024 r. w tys. zł. 43 Klasyfikacja należności od klientów wg metody wyceny w podziale na segmenty: 31-12-2024 Klient instytucjo-nalny Klient detaliczny Klient detaliczny - kredyty mieszkaniowe Klient detaliczny - pozostałe kredyty Razem Należności od klientów wyceniane wg zamortyzowanego kosztu Należności od klientów bez przesłanki utraty wartości, w tym: 7 500 792 1 787 125 1 402 183 384 942 9 287 917 ekspozycje, dla których od momentu początkowego ujęcia nie nastąpił istotny wzrost ryzyka kredytowego (koszyk 1) 5 585 243 1 731 425 1 361 310 370 115 7 316 668 ekspozycje, dla których od momentu początkowego ujęcia nastąpił istotny wzrost ryzyka (koszyk 2) 1 915 549 55 700 40 873 14 827 1 971 249 Należności od klientów posiadające przesłanki utraty wartości i wykazujące utratę wartości (koszyk 3), w tym: 1 289 720 302 579 151 016 151 563 1 592 299 oceniane indywidualnie 1 201 892 66 622 51 044 15 578 1 268 514 Należności od klientów dotknięte utratą wartości na dzień początkowego ujęcia (POCI) 120 324 674 655 19 120 998 oceniane indywidualnie 116 790 510 510 0 117 300 Razem należności od klientów wyceniane wg zamortyzowanego kosztu (brutto) 8 910 836 2 090 378 1 553 854 536 524 11 001 214 Odpisy z tytułu utraty wartości na: należności od klientów – (koszyk 1) -63 350 -7 127 -2 818 -4 309 -70 477 należności od klientów – (koszyk 2) -79 407 -1 879 -791 -1 088 -81 286 należności od klientów – (koszyk 3) wykazujące utratę wartości, w tym: -578 102 -206 693 -77 811 -128 882 -784 795 oceniane indywidualnie -525 494 -38 517 -29 290 -9 227 -564 011 należności od klientów dotknięte utratą wartości na dzień początkowego ujęcia (POCI) 6 119 -148 -132 -16 5 971 oceniane indywidualnie 6 538 -5 -5 - 6 533 Razem odpisy z tytułu utraty wartości -714 740 -215 847 -81 552 -134 295 -930 587 Razem należności od klientów wyceniane wg zamortyzowanego kosztu (netto) 8 196 096 1 874 531 1 472 302 402 229 10 070 627 Należności od klientów wyceniane wg wartości godziwej przez wynik finansowy Wartość godziwa 7 25 10 15 32 Razem należności od klientów wyceniane wg wartości godziwej przez wynik finansowy 7 25 10 15 32 Złożone depozyty zabezpieczające 27 862 - - - 27 862 Pozostałe należności 3 419 2 695 - 2 695 6 114 Razem należności od klientów 8 227 384 1 877 251 1 472 312 404 939 10 104 635
Page 45
Roczne Skonsolidowane Sprawozdanie Finansowe Grupy Kapitałowej BOŚ S.A.za rok zakończony dnia 31 grudnia 2024 r. w tys. zł. 44 31-12-2023 Klient instytucjo-nalny Klient detaliczny Klient detaliczny - kredyty mieszkaniowe Klient detaliczny - pozostałe kredyty Razem Należności od klientów wyceniane wg zamortyzowanego kosztu Należności od klientów bez przesłanki utraty wartości, w tym: 8 012 726 2 068 442 1 635 343 433 099 10 081 168 ekspozycje, dla których od momentu początkowego ujęcia nie nastąpił istotny wzrost ryzyka kredytowego (koszyk 1) 7 045 797 1 981 705 1 572 908 408 797 9 027 502 ekspozycje, dla których od momentu początkowego ujęcia nastąpił istotny wzrost ryzyka (koszyk 2) 966 929 86 737 62 435 24 302 1 053 666 Należności od klientów posiadające przesłanki utraty wartości i wykazujące utratę wartości (koszyk 3), w tym: 1 161 430 310 964 168 129 142 835 1 472 394 oceniane indywidualnie 1 115 922 65 413 50 144 15 269 1 181 335 Należności od klientów dotknięte utratą wartości na dzień początkowego ujęcia (POCI) 100 145 724 700 24 100 869 oceniane indywidualnie 40 706 500 500 - 41 206 Razem należności od klientów wyceniane wg zamortyzowanego kosztu (brutto) 9 274 301 2 380 130 1 804 172 575 958 11 654 431 Odpisy z tytułu utraty wartości na: należności od klientów – (koszyk 1) -106 832 -14 273 -5 371 -8 902 -121 105 należności od klientów – (koszyk 2) -59 669 -4 839 -2 383 -2 456 -64 508 należności od klientów – (koszyk 3) wykazujące utratę wartości, w tym: -540 962 -219 884 -101 249 -118 635 -760 846 oceniane indywidualnie -516 406 -34 491 -26 385 -8 106 -550 897 należności od klientów dotknięte utratą wartości na dzień początkowego ujęcia (POCI) 18 643 -191 -167 -24 18 452 oceniane indywidualnie -2 962 6 6 - -2 956 Razem odpisy z tytułu utraty wartości -688 820 -239 187 -109 170 -130 017 -928 007 Razem należności od klientów wyceniane wg zamortyzowanego kosztu (netto) 8 585 481 2 140 943 1 695 002 445 941 10 726 424 Należności od klientów wyceniane wg wartości godziwej przez wynik finansowy Wartość godziwa 30 109 43 66 139 Razem należności od klientów wyceniane wg wartości godziwej przez wynik finansowy 30 109 43 66 139 Złożone depozyty zabezpieczające 34 296 - - - 34 296 Pozostałe należności 4 215 2 362 - 2 362 6 577 Razem należności od klientów 8 624 022 2 143 414 1 695 045 448 369 10 767 436
Page 46
Roczne Skonsolidowane Sprawozdanie Finansowe Grupy Kapitałowej BOŚ S.A.za rok zakończony dnia 31 grudnia 2024 r. w tys. zł. 45 Należności od klientów wycenianie wg zamortyzowanego kosztu (wartość brutto), które nie są zaległe i w przypadku których nie nastąpiła utrata wartości Dla należności wycenianych wg zamortyzowanego kosztu, dla których nie zanotowano żadnych opóźnień w spłacie (nawet 1 dnia) nie rozpoznaje się utraty wartości pod warunkiem, że nie wystąpiły inne przesłanki utraty wartości. Są to należności klientów o dobrej sytuacji ekonomiczno-finansowej, o regularnych spłatach, dla których nie występowały przesłanki utraty wartości, a odpisy tworzono na poniesione, lecz niezidentyfikowane straty. Ogólna charakterystyka klas ratingowych przedstawia się następująco: Rating 1 Najwyższa jakość kredytowaRating 2 Bardzo wysoka jakość kredytowaRating 3 Wysoka jakość kredytowaRatingi 4-5 Bardzo dobra jakość kredytowaRatingi 6-7 Dobra jakość kredytowaRatingi 8-9 Zadowalająca jakość kredytowaRatingi 10-11 Przeciętna i słaba jakość kredytowaRatingi 12-13 Bardzo słaba jakość kredytowaRatingi 14-16 Brak zdolności kredytowej (jakość kredytowa nie występuje) Poniżej zaprezentowano kwoty brutto należności od klientów wyceniane wg zamortyzowanego kosztu, które nie były przeterminowane i dla których nie rozpoznano utraty wartości w podziale na klasy klientów: Rating* 31-12-2024 31-12-2023 Należności od klientów instytucjonalnych (1-3) 10 317 32 165 (4-5) 261 351 259 735 (6-7) 1 348 788 1 384 530 (8-9) 2 503 850 2 548 985 (10-11) 2 690 278 2 789 768 (12-13) 433 219 387 765 bez ratingu 222 008 573 545 Razem należności od klientów instytucjonalnych 7 469 811 7 976 493 Należności od klientów indywidualnych bez ratingu 1 731 655 1 993 336 Razem należności od klientów indywidualnych 1 731 655 1 993 336 Razem 9 201 466 9 969 829 Klasy ratingowe są prezentowane według stanu na datę sprawozdawczą. *\ Oceny są zgodne z wewnętrzną klasyfikacją Banku, gdzie ”1” oznacza najlepszą, a ”16” najgorszą klasyfikację.
Page 47
Roczne Skonsolidowane Sprawozdanie Finansowe Grupy Kapitałowej BOŚ S.A.za rok zakończony dnia 31 grudnia 2024 r. w tys. zł. 46 Należności od klientów wycenianie wg zamortyzowanego kosztu (wartości brutto), które są zaległe na dzień sprawozdawczy, lecz w przypadku których nie nastąpiła utrata wartości w podziale na klasy klientów i dni opóźnienia w spłacie wraz z ogólną charakterystyką Jako zaangażowanie przeterminowane przyjmuje się sumę należności od klientów Banku przeterminowanych o jeden lub więcej dni stosowaną zgodnie z definicją w nocie 10.1.1. Opis metodologii rozpoznawania utraty wartości ekspozycji kredytowych. Poniżej zaprezentowano w podziale na opóźnienie w spłacie kwoty brutto należności od klientów wyceniane wg zamortyzowanego kosztu, dla których nie występuje istotne przeterminowanie przekraczające 90 dni i dla których nie rozpoznano utraty wartości w podziale na klasy klientów: 31-12-2024Opóźnienia w spłacie Klient instytucjonalny Klient detaliczny Razem od 1 do 30 dni 30 653 42 938 73 591 od 31 do 60 dni 328 8 137 8 465 od 61 do 90 dni - 1 893 1 893 pow. 90 dni - 2 502 2 502 Razem 30 981 55 470 86 451 31-12-2023Opóźnienia w spłacie Klient instytucjonalny Klient detaliczny Razem od 1 do 30 dni 95 564 56 459 152 023 od 31 do 60 dni - 11 703 11 703 od 61 do 90 dni - 4 877 4 877 pow. 90 dni - 2 067 2 067 Razem 95 564 75 106 170 670 Należności od klientów wycenianie wg zamortyzowanego kosztu (wartości brutto), w przypadku których wykazano utratę wartości w podziale na klasy klientów wraz z ogólną charakterystyką Poniżej przedstawiono wycenianie wg zamortyzowanego kosztu należności od klientów, w przypadku których wykazano utratę wartości w podziale na segmenty: 31-12-2024 31-12-2023 Należności od klientów instytucjonalnych 1 289 720 1 202 243 Należności od klientów indywidualnych 302 579 311 688 Razem 1 592 299 1 513 931 Parametry modeli MSSF 9 Poniższe tabele przedstawiają wartości parametrów wejściowych modeli MSSF9, wykorzystywanych przez Grupę BOŚ w procesie kalkulacji oczekiwanych strat kredytowych, dla homogenicznych portfeli, zgodnie z wymogami zawartymi w Rekomendacji R Komisji Nadzoru Finansowego.
Page 48
Roczne Skonsolidowane Sprawozdanie Finansowe Grupy Kapitałowej BOŚ S.A.za rok zakończony dnia 31 grudnia 2024 r. w tys. zł. 47 Homogeniczny portfel ekspozycji - Klienci indywidualni – HIPOTEKI za 2024 rok Skala PD Pierwotne ekspozycje bilansowe brutto Ekspozycje pozabilansowe EAD po ograniczeniu ryzyka kredytowego i zastosowaniu współczynnika konwersji kredytowej Średni PD wyrażone w % - dopuszczalny zakres (od 0% do 100%) Liczba ekspozycji Średni LGD wyrażone w % Średni termin zapadalności Oczekiwana strata kredytowa (ECL) od 0,00 do <0,15% 21 - 21 0,10% 12 10,00% 1 - od 0,15% do <0,25% 23 - 22 0,21% 10 10,00% 3 - od 0,25% do <0,50% 145 - 144 0,42% 27 11,39% 5 - od 0,5% do <0,75% 210 - 208 0,65% 34 10,05% 7 - od 0,75% do <2,50% 1 168 998 5 215 1 163 389 1,47% 8 349 10,55% 163 1 741 od 2,50% do <10,00% 185 523 4 459 184 319 4,45% 1 000 12,08% 199 937 od 10,00% do <45,00% 5 773 - 5 559 21,53% 69 12,20% 123 133 koszyk 1 od 45,00% do <100,00% - - - 0,00% - 0,00% - - od 0,00 do <0,15% - - - 0,00% - 0,00% - - od 0,15% do <0,25% - - - 0,00% - 0,00% - - od 0,25% do <0,50% - - - 0,00% - 0,00% - - od 0,5% do <0,75% - - - 0,00% - 0,00% - - od 0,75% do <2,50% 58 - 17 1,49% 6 10,00% 15 - od 2,50% do <10,00% 846 - 773 7,56% 32 11,12% 38 4 od 10,00% do <45,00% 37 797 - 35 550 24,57% 244 11,28% 183 558 koszyk 2 od 45,00% do <100,00% 2 155 - 1 347 76,65% 21 11,00% 128 239
Page 49
Roczne Skonsolidowane Sprawozdanie Finansowe Grupy Kapitałowej BOŚ S.A.za rok zakończony dnia 31 grudnia 2024 r. w tys. zł. 48 Czas w defaulcie EAD po ograniczeniu ryzyka kredytowego i zastosowaniu współczynnika konwersji kredytowej Liczba ekspozycji Średni LGD wyrażone w % Oczekiwana strata kredytowa (ECL) do 12 miesięcy 29 667 205 23,60% 7 435 od 13 do 24 miesięcy 5 993 67 26,94% 2 634 od 25 do 36 miesięcy 12 136 137 14,27% 3 675 od 37 do 48 miesięcy 3 006 40 30,93% 2 034 od 49 do 60 miesięcy 2 166 26 42,61% 3 187 od 61 do 84 miesięcy 4 191 61 44,83% 7 676 koszyk 3 powyżej 84 miesięcy 13 645 284 46,43% 54 444 do 12 miesięcy - - 0,00% - od 13 do 24 miesięcy - - 0,00% - od 25 do 36 miesięcy - - 0,00% - od 37 do 48 miesięcy - - 0,00% - od 49 do 60 miesięcy - - 0,00% - od 61 do 84 miesięcy - - 0,00% - POCI powyżej 84 miesięcy 510 2 13,06% 436
Page 50
Roczne Skonsolidowane Sprawozdanie Finansowe Grupy Kapitałowej BOŚ S.A.za rok zakończony dnia 31 grudnia 2024 r. w tys. zł. 49 Homogeniczny portfel ekspozycji - Klienci indywidualni - POZOSTAŁE (BEZ HIPOTEK) za 2024 rok Skala PD Pierwotne ekspozycje bilansowe brutto Ekspozycje pozabilansowe EAD po ograniczeniu ryzyka kredytowego i zastosowaniu współczynnika konwersji kredytowej Średni PD wyrażone w % - dopuszczalny zakres (od 0% do 100%) Liczba ekspozycji Średni LGD wyrażone w % Średni termin zapadalności Oczekiwana strata kredytowa (ECL) od 0,00 do <0,15% 11 551 11 235 16 394 0,07% 3 466 50,29% 2 4 od 0,15% do <0,25% 3 162 8 640 6 248 0,19% 870 50,35% 3 3 od 0,25% do <0,50% 8 398 6 720 10 824 0,37% 1 595 50,62% 5 15 od 0,5% do <0,75% 87 812 6 948 89 741 0,70% 4 298 50,15% 45 283 od 0,75% do <2,50% 204 966 25 368 209 593 1,68% 7 854 47,52% 37 1 519 od 2,50% do <10,00% 41 730 33 913 56 400 4,68% 3 786 46,92% 24 873 od 10,00% do <45,00% 15 390 65 13 542 20,04% 404 58,52% 50 1 596 koszyk 1 od 45,00% do <100,00% 96 27 94 64,21% 8 50,14% 17 23 od 0,00 do <0,15% 186 960 629 0,02% 156 50,17% 1 - od 0,15% do <0,25% 17 14 17 0,21% 8 48,88% 3 - od 0,25% do <0,50% 34 15 38 0,46% 11 55,95% 5 - od 0,5% do <0,75% 19 28 26 0,60% 8 50,59% 7 - od 0,75% do <2,50% 511 97 512 1,84% 58 51,05% 15 3 od 2,50% do <10,00% 2 212 154 2 070 4,50% 89 48,38% 50 31 od 10,00% do <45,00% 5 674 4 4 535 26,01% 117 22,28% 79 257 koszyk 2 od 45,00% do <100,00% 2 147 40 1 538 79,51% 63 57,13% 49 737
Page 51
Roczne Skonsolidowane Sprawozdanie Finansowe Grupy Kapitałowej BOŚ S.A.za rok zakończony dnia 31 grudnia 2024 r. w tys. zł. 50 Czas w defaulcie EAD po ograniczeniu ryzyka kredytowego i zastosowaniu współczynnika konwersji kredytowej Liczba ekspozycji Średni LGD wyrażone w % Oczekiwana strata kredytowa (ECL) do 12 miesięcy 8 905 530 61,78% 6 890 od 13 do 24 miesięcy 5 327 476 70,53% 9 674 od 25 do 36 miesięcy 6 066 745 67,93% 17 222 od 37 do 48 miesięcy 1 732 608 72,63% 22 694 od 49 do 60 miesięcy 3 186 631 57,26% 29 579 od 61 do 84 miesięcy 2 500 393 90,41% 12 726 koszyk 3 powyżej 84 miesięcy 7 070 651 70,68% 36 206 do 12 miesięcy - - 0,00% - od 13 do 24 miesięcy - - 0,00% - od 25 do 36 miesięcy - - 0,00% - od 37 do 48 miesięcy - - 0,00% - od 49 do 60 miesięcy - 1 0,00% 12 od 61 do 84 miesięcy - - 0,00% - POCI Powyżej 84 miesięcy - 1 0,00% 60
Page 52
Roczne Skonsolidowane Sprawozdanie Finansowe Grupy Kapitałowej BOŚ S.A.za rok zakończony dnia 31 grudnia 2024 r. w tys. zł. 51 Homogeniczny portfel ekspozycji - Klienci instytucjonalni za 2024 rok Skala PD Pierwotne ekspozycje bilansowe brutto Ekspozycje pozabilansowe EAD po ograniczeniu ryzyka kredytowego i zastosowaniu współczynnika konwersji kredytowej Średni PD wyrażone w % - dopuszczalny zakres (od 0% do 100%) Liczba ekspozycji Średni LGD wyrażone w % Średni termin zapadalności Oczekiwana strata kredytowa (ECL) od 0,00 do <0,15% 1 089 251 28 453 1 102 925 0,01% 223 29,29% 28 61 od 0,15% do <0,25% - 6 3 0,23% 1 15,00% 2 - od 0,25% do <0,50% 6 468 19 439 11 637 0,47% 9 40,60% 1 4 od 0,5% do <0,75% 1 362 63 696 14 969 0,71% 14 45,63% 2 1 od 0,75% do <2,50% 234 284 220 443 339 141 1,73% 251 37,57% 24 552 od 2,50% do <10,00% 3 036 241 2 176 185 4 138 021 6,20% 831 33,72% 38 32 303 od 10,00% do <45,00% 906 418 374 171 1 052 578 11,67% 169 32,95% 103 18 504 koszyk 1 od 45,00% do <100,00% - - - 0,00% - 0,00% - - od 0,00 do <0,15% 288 292 - 288 011 0,00% 5 24,35% 8 - od 0,15% do <0,25% 577 - 575 0,19% 1 63,11% 33 - od 0,25% do <0,50% 40 719 26 529 57 279 0,42% 5 29,22% 1 30 od 0,5% do <0,75% 10 734 7 736 18 147 0,72% 3 63,11% 1 37 od 0,75% do <2,50% 41 032 81 875 76 323 1,83% 21 33,44% 3 90 od 2,50% do <10,00% 522 943 230 445 632 509 5,81% 94 42,52% 9 7 773 od 10,00% do <45,00% 714 128 172 391 789 597 29,18% 101 35,26% 37 31 023 koszyk 2 od 45,00% do <100,00% 681 282 16 093 653 011 68,09% 132 37,29% 100 50 774
Page 53
Roczne Skonsolidowane Sprawozdanie Finansowe Grupy Kapitałowej BOŚ S.A.za rok zakończony dnia 31 grudnia 2024 r. w tys. zł. 52 Czas w defaulcie EAD po ograniczeniu ryzyka kredytowego i zastosowaniu współczynnika konwersji kredytowej Liczba ekspozycji Średni LGD wyrażone w % Oczekiwana strata kredytowa (ECL) do 12 miesięcy 571 441 143 21,31% 122 898 od 13 do 24 miesięcy 79 213 45 33,57% 77 006 od 25 do 36 miesięcy 121 116 60 48,49% 138 114 od 37 do 48 miesięcy 37 997 29 39,45% 43 045 od 49 do 60 miesięcy 12 032 25 21,92% 11 336 od 61 do 84 miesięcy 20 776 47 48,29% 75 429 koszyk 3 powyżej 84 miesięcy 52 324 48 43,61% 88 803 do 12 miesięcy 68 648 14 18,42% 18 670 od 13 do 24 miesięcy 2 641 5 58,85% 20 211 od 25 do 36 miesięcy 5 236 1 45,91% 9 385 od 37 do 48 miesięcy - - 0,00% - od 49 do 60 miesięcy 4 2 98,22% 620 od 61 do 84 miesięcy 919 3 15,00% 2 564 POCI powyżej 84 miesięcy 10 222 3 32,55% 31 050
Page 54
Roczne Skonsolidowane Sprawozdanie Finansowe Grupy Kapitałowej BOŚ S.A.za rok zakończony dnia 31 grudnia 2024 r. w tys. zł. 53 Homogeniczny portfel ekspozycji - Klienci indywidualni – HIPOTEKI za 2023 rok Skala PD Pierwotne ekspozycje bilansowe brutto Ekspozycje pozabilansowe EAD po ograniczeniu ryzyka kredytowego i zastosowaniu współczynnika konwersji kredytowej Średni PD wyrażone w % - dopuszczalny zakres (od 0% do 100%) Liczba ekspozycji Średni LGD wyrażone w % Średni termin zapadalności Oczekiwana strata kredytowa (ECL) od 0,00 do <0,15% 65 - 64 0,12% 239 21,07% 112 - od 0,15% do <0,25% 34 - 34 0,19% 11 20,03% 4 - od 0,25% do <0,50% 142 - 141 0,35% 28 20,03% 6 - od 0,5% do <0,75% 191 - 190 0,64% 24 20,03% 8 - od 0,75% do <2,50% 1 325 437 1 673 1 322 694 1,03% 9 547 20,67% 165 2 711 od 2,50% do <10,00% 207 931 6 024 208 505 4,02% 1 091 21,01% 198 1 673 od 10,00% do <45,00% 22 202 - 21 788 14,47% 179 20,96% 165 614 koszyk 1 od 45,00% do <100,00% - - - 0,00% - 0,00% - - od 0,00 do <0,15% 130 - 128 0,00% 40 26,14% 120 8 od 0,15% do <0,25% - - - 0,00% - 0,00% - - od 0,25% do <0,50% - - - 0,00% - 0,00% - - od 0,5% do <0,75% 7 - 7 0,65% 1 20,03% 10 - od 0,75% do <2,50% 35 - 32 1,49% 3 20,03% 17 - od 2,50% do <10,00% 1 854 - 1 799 8,21% 34 20,16% 68 16 od 10,00% do <45,00% 51 431 2 140 49 451 21,54% 330 21,28% 192 1 315 koszyk 2 od 45,00% do <100,00% 8 859 - 8 267 68,35% 70 20,80% 173 1 047
Page 55
Roczne Skonsolidowane Sprawozdanie Finansowe Grupy Kapitałowej BOŚ S.A.za rok zakończony dnia 31 grudnia 2024 r. w tys. zł. 54 Czas w defaulcie EAD po ograniczeniu ryzyka kredytowego i zastosowaniu współczynnika konwersji kredytowej Liczba ekspozycji Średni LGD wyrażone w % Oczekiwana strata kredytowa (ECL) do 12 miesięcy 19 462 187 29,50% 5 822 od 13 do 24 miesięcy 36 576 221 36,09% 13 565 od 25 do 36 miesięcy 16 402 97 43,28% 7 349 od 37 do 48 miesięcy 6 920 31 67,15% 4 724 od 49 do 60 miesięcy 7 982 39 67,04% 5 695 od 61 do 84 miesięcy 18 655 71 54,88% 13 910 koszyk 3 powyżej 84 miesięcy 65 698 295 47,12% 53 618 do 12 miesięcy - - 0,00% - od 13 do 24 miesięcy 45 1 38,79% 17 od 25 do 36 miesięcy - - 0,00% - od 37 do 48 miesięcy - - 0,00% - od 49 do 60 miesięcy - - 0,00% - od 61 do 84 miesięcy - - 0,00% - POCI powyżej 84 miesięcy 966 2 11,34% 461
Page 56
Roczne Skonsolidowane Sprawozdanie Finansowe Grupy Kapitałowej BOŚ S.A.za rok zakończony dnia 31 grudnia 2024 r. w tys. zł. 55 Homogeniczny portfel ekspozycji - Klienci indywidualni - POZOSTAŁE (BEZ HIPOTEK) za 2023 rok Skala PD Pierwotne ekspozycje bilansowe brutto Ekspozycje pozabilansowe EAD po ograniczeniu ryzyka kredytowego i zastosowaniu współczynnika konwersji kredytowej Średni PD wyrażone w % - dopuszczalny zakres (od 0% do 100%) Liczba ekspozycji Średni LGD wyrażone w % Średni termin zapadalności Oczekiwana strata kredytowa (ECL) od 0,00 do <0,15% 15 607 15 246 21 697 0,05% 2 963 47,29% 10 4 od 0,15% do <0,25% 1 244 1 936 1 984 0,18% 371 47,70% 3 1 od 0,25% do <0,50% 2 672 3 352 4 253 0,34% 1 053 47,31% 5 4 od 0,5% do <0,75% 2 962 6 486 5 104 0,64% 832 47,49% 7 9 od 0,75% do <2,50% 170 543 26 101 181 069 1,44% 12 150 41,52% 48 972 od 2,50% do <10,00% 194 848 29 524 206 269 4,81% 7 292 51,32% 53 4 553 od 10,00% do <45,00% 35 397 282 34 138 22,36% 820 53,14% 72 3 653 koszyk 1 od 45,00% do <100,00% 86 21 75 52,17% 6 47,29% 100 16 od 0,00 do <0,15% 209 684 471 0,06% 52 47,29% 52 - od 0,15% do <0,25% 9 39 26 0,21% 10 47,29% 3 - od 0,25% do <0,50% 48 43 51 0,30% 23 47,29% 5 - od 0,5% do <0,75% 350 855 535 0,54% 31 47,01% 7 1 od 0,75% do <2,50% 225 1 318 668 1,83% 142 46,21% 10 1 od 2,50% do <10,00% 7 947 1 620 8 626 6,96% 481 45,50% 64 178 od 10,00% do <45,00% 7 863 82 6 865 23,04% 470 40,38% 80 513 koszyk 2 od 45,00% do <100,00% 7 777 46 7 205 67,43% 149 48,73% 62 1 761
Page 57
Roczne Skonsolidowane Sprawozdanie Finansowe Grupy Kapitałowej BOŚ S.A.za rok zakończony dnia 31 grudnia 2024 r. w tys. zł. 56 Czas w defaulcie EAD po ograniczeniu ryzyka kredytowego i zastosowaniu współczynnika konwersji kredytowej Liczba ekspozycji Średni LGD wyrażone w % Oczekiwana strata kredytowa (ECL) do 12 miesięcy 15 302 662 63,42% 9 809 od 13 do 24 miesięcy 23 140 1 012 70,21% 18 098 od 25 do 36 miesięcy 26 931 1 274 81,06% 23 187 od 37 do 48 miesięcy 29 784 683 59,53% 26 355 od 49 do 60 miesięcy 9 093 334 88,14% 8 117 od 61 do 84 miesięcy 11 160 287 74,36% 10 348 koszyk 3 powyżej 84 miesięcy 32 816 563 63,87% 28 245 do 12 miesięcy - - 0,00% - od 13 do 24 miesięcy - - 0,00% - od 25 do 36 miesięcy - - 0,00% - od 37 do 48 miesięcy - - 0,00% - od 49 do 60 miesięcy - - 0,00% - od 61 do 84 miesięcy - - 0,00% - POCI Powyżej 84 miesięcy 67 1 100,00% 67
Page 58
Roczne Skonsolidowane Sprawozdanie Finansowe Grupy Kapitałowej BOŚ S.A.za rok zakończony dnia 31 grudnia 2024 r. w tys. zł. 57 Homogeniczny portfel ekspozycji - Klienci instytucjonalni za 2023 rok Skala PD Pierwotne ekspozycje bilansowe brutto Ekspozycje pozabilansowe EAD po ograniczeniu ryzyka kredytowego i zastosowaniu współczynnika konwersji kredytowej Średni PD wyrażone w % - dopuszczalny zakres (od 0% do 100%) Liczba ekspozycji Średni LGD wyrażone w % Średni termin zapadalności Oczekiwana strata kredytowa (ECL) od 0,00 do <0,15% 1 034 - 1 032 0,07% 32 24,35% 1 - od 0,15% do <0,25% 2 40 22 0,22% 3 24,35% 1 - od 0,25% do <0,50% 9 010 21 998 16 716 0,40% 33 24,35% 3 8 od 0,5% do <0,75% 616 265 154 107 659 107 0,73% 279 24,35% 38 420 od 0,75% do <2,50% 378 754 321 559 538 847 1,43% 188 24,35% 6 1 243 od 2,50% do <10,00% 4 075 713 2 367 308 5 218 240 6,23% 1 250 24,35% 41 59 089 od 10,00% do <45,00% 1 317 644 479 412 1 544 878 12,03% 183 24,35% 88 34 991 koszyk 1 od 45,00% do <100,00% 201 248 8 000 205 248 85,29% 16 24,35% 106 1 024 od 0,00 do <0,15% - - - 0,00% - 0,00% - - od 0,15% do <0,25% - - - 0,00% - 0,00% - - od 0,25% do <0,50% 709 1 297 930 0,42% 2 24,35% 1 1 od 0,5% do <0,75% 2 088 7 170 3 493 0,72% 6 24,35% 3 4 od 0,75% do <2,50% 53 173 35 982 74 634 1,75% 16 24,35% 2 232 od 2,50% do <10,00% 157 840 171 301 269 872 6,50% 55 24,35% 10 1 711 od 10,00% do <45,00% 519 062 124 662 566 196 24,68% 78 24,35% 30 14 934 koszyk 2 od 45,00% do <100,00% 784 274 24 144 780 586 74,50% 112 24,35% 83 56 770
Page 59
Roczne Skonsolidowane Sprawozdanie Finansowe Grupy Kapitałowej BOŚ S.A.za rok zakończony dnia 31 grudnia 2024 r. w tys. zł. 58 Czas w defaulcie EAD po ograniczeniu ryzyka kredytowego i zastosowaniu współczynnika konwersji kredytowej Liczba ekspozycji Średni LGD wyrażone w % Oczekiwana strata kredytowa (ECL) do 12 miesięcy 245 790 132 38,60% 96 954 od 13 do 24 miesięcy 398 827 83 23,79% 142 413 od 25 do 36 miesięcy 116 451 53 33,68% 53 554 od 37 do 48 miesięcy 26 679 45 33,25% 13 667 od 49 do 60 miesięcy 27 197 57 36,91% 13 542 od 61 do 84 miesięcy 179 628 102 60,95% 135 113 koszyk 3 powyżej 84 miesięcy 115 757 87 27,64% 65 790 do 12 miesięcy 21 240 4 49,83% 10 583 od 13 do 24 miesięcy 20 944 1 48,99% 10 261 od 25 do 36 miesięcy - - 0,00% - od 37 do 48 miesięcy 1 246 4 98,34% 1 236 od 49 do 60 miesięcy - - 0,00% - od 61 do 84 miesięcy 45 046 3 52,74% 28 573 POCI powyżej 84 miesięcy - - 0,00% -
Page 60
Roczne Skonsolidowane Sprawozdanie Finansowe Grupy Kapitałowej BOŚ S.A.za rok zakończony dnia 31 grudnia 2024 r. w tys. zł. 59 Podział portfela należności od klientów Grupy BOŚ (wartość brutto) wg ratingów/scoringu, w podziale na segmenty klientów Rating* 31-12-2024 31-12-2023 Należności od klientów instytucjonalnych (1-3) 10 317 32 165 (4-5) 261 490 259 824 (6-7) 1 364 760 1 386 571 (8-9) 2 564 955 2 650 843 (10-11) 2 883 584 2 892 020 (12-13) 1 200 508 929 561 (14-16) 361 618 504 751 bez ratingu 263 611 618 596 Razem należności od klientów instytucjonalnych 8 910 843 9 274 331 Należności od klientów detalicznych bez ratingu 2 090 403 2 380 239 Razem należności od klientów detalicznych 2 090 403 2 380 239 Razem 11 001 246 11 654 570 *\ Oceny są zgodne z wewnętrzną klasyfikacją Banku, gdzie ”1” oznacza najlepszą a ”16” najgorszą klasyfikację. Klasy ratingowe są prezentowane według stanu na datę sprawozdawczą. Opis ustanowionych zabezpieczeń na kredyty i pożyczki Grupa BOŚ przyjmowała na zabezpieczenie wierzytelności zabezpieczenia rzeczowe i osobiste. Zasady ustanawiania zabezpieczeń transakcji zakładają zabezpieczenie adekwatne do poziomu ryzyka generowanego przez tę transakcję. Grupa preferowała zabezpieczenia kredytów: 1. które umożliwiały zmniejszenie tworzonych odpisów aktualizacyjnych, 2. łatwo zbywalne, dające możliwość osiągnięcia ceny pokrywającej wierzytelność Banku. Przy wyborze formy zabezpieczenia Grupa dokonuje weryfikacji podstawowych kryteriów decydujących o jego skuteczności, w tym: 1. zbywalności zabezpieczenia, tj. możliwości zbycia przedmiotu zabezpieczenia bez istotnego obniżenia jego ceny w czasie, które nie naraża Banku na zmianę wartości zabezpieczenia ze względu na właściwą danemu przedmiotowi fluktuację cen, 2. wartości możliwej do uzyskania podczas ewentualnego postępowania windykacyjnego, z uwzględnieniem ograniczeń prawnych, ekonomicznych oraz innych mogących wpływać na rzeczywistą możliwość zaspokojenia się Banku z przedmiotu zabezpieczenia, 3. dostępu i możliwości kontroli przedmiotu zabezpieczenia w okresie trwania ekspozycji. Zasadą stosowaną w Grupie było ustanowienie prawnego zabezpieczenia, o ile było ono wymagane przed uruchomieniem środków z udzielanego kredytu. Grupa korygowała wartość zabezpieczenia stosując wskaźniki korekty ustalane indywidualnie dla poszczególnych rodzajów/przedmiotów zabezpieczenia. Wartość zabezpieczenia co do zasady podlegała monitorowaniu w całym okresie kredytowania. W przypadku ekspozycji zabezpieczonych hipotecznie Grupa BOŚ stosowała zalecenia Rekomendacji S w sprawie maksymalnych poziomów LTV i wymaganego wkładu własnego kredytów. W procesie monitorowania wartości nieruchomości Grupa stosowała, między innymi, portfelową aktualizację wartości przy wykorzystaniu metod statystycznych.
Page 61
Roczne Skonsolidowane Sprawozdanie Finansowe Grupy Kapitałowej BOŚ S.A.za rok zakończony dnia 31 grudnia 2024 r. w tys. zł. 60 W przypadku zabezpieczenia na nieruchomości podstawą do określenia wartości przyjmowanego zabezpieczenia była wycena sporządzona przez osobę posiadającą niezbędne kwalifikacje i doświadczenie w zakresie oceny wartości nieruchomości. Bank weryfikował wartość z wyceny wykorzystując dane, między innymi, z Systemu Analiz i Monitorowania Rynku Obrotu Nieruchomościami (AMRON) i bazy Cenatorium Sp. z o.o. oraz bazy Evaluer sp. z o.o. 31-12-2024 Wartość bilansowa brutto / wartość godziwa należności Zabezpieczenie hipoteczne Zabezpieczenie gwarancyjne Zabezpieczenie finansowe Wartość przedmiotów leasingu Należności od Klientów wyceniane wg zamortyzowanego kosztu: 11 001 214 11 08 343 2 219 778 76 837 236 853 Klient instytucjonalny 8 910 836 7 172 270 2 196 149 75 977 236 853 Klient detaliczny - kredyty mieszkaniowe 1 553 854 4 039 160 5 450 622 - Klient detaliczny - kredyty pozostałe 536 524 196 913 18 179 238 - Należności od Klientów wyceniane wg wartości godziwej przez wynik finansowy 32 2 107 - - - Klient instytucjonalny 7 401 - - - Klient detaliczny 25 1 706 - - - Pozostałe należności 6 114 - - 2 695 - Razem 11 007 360 11 410 450 2 219 778 79 532 236 853 31-12-2023 Wartość bilansowa brutto / wartość godziwa należności Zabezpieczenie hipoteczne Zabezpieczenie gwarancyjne Zabezpieczenie finansowe Wartość przedmiotów leasingu Należności od Klientów wyceniane wg zamortyzowanego kosztu: 11 654 431 11 515 591 2 972 110 91 156 235 618 Klient instytucjonalny 9 274 301 6 990 082 2 946 946 90 668 235 618 Klient detaliczny - kredyty mieszkaniowe 1 804 172 4 285 423 2 105 168 - Klient detaliczny - kredyty pozostałe 575 958 240 086 23 059 320 - Należności od Klientów wyceniane wg wartości godziwej przez wynik finansowy 139 3 046 - - - Klient instytucjonalny 30 267 - - - Klient detaliczny 109 2 779 - - - Pozostałe należności 6 577 - - 2 362 - Razem 11 661 147 11 518 637 2 972 110 93 518 235 618
Page 62
Roczne Skonsolidowane Sprawozdanie Finansowe Grupy Kapitałowej BOŚ S.A.za rok zakończony dnia 31 grudnia 2024 r. w tys. zł. 61 10.1.4. Dłużne papiery wartościowe Papiery wartościowe w podziale na ratingi przyznane ich emitentom 31-12-2024 Skarb Państwa NBP Banki Finanse publiczne Pozostałe instytucje finansowe Korporacyjne Razem 1 - - - - 50 212 - 50 212 6 5 539 677 - - - 414 811 - 5 954 488 7 - - 866 109 - - - 866 109 Brak - 3 398 371 - 251 732 - 135 079 3 785 182 Razem 5 539 677 3 398 371 866 109 251 732 465 023 135 079 10 655 991 31-12-2023 Skarb Państwa NBP Banki Finanse publiczne Pozostałe instytucje finansowe Korporacyjne Razem 1 - - - - 50 069 - 50 069 6 4 349 151 - - - - - 4 349 151 7 - - 866 705 - - - 866 705 brak - 3 296 458 - 32 690 783 041 209 4 112 398 Razem 4 349 151 3 296 458 866 705 32 690 833 110 209 9 378 323 W tabelach prezentowana jest ujednolicona skala ratingowa zgodnie z poniższym zestawieniem. W przypadku, gdy emitent otrzymał rating od więcej niż jednej agencji, został zaprezentowany ten najwyższy.W przypadku instrumentów finansowych, dla których brak jest aktywnego rynku nadawane są ratingi wewnętrzne, wg kategorii:5 bardzo dobra jakość kredytowa6-7 dobra jakość kredytowa8-9 zadowalająca jakość kredytowa10-11 przeciętna i słaba jakość kredytowa Klasy ryzyka dla emitentów instrumentów finansowych obsługiwanych przez Bank nadawane są zgodnie z przyjętą w Banku metodyką oceny zdolności kredytowej. Rating wewnętrzny Finanse publiczne31-12-2024 Korporacyjne31-12-2024 Finanse publiczne31-12-2023 Korporacyjne31-12-2023 5 953 6 65 808 1 911 7 113 171 91 059 19 076 8 71 800 6 205 10 5 498 11 40 672 bez ratingu 3 348 209 Razem 251 732 135 079 32 690 209
Page 63
Roczne Skonsolidowane Sprawozdanie Finansowe Grupy Kapitałowej BOŚ S.A.za rok zakończony dnia 31 grudnia 2024 r. w tys. zł. 62 10.1.5. Struktura koncentracji zaangażowania w segmenty branżowe i geograficzne wraz z oceną ryzyka związanego z tym zaangażowaniem Oceniając udziały branż w portfelu kredytowym Grupy BOŚ ukształtowane na 31 grudnia 2024 roku można stwierdzić znaczący udział branży „Wytwarzania i zaopatrywania w energię elektryczną, gaz, parę wodną, gorącą wodę i powietrze do układów klimatyzacyjnych” – 11,5%, „Działalność związana z obsługą rynku nieruchomości” – 10,9%, oraz „Administracja publiczna i obrona narodowa, obowiązkowe zabezpieczenia społeczne” – 9,6%. Zaangażowanie w poszczególne branże 31-12-2024 Branża Obciążenie ryzykiem kredytowym Udział %w sumie ogółem Wytwarzanie i zaopatrywanie w energię elektryczną, gaz, parę wodną, gorącą wodę i powietrze do układów klimatyzacyjnych 1 266 657 11,5% Działalność związana z obsługą rynku nieruchomości 1 193 863 10,9% Administracja publiczna i obrona narodowa, obowiązkowe zabezpieczenia społeczne 1 055 683 9,6% Handel hurtowy, z wyłączeniem handlu pojazdami samochodowymi 881 899 8,0% Roboty budowlane związane ze wznoszeniem budynków 731 492 6,6% Zakwaterowanie 359 520 3,3% Działalność firm centralnych (head offices); doradztwo związane z zarządzaniem 283 961 2,6% Finansowa działalność usługowa, z wyłączeniem ubezpieczeń i funduszów emerytalnych 234 899 2,1% Produkcja artykułów spożywczych 230 979 2,1% Telekomunikacja 185 781 1,7% Produkcja metali 175 300 1,5% Działalność sportowa, rozrywkowa i rekreacyjna 144 946 1,3% Pozostała indywidualna działalność usługowa 140 809 1,3% Produkcja wyrobów z pozostałych mineralnych surowców niemetalicznych 138 932 1,3% Wytwarzanie i przetwarzanie koksu i produktów rafinacji ropy naftowej 135 786 1,2% Magazynowanie i działalność usługowa wspomagająca transport 116 420 1,1% Wynajem i dzierżawa 115 938 1,1% Roboty budowlane specjalistyczne 113 479 1,0% Pozostałe branże, w tym: 3 494 902 31,8% klienci indywidualni 2 090 403 19,0% Ogółem należności od klientów brutto 11 001 246 100,0% Odpisy z tytułu utraty wartości - 930 587 Złożone depozyty zabezpieczające 27 862 Pozostałe należności 6 114 Razem należności od klientów netto 10 104 635
Page 64
Roczne Skonsolidowane Sprawozdanie Finansowe Grupy Kapitałowej BOŚ S.A.za rok zakończony dnia 31 grudnia 2024 r. w tys. zł. 63 31-12-2023 Branża Obciążenie ryzykiem kredytowym Udział %w sumie ogółem Działalność związana z obsługą rynku nieruchomości 1 229 609 10,6% Wytwarzanie i zaopatrywanie w energię elektryczną, gaz, parę wodną, gorącą wodę i powietrze do układów klimatyzacyjnych 1 193 558 10,2% Handel hurtowy, z wyłączeniem handlu pojazdami samochodowymi 1 176 598 10,1% Administracja publiczna i obrona narodowa, obowiązkowe zabezpieczenia społeczne 775 644 6,7% Roboty budowlane związane ze wznoszeniem budynków 735 079 6,3% Zakwaterowanie 391 349 3,4% Działalność firm centralnych (head offices); doradztwo związane z zarządzaniem 274 754 2,4% Produkcja artykułów spożywczych 255 526 2,2% Finansowa działalność usługowa, z wyłączeniem ubezpieczeń i funduszów emerytalnych 243 893 2,1% Telekomunikacja 181 660 1,6% Działalność sportowa, rozrywkowa i rekreacyjna 166 543 1,4% Produkcja metalowych wyrobów gotowych, z wyłączeniem maszyn i urządzeń 154 044 1,3% Produkcja chemikaliów i wyrobów chemicznych 153 318 1,3% Produkcja wyrobów z pozostałych mineralnych surowców niemetalicznych 149 697 1,3% Pozostała indywidualna działalność usługowa 142 812 1,2% Uprawy rolne, chów i hodowla zwierząt, łowiectwo, włączając działalność usługową 138 191 1,2% Wytwarzanie i przetwarzanie koksu i produktów rafinacji ropy naftowej 121 653 1,0% Magazynowanie i działalność usługowa wspomagająca transport 118 723 1,0% Pozostałe branże, w tym: 4 051 919 34,8% klienci indywidualni 2 380 239 20,4% Ogółem należności od klientów brutto 11 654 570 100,0% Odpisy z tytułu utraty wartości - 928 007 Złożone depozyty zabezpieczające 34 296 Pozostałe należności 6 577 Razem należności od klientów netto 10 767 436
Page 65
Roczne Skonsolidowane Sprawozdanie Finansowe Grupy Kapitałowej BOŚ S.A.za rok zakończony dnia 31 grudnia 2024 r. w tys. zł. 64 10.1.6. Struktura koncentracji zaangażowania w poszczególne podmioty, grupy kapitałowe Zaangażowanie równe lub przekraczające 10% Kapitału Tier I Grupy BOŚ w stosunku do jednego podmiotu wraz z podmiotami powiązanymi kapitałowo lub organizacyjnie na dzień 31 grudnia 2024 roku wystąpiło w dwóch przypadkach i wyniosło łącznie 470 131 tys. zł, co stanowiło 22,8% Kapitału Tier I Banku. Zaangażowanie wobec największych podmiotów lub grup podmiotów powiązanych kapitałowo lub organizacyjnie: Zaangażowanie*L.p. 31-12-2024 31-12-2023 1 260 905 227 513 2 209 226 - Razem 470 131 227 513 *\ Na zaangażowanie danego podmiotu składają się instrumenty dłużne, udziałowe, pochodne i pozycje pozabilansowe. Dziesięciu klientów z największym zaangażowaniem 31-12-2024 L.p. Zaangażowanie Bilansowa ekspozycja kredytowa * Zadłużenie z tytułu kredytów - kapitał Papiery wartościowe Zobowiązania pozabilansowe ** Ekwiwalent bilansowy transakcji pochodnych 1 209 006 - - 209 006 - - 2 168 300 135 786 142 164 - 32 514 - 3 160 664 81 711 82 072 - 78 953 - 4 141 030 140 675 115 719 - 355 - 5 126 960 21 336 21 287 - 105 624 - 6 126 907 86 655 86 748 - 40 252 - 7 125 640 125 640 125 895 - - - 8 124 253 120 811 120 653 - 3 442 - 9 115 965 50 762 50 797 - 65 203 - 10 114 733 110 870 111 137 - 3 863 -
Page 66
Roczne Skonsolidowane Sprawozdanie Finansowe Grupy Kapitałowej BOŚ S.A.za rok zakończony dnia 31 grudnia 2024 r. w tys. zł. 65 31-12-2023 L.p. Zaangażowanie Bilansowa ekspozycja kredytowa * Zadłużenie z tytułu kredytów - kapitał Papiery wartościowe Zobowiązania pozabilansowe ** Ekwiwalent bilansowy transakcji pochodnych 1 225 917 - - 225 917 - - 2 195 597 121 653 129 850 - 70 116 3 829 3 178 886 123 337 123 079 - 55 549 - 4 160 757 - - 160 757 - - 5 141 252 141 252 140 574 - - - 6 140 134 - 24 - - 140 158 - 7 137 137 136 782 121 439 - 355 - 8 132 248 132 248 132 453 - - - 9 125 363 123 878 123 734 - 1 486 - 10 123 606 64 025 64 283 - 59 582 - *\ Bilansowa ekspozycja kredytowa uwzględnia: kapitał, odsetki, nierozliczone prowizje, dyskonto oraz inne należności. **\ W zaangażowaniu pozabilansowym są brane pod uwagę: linie kredytowe, gwarancje udzielone, otwarte akredytywy importowe, akceptowane traty, potwierdzone akredytywy udzielone i inne zobowiązania.
Page 67
Roczne Skonsolidowane Sprawozdanie Finansowe Grupy Kapitałowej BOŚ S.A.za rok zakończony dnia 31 grudnia 2024 r. w tys. zł. 66 10.1.7. Maksymalna ekspozycja na ryzyko kredytowe Poniżej zaprezentowano obciążenie ryzykiem kredytowym poszczególnych kategorii aktywów finansowych: 31-12-2024 Wartośćbilansowa brutto Odpisy aktualizacyjne Maksymalne obciążenie ryzykiem kredytowym Należności od innych banków 14 397 - 14 397 Aktywa finansowe przeznaczone do obrotu 145 732 - 145 732 kapitałowe papiery wartościowe 16 568 - 16 568 dłużne papiery wartościowe 18 809 - 18 809 instrumenty pochodne 110 355 - 110 355 Inwestycyjne papiery wartościowe 7 352 136 - 582 7 351 554 kapitałowe papiery wartościowe wyceniane wg wartości godziwej przez inne dochody całkowite 112 743 - 112 743 dłużne papiery wartościowe wyceniane wg wartości godziwej przez inne dochody całkowite 5 268 798 - 5 268 798 dłużne papiery wartościowe wyceniane wg wartości godziwej przez wynik finansowy 126 035 - 126 035 dłużne papiery wartościowe wyceniane wg zamortyzowanego kosztu 1 844 560 - 582 1 843 978 Należności od klientów 11 035 225 - 930 590 10 104 635 Wyceniane wg zamortyzowanego kosztu 11 001 214 - 930 587 10 070 627 od klientów instytucjonalnych 8 910 836 - 714 740 8 196 096 od klientów detalicznych 2 090 378 - 215 847 1 874 531 Wyceniane wg wartości godziwej przez wynik finansowy 32 - 32 od klientów instytucjonalnych 7 - 7 od klientów detalicznych 25 - 25 Pozostałe należności 33 979 - 3 33 976 Inne aktywa finansowe* 336 597 - 8 377 328 220 *\ Na pozycję tą składają się głównie: odprowadzenie nadmiaru gotówki, należności z tytułu zawartych transakcji na instrumentach finansowych. Dane przekształcone w związku ze zmianą opisaną w nocie 7.2 Porównywalność z danymi okresu poprzedniego.
Page 68
Roczne Skonsolidowane Sprawozdanie Finansowe Grupy Kapitałowej BOŚ S.A.za rok zakończony dnia 31 grudnia 2024 r. w tys. zł. 67 31-12-2023dane przekształcone Wartośćbilansowa brutto Odpisy aktualizacyjne Maksymalne obciążenie ryzykiem kredytowym Należności od innych banków 19 728 - 453 19 275 Aktywa finansowe przeznaczone do obrotu 169 494 - 169 494 kapitałowe papiery wartościowe 28 848 - 28 848 dłużne papiery wartościowe 209 - 209 instrumenty pochodne 140 437 - 140 437 Inwestycyjne papiery wartościowe 6 188 600 - 288 6 188 312 kapitałowe papiery wartościowe wyceniane wg wartości godziwej przez inne dochody całkowite 106 656 - 106 656 dłużne papiery wartościowe wyceniane wg wartości godziwej przez inne dochody całkowite 3 589 063 - 3 589 063 dłużne papiery wartościowe wyceniane wg wartości godziwej przez wynik finansowy 126 328 - 126 328 dłużne papiery wartościowe wyceniane wg zamortyzowanego kosztu 2 366 553 - 288 2 366 265 Należności od klientów 11 695 482 - 928 046 10 767 436 Wyceniane wg zamortyzowanego kosztu 11 654 431 - 928 007 10 726 424 od klientów instytucjonalnych 9 274 301 - 688 820 8 585 481 od klientów detalicznych 2 380 130 - 239 187 2 140 943 Wyceniane wg wartości godziwej przez wynik finansowy 139 - 139 od klientów instytucjonalnych 30 - 30 od klientów detalicznych 109 - 109 Pozostałe należności 40 912 - 39 40 873 Inne aktywa finansowe* 383 673 - 11 856 371 817 *\ Na pozycję tą składają się głównie: odprowadzenie nadmiaru gotówki, należności z tytułu zawartych transakcji na instrumentach finansowych. Dane przekształcone w związku ze zmianą opisaną w nocie 7.2 Porównywalność z danymi okresu poprzedniego.
Page 69
Roczne Skonsolidowane Sprawozdanie Finansowe Grupy Kapitałowej BOŚ S.A.za rok zakończony dnia 31 grudnia 2024 r. w tys. zł. 68 Obciążenie ryzykiem kredytowym poszczególnych pozycji zobowiązań warunkowych: Maksymalneobciążenie ryzykiem kredytowym 31-12-2024 31-12-2023 Warunkowe zobowiązania finansowe, w tym: 3 167 402 3 787 586 otwarte linie kredytowe, w tym: 3 155 237 3 249 265 odwołalne 2 641 328 2 763 285 nieodwołalne 513 909 485 980 otwarte akredytywy importowe 12 165 3 378 promesy udzielenia kredytu, w tym: - 534 943 odwołalne - 12 739 nieodwołalne - 522 204 Gwarancje i poręczenia 449 583 534 943 Gwarantowanie emisji 56 668 9 800 Transakcje walutowe i stopy procentowej* 3 111 559 3 760 197 *\ Na pozycje składają się w 2024 roku:• transakcje wymiany walut i walutowych instrumentów pochodnych w kwocie 845 635 tys. zł.• transakcje instrumentami pochodnymi stopy procentowej w kwocie 2 007 924 tys. zł.• transakcje wymiany stopy procentowej w kwocie 258 000 tys. zł. *\ Na pozycje składają się w 2023 roku:• transakcje wymiany walut i walutowych instrumentów pochodnych w kwocie 879 325 tys. zł.• transakcje instrumentami pochodnymi stopy procentowej w kwocie 2 622 872 tys. zł.• transakcje wymiany stopy procentowej w kwocie 258 000 tys. zł. Zgodnie z obowiązującymi w Banku procedurami zobowiązania warunkowe podlegają takiej samej formie zabezpieczania oraz monitorowania jak transakcje bilansowe. Częstotliwość monitorowania klientów instytucjonalnych (korporacje) uzależniona jest przede wszystkim od wielkości zaangażowania kredytowego i kondycji ekonomiczno–finansowej klienta (ratingu klienta).Monitoring klienta instytucjonalnego obejmuje weryfikację:1. ratingu klienta (wraz z weryfikacją w wybranych bazach zewnętrznych),2. ratingu grupy kapitałowej,3. oceny transakcji (monitoring zabezpieczeń, warunków umowy (kowenantów) oraz inwestycji realizowanych z udziałem finansowania Banku). Częstotliwość i zakres monitorowania klientów instytucjonalnych (mikroprzedsiębiorstwa, wspólnoty mieszkaniowe) uzależnione są od kwoty zaangażowania klienta.Monitoring mikroprzedsiębiorstwa, wspólnoty mieszkaniowej obejmuje:1. monitoring zdarzeń objętych monitoringiem, 2. monitoring sytuacji ekonomiczno-finansowej. W przypadku mikroprzedsiębiorstw dodatkowo przeprowadzana jest weryfikacja klienta w wybranych bazach zewnętrznych.
Page 70
Roczne Skonsolidowane Sprawozdanie Finansowe Grupy Kapitałowej BOŚ S.A.za rok zakończony dnia 31 grudnia 2024 r. w tys. zł. 69 10.1.8. Praktyki forbearance Status forbearance otrzymują ekspozycje, dla których nastąpiła restrukturyzacja umowy kredytu, należności lub inwestycji wycenianej wg zamortyzowanego kosztu, jeżeli wynika ona:1. z trudności finansowych dłużnika lub emitenta lub2. brak zmiany warunków umowy doprowadziłby do zaprzestania obsługi zadłużenia, której Grupa BOŚ by nie przyznała, gdyby dłużnik nie był w trudnej sytuacji finansowej. Za zmianę warunków, o których mowa wyżej, uznaje się w szczególności:1. udzielenie karencji w spłacie kapitału i/lub należności ubocznych,2. redukcję kapitału i/lub należności ubocznych,3. wydłużenie okresu kredytowania,4. obniżenie oprocentowania kredytu,5. akceptację niewykonywania postanowień umowy przy jednoczesnym braku realizacji przez kredytobiorcę prognoz finansowych,6. zgodę Banku na spłatę zobowiązania poprzez realizację zabezpieczenia,7. kapitalizację odsetek,8. zmianę dłużnika, przejęcie długu lub przystąpienie do długu przez osoby trzecie. W wyniku zawarcia i terminowej obsługi umowy forbearance wierzytelność staje się wierzytelnością niewymagalną. Restrukturyzacja jest przesłanką utraty wartości. W odniesieniu do ekspozycji indywidualnie istotnych zawarcie umowy forbearance, zmieniające warunki umowne z uwagi na trudności finansowe dłużnika, skutkuje koniecznością przeprowadzenia analizy pod kątem utworzenia odpisów aktualizujących wartość ekspozycji z tytułu utraty wartości. W odniesieniu do ekspozycji indywidualnie nieistotnych zawarcie umowy forbearance, zmieniające warunki umowne z uwagi na trudności finansowe dłużnika, skutkuje każdorazowo utworzeniem odpisów aktualizujących wartość ekspozycji z tytułu utraty wartości. Odwrócenie straty (reklasyfikacja do zdrowego portfela) jest możliwe po ustąpieniu przesłanki utraty wartości oraz upływie odpowiedniego okresu kwarantanny. Transakcje restrukturyzowane dla których ustąpiła przesłanka utraty wartości, upłynął okres kwarantanny, w którym przesłanka ta nie była identyfikowana oraz w odniesieniu do której nie rozpoznaje się utraty wartości klasyfikowane są do Koszyka 2. Dla takich ekspozycji straty oczekiwane są rozpoznawane w horyzoncie pozostałego czasu życia ekspozycji. Zawarte umowy restrukturyzacyjne są na bieżąco monitorowane pod kątem wywiązania się ze zobowiązań zawartych w umowie. Ekspozycja przestaje być klasyfikowana jako forborne (zdejmowany jest status forbearance), gdy zostały spełnione wszystkie niżej wymienione warunki:1. umowę uznaje się za niezagrożoną, w tym w przypadku, gdy ekspozycja została przeklasyfikowana z kategorii umów zagrożonych po dokonaniu analizy sytuacji finansowej dłużnika, w wyniku której potwierdzono trwałą poprawę sytuacji ekonomiczno-finansowej dłużnika,2. upłynęły co najmniej 24 miesiące (okres próbny) od daty uznania ekspozycji za niezagrożoną, w których przez minimum połowę okresu próby dłużnik dokonywał regularnych spłat rat kapitałowych i odsetkowych i nie występowały opóźnienia przekraczające 30 dni,3. na koniec okresu warunkowego żadna z ekspozycji wobec dłużnika nie jest opóźniona powyżej 30 dni. Zasady rachunkowości w odniesieniu do aktywów finansowych podlegających praktykom forbearance nie różnią się od zasad stosowanych w stosunku do innych aktywów Grupy BOŚ. Grupa BOŚ wycenia kredyt i należności według zamortyzowanego kosztu z zastosowaniem efektywnej stopy procentowej. W sytuacji, gdy warunki pożyczki, należności lub inwestycji wycenianej wg zamortyzowanego kosztu są renegocjowane z powodu trudności finansowych dłużnika lub emitenta, ekspozycja taka jest wyceniana przy użyciu pierwotnej efektywnej stopy procentowej, wyznaczonej przed zmianą warunków. Zasady identyfikowania i ujmowania modyfikacji aktywów finansowych opisane są w nocie 6.6. Aktywa i zobowiązania finansowe.
Page 71
Roczne Skonsolidowane Sprawozdanie Finansowe Grupy Kapitałowej BOŚ S.A.za rok zakończony dnia 31 grudnia 2024 r. w tys. zł. 70 Poniżej zaprezentowano obciążenie ryzykiem kredytowym poszczególnych transakcji forborne (gdzie zastosowano praktyki forbearance): Należności z utratą wartości Należności bez utraty wartości 31-12-2024 Wartości bilansowe brutto Odpisy na oczekiwane straty kredytowe Maksymalne obciążenie ryzykiem kredytowym Wartości bilansowe brutto Odpisy na oczekiwane straty kredytowe Maksymalne obciążenie ryzykiem kredytowym Należności od klientów razem 966 210 - 446 341 519 869 25 302 - 458 24 844 Należności od klientów indywidualnych, w tym: 105 662 - 73 249 32 413 2 633 - 71 2 562 wyceniane indywidualnie* 37 889 - 24 640 13 249 - - - Należności od klientów instytucjonalnych, w tym: 860 548 - 373 092 487 456 22 669 - 387 22 282 wyceniane indywidualnie* 815 458 - 345 695 469 763 - - - Należności z utratą wartości Należności bez utraty wartości 31-12-2023 Wartości bilansowe brutto Odpisy na oczekiwane straty kredytowe Maksymalne obciążenie ryzykiem kredytowym Wartości bilansowe brutto Odpisy na oczekiwane straty kredytowe Maksymalne obciążenie ryzykiem kredytowym Należności od klientów razem 974 324 - 445 484 528 840 66 923 21 382 88 305 Należności od klientów indywidualnych, w tym: 94 341 - 70 774 23 567 1 177 - 65 1 112 wyceniane indywidualnie* 38 022 - 21 639 16 383 - - - Należności od klientów instytucjonalnych, w tym: 879 983 - 374 710 505 273 65 746 21 447 87 193 wyceniane indywidualnie* 871 183 - 366 745 504 438 - - - *\ Należności od klientów posiadające przesłanki utraty wartości, ale niewykazujące utraty wartości ze względu na szacowane przepływy pieniężne są wyceniane grupowo.
Page 72
Roczne Skonsolidowane Sprawozdanie Finansowe Grupy Kapitałowej BOŚ S.A.za rok zakończony dnia 31 grudnia 2024 r. w tys. zł. 71 10.2. Ryzyko finansowe w księdze bankowej i handlowej oraz limity Ryzyko finansowe w Grupie BOŚ koncentruje się przede wszystkim w Banku oraz w Domu Maklerskim BOŚ S.A. (DM BOŚ S.A.) i obejmuje: 1. ryzyko płynności, 2. ryzyko rynkowe, w tym:a. ryzyko stopy procentowej (w księdze bankowej i handlowej), b. ryzyko walutowe (przede wszystkim w księdze handlowej, ryzyko walutowe z księgi bankowej jest transferowane do księgi handlowej),c. pozostałe ryzyka (ryzyko ogólne i szczególne cen instrumentów kapitałowych, ryzyko cen towarów oraz ryzyko pozycji w przedsiębiorstwach zbiorowego inwestowania). Ryzyko płynności i ryzyko stopy procentowej występuje przede wszystkim w Banku, natomiast ryzyko walutowe – w DM BOŚ S.A. (w księdze handlowej i niehandlowej) oraz w Banku (w księdze handlowej, ryzyko walutowe z księgi bankowej jest transferowane do księgi handlowej). W DM BOŚ S.A. występuje także ryzyko cen instrumentów kapitałowych, ryzyko cen towarów i ryzyko pozycji w przedsiębiorstwach zbiorowego inwestowania. Podstawowe zasady zarządzania ryzykiem w Banku, jak i w Grupie BOŚ w zakresie ryzyka finansowego określa “Strategia zarządzania ryzykiem bankowym”. Strategia zarządzania ryzykiem bankowym stanowi integralny element obowiązującej Strategii rozwoju Banku. System zarządzania ryzykiem w Grupie BOŚ obejmuje badanie poszczególnych rodzajów ryzyka, związanych zarówno z działalnością Banku, jak i Spółek wchodzących w skład Grupy. Bank, jako podmiot dominujący, sprawuje nadzór nad systemem zarządzania ryzykiem w Grupie. Proces zarządzania ryzykiem podlega okresowym przeglądom, które mają na celu dostosowanie tego procesu do zmian zachodzących w otoczeniu, jak i uwzględniają zmiany zachodzące w Banku oraz w Grupie. Zarządzanie ryzykiem w Grupie jest dokonywane w oparciu o limity strategiczne dostosowane do apetytu i tolerancji na poszczególne ryzyka zatwierdzonych przez Radę Nadzorczą Banku.Na ich podstawie ustanowiono system wczesnego ostrzegania, który koncentruje się na identyfikacji, pomiarze, monitorowaniu, kontrolowaniu i raportowaniu ryzyka. Celem zarządzania ryzykiem w Grupie BOŚ jest utrzymywanie poszczególnych rodzajów ryzyka na przyjętym poziomie tolerancji i apetytu, pozwalającym na ochronę wartości kapitału akcjonariuszy, zachowanie bezpieczeństwa depozytów klientów oraz uzyskanie odpowiedniej efektywności działalności Grupy BOŚ, w tym zapewnienie zdolności dostosowania działalności Grupy do zmieniających się warunków rynkowych, kompetencji i zaangażowania kadry kierowniczej oraz pracowniczej, jakości systemów informacji zarządczej. Transakcje księgi bankowej stanowią podstawową działalność Banku, tzn. wynikają z działalności komercyjnej, w tym: pozyskiwania źródeł finansowania i efektywnego zarządzania płynnością finansową. Do księgi bankowej wchodzą pozycje nie zaliczone do księgi handlowej, w tym w szczególności:1. udzielane kredyty, gwarancje, pożyczki, lokaty i przyjmowane depozyty, 2. transakcje zabezpieczające płynność i ryzyko stopy procentowej operacji zaliczonych do księgi bankowej,3. zakup papierów wartościowych w celu innym niż handlowy. Zgodnie ze strategią Grupy BOŚ, działalność w księdze handlowej uzupełnia działalność w księdze bankowej. Księga handlowa zawiera transakcje realizowane na rachunek własny w celu handlowym, tj. z zamiarem uzyskania korzyści finansowych w krótkich okresach, z rzeczywistych lub oczekiwanych różnic między rynkowymi cenami zakupu i sprzedaży lub też innych odchyleń cen lub parametrów cenowych, w tym w szczególności stóp procentowych i kursów walutowych. Sprzedaż transakcji z księgi handlowej nie jest prowadzona w celu utrzymania płynności. Zadaniem księgi handlowej jest zapewnienie klientom najwyższej jakości usług. W celu osiągnięcia tych zadań Bank oraz DM BOŚ S.A., w ramach obowiązujących limitów ryzyka, utrzymują otwarte pozycje. W 2024 roku główne cele, zasady i organizacja procesu zarządzania ryzykiem finansowym w Grupie Kapitałowej nie uległy zmianie. Poziom i profil ryzyka finansowego jest regularnie monitorowany w Banku w Departamencie Ryzyka Finansowego (departament II linii obrony) i w DM BOŚ S.A. w Wydziale ds. Zarządzania Ryzykiem oraz raportowany: Radzie Nadzorczej Banku, Radzie Nadzorczej DM BOŚ S.A., Komitetowi ds. Ryzyka (przy Radzie Nadzorczej),
Page 73
Roczne Skonsolidowane Sprawozdanie Finansowe Grupy Kapitałowej BOŚ S.A.za rok zakończony dnia 31 grudnia 2024 r. w tys. zł. 72 Zarządowi Banku, Zarządowi DM BOŚ S.A., Komitetowi Zarządzania Aktywami i Pasywami (Komitetowi ZAP) oraz Komitetowi ZAP ds. Płynności i Ryzyka Rynkowego (KZAP ds. PiRR, który funkcjonował do 31 grudnia 2024 roku). Bank monitorował zmiany makroekonomiczne (osłabienie waluty krajowej, wzrost stóp procentowych) analizując wpływ tych zjawisk na ryzyka finansowe, w tym ryzyko rynkowe i ryzyko płynności. Analiza ta obejmuje min. monitorowanie bieżącego oddziaływania, jak również ocenę skutków tych zdarzeń dla Banku w ramach dokonywanych testów warunków skrajnych. Poziomy poszczególnych rodzajów ryzyka generalnie utrzymywały się w ramach przyjętych przez Grupę limitów. Wpływ wojny w Ukrainie i innych konfliktów międzynarodowych na ryzyko finansowe, w tym płynności Grupa BOŚ w 2024 roku monitorowała sytuację gospodarczą i rynkową, a w szczególności w kontekście możliwości wystąpienia nagłych, gwałtownych zdarzeń zewnętrznych o dużej skali oddziaływania, mogących pośrednio wywierać znaczący wpływ na sytuację Banku, w tym w szczególności na ryzyko finansowe. Najważniejszymi czynnikami wpływającymi na sytuację makroekonomiczną i rynkową pozostają podwyższone ryzyko geopolityczne, związane m.in. z wojną rosyjsko-ukraińską, napiętą sytuacją na Bliskim Wschodzie oraz eskalacją konfliktów między państwami w kontekście polityki handlowej. W trakcie 2024 roku wpływ agresji Rosji na Ukrainę na rynki finansowe istotnie osłabł po okresowym silnym wzroście awersji do ryzyka w 2022 roku. Jednocześnie Bank obserwuje ryzyko geopolityczne na Bliskim Wschodzie, niemniej dotychczas jego wpływ na sytuację na rynkach finansowych pozostał ograniczony. 10.2.1. Ryzyko płynności Ogólny profil ryzyka płynności Podstawowym źródłem finansowania Grupy BOŚ pozostaje systematycznie budowana i zdywersyfikowana baza depozytowa z udziałem stabilnych depozytów od klientów indywidualnych oraz depozytów klientów korporacyjnych i sektora publicznego, których uzupełnienie stanowią m.in. otrzymane pożyczki od międzynarodowych instytucji finansowych (które dodatkowo, wraz z długoterminowymi dwustronnymi umowami zamiany płatności odsetkowych zabezpieczonymi dłużnymi papierami wartościowymi oraz transakcjami FX Swap, stanowią źródło finansowania płynności w walutach obcych). W Grupie BOŚ na bieżąco monitorowane jest ryzyko koncentracji bazy depozytowej. Posiadane przez Grupę BOŚ aktywa płynne utrzymywane są przede wszystkim w postaci charakteryzujących się wysoką płynnością bonów NBP (według stanu na 31 grudnia 2024 roku stanowiących 36% portfela płynnych nieobciążonych papierów wartościowych – spadek o 4 p.p. w porównaniu do 31 grudnia 2023 roku) oraz obligacji (według stanu na 31 grudnia 2024 roku wynosi 62% - wzrost o 5 p.p. w porównaniu do 31 grudnia 2023 roku,), charakteryzujących się niskim ryzykiem szczególnym. Portfel tych papierów jest uzupełniony gotówką oraz środkami utrzymywanymi w NBP (ponad zadeklarowany poziom rezerwy obowiązkowej) i na rachunkach nostro w innych bankach. Aktywa płynne według stanu na 31 grudnia 2024 roku wynosiły 9 384 mln zł (stan na 31 grudnia 2023 roku aktywów płynnych wynosił 8 177 mln zł). Aktywa płynne stanowią bufor dla zabezpieczenia płynności w ewentualnych sytuacjach kryzysowych, tj. istnieje możliwość ich zastawu, upłynnienia w ramach transakcji repo bądź sprzedaży w dowolnym momencie, bez istotnej utraty wartości. Możliwości sprzedaży aktywów płynnych (ryzyko płynności produktu) są systematycznie monitorowane. W analizach tych brane są pod uwagę przede wszystkim: wielkość emisji, obrót rynkowy oraz zmienność ceny kupna / sprzedaży. Grupa BOŚ zarządzając ryzkiem płynności ma możliwość korzystania z dodatkowych źródeł finansowania w postaci kredytu technicznego i lombardowego w NBP a także – w wyjątkowych sytuacjach – może ubiegać się o kredyt refinansowy w NBP. W Grupie BOŚ wyznaczany jest kapitał wewnętrzny na ryzyko płynności, które uznawane jest za ryzyko stale istotne, zgodnie z obowiązującym procesem szacowania kapitału wewnętrznego. Kapitał ten szacowany jest w oparciu o koszt związany z przywróceniem nadzorczych i wewnętrznych miar oraz limitów płynności w warunkach zbudowanych scenariuszy testów warunków skrajnych. Celem Grupy BOŚ w zakresie zarządzania płynnością jest utrzymanie zdolności do finansowania aktywów i terminowego regulowania zobowiązań, a także utrzymanie zrównoważonej struktury aktywów i pasywów,
Page 74
Roczne Skonsolidowane Sprawozdanie Finansowe Grupy Kapitałowej BOŚ S.A.za rok zakończony dnia 31 grudnia 2024 r. w tys. zł. 73 zapewniającej bezpieczny profil płynności w poszczególnych pasmach czasowych, w podziale na płynność w złotych polskich oraz głównych walutach obcych, a przede wszystkim – dla całkowitej pozycji płynnościowej. Strategia i procesy w zarządzaniu ryzykiem płynności są dopasowane do profilu i skali działalności Banku i jest zatwierdzana przez Radę Nadzorczą. Strategia w szczególności określa apetyt i tolerancję Banku na to ryzyko, wyznacza główne kierunki oraz cele ilościowe dla wybranych wielkości i jest integralnym elementem Strategii rozwoju Banku. Obowiązujący w Banku system wewnętrznych limitów i wartości ostrzegawczych jest dostosowany do zatwierdzonego poziomu apetytu i tolerancji na ryzyko płynności Banku. Struktura i organizacja funkcji zarządzania ryzykiem płynności obejmuje wszystkie szczeble struktury organizacyjnej Banku i działa w ramach funkcjonujących w Banku trzech linii obrony. Szczególną rolę w procesie zarządzania ryzykiem płynności pełni Zarząd Banku oraz Komitet Zarządzania Aktywami i Pasywami. Płynność w Banku rozpatrywana jest w następującym horyzoncie czasowym: 1. płynność śróddzienna – w ciągu dnia,2. płynność bieżąca – w okresie do 7 dni, 3. płynność krótkoterminowa – w okresie do 1 miesiąca,4. płynność średnioterminowa – w okresie powyżej 1 miesiąca do 12 miesięcy,5. płynność długoterminowa – w okresie powyżej 12 miesięcy. W celu pomiaru płynności oraz ryzyka płynności śróddziennej, bieżącej i krótkoterminowej Bank wykorzystuje następujące miary i narzędzia:1. poziom płynności śróddziennej – odzwierciedla niezbędny do utrzymania poziom środków na rachunku w NBP, pozwalający na regulowanie zobowiązań Banku w trakcie dnia, w sytuacji normalnej i skrajnej,2. aktywa płynne (nadwyżka płynności) – stanowiące bufor dla oczekiwanych i nieoczekiwanych wypływów w horyzoncie 30 dni,3. zapas płynności – który mierzy poziom aktywów płynnych, pomniejszonych o oczekiwane oraz nieoczekiwane wypływy, wyznaczone w terminie 30 dni, 4. wskaźnik pokrycia wypływów netto (LCR),5. ocenę stabilności bazy depozytowej,6. lukę płynności krótkoterminowej (dla PLN, EUR, CHF i USD) – pokazującą poziom niedopasowania w strukturach finansowania w walutach obcych; luka ta przede wszystkim obejmuje przepływy z transakcji na rynku hurtowym oraz z transakcji pochodnych, 7. testy warunków skrajnych w tym scenariusz uwzględniający ryzyko ESG (pozwalające m.in. na weryfikację możliwości utrzymania płynności w zdefiniowanym w Banku horyzoncie czasowym w poszczególnych scenariuszach). W celu pomiaru płynności oraz ryzyka płynności średnio– i długoterminowego Bank wyznacza i monitoruje: 1. lukę płynności kontraktową oraz urealnioną (która jest uzupełniana o systematycznie przeprowadzane analizy: stabilności bazy depozytowej, wielkości przedpłat kredytów oraz poziomu zrywalności depozytów), 2. wskaźniki pokrycia aktywów długoterminowych pasywami długoterminowymi,3. wskaźnik pokrycia kredytów służących finansowaniu długoterminowych potrzeb klientów najbardziej stabilnymi źródłami finansowania (LKD), 4. wskaźnik stabilnego finansowania netto (NSFR), 5. test warunków skrajnych w tym uwzgledniający ryzyko ESG,6. prognozę LCR, NSFR oraz aktywów płynnych. W celu oceny skuteczności procesu zarządzania ryzykiem płynności, dla większości z powyższych miar ustalane są limity lub wartości ostrzegawcze w ramach zestawu wewnętrznych limitów ryzyka płynności, których struktura ma charakter hierarchiczny (tzn. ustalane są na poziomie Zarządu Banku oraz Komitetu Zarządzania Aktywami i Pasywami). Obowiązujące limity i wartości ostrzegawcze podlegają systematycznym przeglądom (nie rzadziej niż raz na rok), tak aby pozwalały na skuteczne monitorowanie płynności. Limity i wartości ostrzegawcze określają ramy dla tolerancji Banku w zakresie płynności i są zgodne z przyjętym przez Bank apetytem na to ryzyko. Kształtowanie odpowiedniego profilu ryzyka płynności wspierane jest poprzez uwzględnienie kosztu płynności w ramach obowiązującego w Banku systemu cen transferowych.
Page 75
Roczne Skonsolidowane Sprawozdanie Finansowe Grupy Kapitałowej BOŚ S.A.za rok zakończony dnia 31 grudnia 2024 r. w tys. zł. 74 Stosowane przez Bank miary i narzędzia podlegają cyklicznym przeglądom i są systematycznie aktualizowane, co służy lepszemu odwzorowaniu profilu płynności. Proces monitorowania płynności i ryzyka płynności w Banku jest wspierany przez dedykowane systemy informatyczne (w szczególności w zakresie generowania kontraktowej i urealnionej luki płynności, raportowania nadzorczych miar płynności i limitów wewnętrznych oraz przygotowywania sprawozdawczości obowiązkowej). Bank przynajmniej raz do roku opracowuje przegląd procesu oceny adekwatności zasobów płynności (ILAAP), zgodnie z Wytycznymi EBA/GL/2016/10 dotyczącymi informacji na temat ICAAP oraz ILAAP gromadzonych do celów procesu przeglądu i oceny nadzorczej (SREP). Przegląd ten podlega opiniowaniu przez Komitet ZAP oraz zatwierdzeniu przez Zarząd i przedstawieniu Radzie Nadzorczej Banku. Raporty dotyczące ryzyka płynności prezentowane są wszystkim jednostkom Banku biorącym udział w procesie zarządzania tym ryzykiem. Wyniki analizy ryzyka płynności, stopień utylizacji norm nadzorczych oraz wewnętrznych limitów i wartości ostrzegawczych oraz wyniki testów warunków skrajnych, są prezentowane w raportach przygotowywanych dla Komitetu Zarządzania Aktywami i Pasywami ds. Płynności i Ryzyka Rynkowego (w cyklach tygodniowych (tygodniowych – raportowanie zakończyło się w dniu 31 grudnia 2024roku wraz z zakończeniem funkcjonowania Komitetu), Zarządu Banku i Komitetu Zarządzania Aktywami i Pasywami (w cyklach miesięcznych) oraz dla Rady Nadzorczej Banku oraz Komitetu ds. Ryzyka przy Radzie Nadzorczej (w cyklach kwartalnych). Raporty wchodzą w skład Systemu Informacji Zarządczej, którego celem jest wspomaganie zarządzania Bankiem, usprawnienie realizacji jego zadań oraz zapewnienie bezpieczeństwa i stabilności funkcjonowania. Miary ryzyka płynności Bank wyznacza nadzorcze miary płynności zgodnie z następującymi regulacjami: Zgodnie z Rozporządzeniem CRR oraz Rozporządzeniem 2019/876 w sprawie wymogów ostrożnościowych dla instytucji kredytowych i firm inwestycyjnych (zmieniającym Rozporządzenie 575/2013) oraz rozporządzeniami delegowanymi i wykonawczymi odnoszącymi się do niego w zakresie płynności. Do obecnie obowiązujących norm płynności krótkoterminowej zalicza się wymóg pokrycia wypływów netto – LCR (relacja aktywów płynnych do wypływów netto, tj. różnicy pomiędzy wypływami a wpływami, przez okres występowania warunków skrajnych, trwający 30 dni kalendarzowych). LCR obliczany jest dla wszystkich walut łącznie (w przeliczeniu na PLN) oraz osobno dla walut znaczących: PLN oraz EUR. W przypadku wskaźnika w EUR, Bank identyfikuje niedopasowanie walutowe, związane ze sposobem finansowania kredytów długoterminowych udzielonych w tej walucie. Bank jest zobowiązany również do utrzymywania wymogu dotyczącego stabilnego finansowania, od czerwca 2021 roku wymóg ten nazywany jest wymogiem w zakresie wskaźnika stabilnego finansowania netto - NSFR. Kalkulowany jest on jako stosunek kwoty dostępnego stabilnego finansowania instytucji do kwoty wymaganego stabilnego finansowania. Zgodnie z normami zewnętrznymi wskaźnik NSFR, tak jak w przypadku wskaźnika LCR, powinien być utrzymywany na poziomie co najmniej 100%. Ponadto w lipcu 2024 roku KNF wydał Rekomendację WFD, której celem jest ograniczenie ryzyka związanego z obecną strukturą finansowania kredytów hipotecznych. Bank w tym celu wyznacza i monitoruje Wskaźnik Długoterminowego Finansowania w ujęciu skonsolidowanym, w cyklach miesięcznych (a następnie raportuje jego poziom do KZAP i Zarządu Banku), jak również raportuje jego poziom do KNF (w cyklach kwartalnych). Wskaźnik WFD wg stanu na 31 grudnia 2024 roku wyniósł 108.2%.Zgodnie z Rekomendacją WFD każdy Bank począwszy od 31 grudnia 2026 roku. będzie utrzymywać WFD na poziomie co najmniej 40%. Bank, zgodnie z Rozporządzeniem wykonawczym Komisji (UE) 2021/451 z dnia 17 grudnia 2020 roku w odniesieniu do sprawozdawczości dodatkowych wskaźników monitorowania płynności, opracowuje i przesyła do NBP raporty ALMM. Zgodnie z Wytycznymi EBA/GL/2017/01 w sprawie ujawniania wskaźnika pokrycia wypływów netto w uzupełnieniu do ujawniania informacji na temat zarządzania ryzykiem płynności na podstawie art. 435 rozporządzenia (UE) nr 575/2013, Bank prezentuje w Informacjach dotyczących Grupy Kapitałowej Banku Ochrony Środowiska S.A., informacje ilościowe oraz jakościowe na temat wskaźnika pokrycia wypływów netto, wskaźnik stabilnego finansowania netto oraz ryzyka płynności. Powyższe informacje ujawniane są zgodne z instrukcjami wskazanym przez Europejski Urząd Nadzoru Bankowego.
Page 76
Roczne Skonsolidowane Sprawozdanie Finansowe Grupy Kapitałowej BOŚ S.A.za rok zakończony dnia 31 grudnia 2024 r. w tys. zł. 75 W 2024 roku - nadzorcze miary płynności, tj. LCR oraz NSFR były wyznaczane codziennie (tj. w każdym dniu roboczym) i pozostawały na bezpiecznym poziomie, znacznie przewyższającym poziomy regulacyjne. Wg stanu na 31 grudnia 2024 roku normy te kształtowały się następująco: Miara* 31-12-2024 31-12-2023 Limit nadzorczy LCR 219% 199% 100% NSFR 171% 162% 100% *\ Poziomy miar LCR i NSFR - Grupy Kapitałowej W ramach systemu zarządzania ryzykiem, Bank posiada zatwierdzony przez Zarząd Plan działania w zakresie utrzymania płynności w sytuacjach awaryjnych, który określa potencjalne źródła pogorszenia /utraty płynności, zasady postępowania i kompetencje w sytuacjach awaryjnych. Ma on na celu oszacowanie horyzontu przetrwania oraz możliwości i kosztów przywrócenia stanu stabilnej płynności. Plan ten, oprócz analizy scenariuszy pogorszenia płynności w sytuacjach awaryjnych (której założenia są zgodne z przeprowadzanymi testami warunków skrajnych), zawiera także mierzalne i niemierzalne symptomy wyprzedzające sytuacje awaryjne, pozwalające na systematyczne monitorowanie źródeł powstawania sytuacji kryzysowych w zakresie płynności. Symptomy te są monitorowane przez Bank na bieżąco. Plan działania w zakresie utrzymania płynności w sytuacjach awaryjnych jest systematycznie weryfikowany i aktualizowany, tak aby gwarantował operacyjne przygotowanie Banku do uruchomienia potencjalnych działań, możliwych do podjęcia w sytuacji zagrożenia płynności. Oprócz Planu działania w zakresie utrzymania płynności w sytuacjach awaryjnych w Banku przeprowadza się testy warunków skrajnych w zakresie płynności. Testy warunków skrajnych w zakresie ryzyka płynności, na który składają się:1. Analizy wrażliwości poszczególnych czynników ryzyka (przeprowadzane nie rzadziej niż raz na rok),2. Analizy scenariuszowe warunków skrajnych np. kryzysów płynności (przeprowadzane nie rzadziej niż kwartalnie),3. Testy odwrócone (przeprowadzane nie rzadziej niż raz na rok). Testy mają na celu zbadanie sytuacji Banku w przypadku materializacji skrajnie niekorzystnych czynników ryzyka, których rodzaj i zakres są na bieżąco ustalane na podstawie aktualnej sytuacji Banku, klientów i otoczenia rynkowego. Testy obejmują czynniki wewnętrzne (np. behawioralne zachowania klientów) oraz zewnętrzne (np. zmiany stóp procentowych). Czynniki te są analizowane w pięciu zdefiniowanych scenariuszach płynności:1. kryzysu wewnętrznego (trwającym 6 miesięcy) – którego źródłem jest zmniejszenie dostępności finansowania, zmaterializowanie się ryzyka koncentracji i utrata zaufania do Banku przez uczestników rynku (tzw. „run na Bank”),2. kryzysu zewnętrznego (trwającym 3 miesiące) – którego źródłem jest kryzys na rynkach finansowych, wzrost awersji do ryzyka i utrata zaufania do sektora bankowego oraz Banku w wyniku nieprzewidywalnego zdarzenia np. udanego ataku hackerskiego, 3. kryzysu mieszanego (trwającym 6 miesięcy) – stanowiącego połączenie obu wcześniejszych scenariuszy z uwzględnieniem możliwych interakcji, przy czym scenariusz łączny nie jest prostą agregacją wyników poszczególnych testów, ale zakłada wystąpienie szoku systemowego i ponadprzeciętnych problemów Banku jednocześnie, 4. długoterminowym (trwającym 12 miesięcy) – ujmującym wrażliwość Banku na czynniki ryzyka płynności o długoterminowym oddziaływaniu (wyjście rynku z nadpłynności, strategiczne zmiany w strukturze finansowania) oraz krótkoterminowym szokiem wewnętrznym lub zewnętrznym (wpływ ryzyka geopolitycznego),5. uwzględniającym ryzyko ESG (w perspektywie do 1 miesiąca i do 12 miesięcy) – w zakresie negatywnego finansowego wpływu na Bank wywołanego bieżącym lub przyszłym oddziaływaniem czynników ESG (kwestie środowiskowe, społeczne oraz związane z ładem korporacyjnym).
Page 77
Roczne Skonsolidowane Sprawozdanie Finansowe Grupy Kapitałowej BOŚ S.A.za rok zakończony dnia 31 grudnia 2024 r. w tys. zł. 76 W Banku przygotowywane są także (raz na kwartał) testy warunków skrajnych płynności śróddziennej. Wyniki przeprowadzonych testów warunków skrajnych są prezentowane władzom Banku w materiałach kwartalnych dotyczących ryzyka płynności. W ramach analizy przygotowywane są trzy scenariusze TWS płynności śróddziennej (wewnętrzny, zewnętrzny, mieszany) oraz test odwrócony dla płynności śróddziennej. Bank, w ramach przeglądu Programu płynnościowych testów warunków skrajnych przeprowadza również analizę wrażliwości na poszczególne czynniki generujące ryzyko płynności oraz tzw. testy odwrócone. Przegląd Programu testów warunków skrajnych w zakresie ryzyka płynności jest opracowywana w trybie rocznym. Wnioski z przeprowadzanych testów są uwzględniane w bieżącym zarządzaniu płynnością i ryzykiem płynności, a także są podstawą do budowania struktury aktywów i pasywów. Bank, raz w roku dokonuje przeglądu Programu płynnościowych testów warunków skrajnych, którego celem jest uwzględnienie zmian zachodzących w samym Banku, jak i w jego otoczeniu (np. zmiany dotyczące warunków rynkowych). Przegląd ten zawiera:1. analizę zgodności stosowania przeglądu z regulacjami i wymaganiami zewnętrznymi KNF oraz EBA, 2. przegląd czynników ryzyka oraz ich istotności i dotkliwości,3. analizę adekwatności pokrycia wszystkich istotnych zidentyfikowanych czynników ryzyka płynności przez analizę wrażliwości i testy scenariuszowe,4. ocenę adekwatności przyjętych założeń dla stosowanych scenariuszy oraz przyjętych założeń odnośnie szacowania kosztów przywrócenia sytuacji płynnościowej,5. wnioski i ewentualne rekomendacje działań/dostosowań. Wnioski z przeprowadzanych testów są uwzględniane w bieżącym zarządzaniu płynnością i ryzykiem płynności, a także są podstawą do budowania struktury aktywów i pasywów. Bank, w opracowywanych analizach, uwzględnia również możliwość niekorzystnej zmiany kursów walut obcych, w szczególność CHF i EUR, potencjalnie powodujące zwiększenie potrzeb płynnościowych. Dodatkowo Bank przeprowadza testy Planu działania w zakresie utrzymania płynności w sytuacjach awaryjnych, a w oparciu o jego wyniki dokonywane są zmiany zapisów niniejszego Planu. Wyniki testu Planu działania w zakresie utrzymania płynności w sytuacjach awaryjnych są raportowane i analizowane na poziomie Komitetu Zarządzania Aktywami i Pasywami oraz Zarządu Banku. Testy warunków skrajnych wykonane w 2024 roku, analogicznie jak w 2023 roku pokazują, że Bank posiada stabilną sytuację płynnościową, a posiadane aktywa płynne pozwalają na przetrwanie analizowanych scenariuszy warunków skrajnych.
Page 78
Roczne Skonsolidowane Sprawozdanie Finansowe Grupy Kapitałowej BOŚ S.A.za rok zakończony dnia 31 grudnia 2024 r. w tys. zł. 77 W poniższych tabelach zaprezentowano urealnioną lukę płynności (wartości bilansowe) oraz kontraktowe przepływy zobowiązań finansowych (wartości bilansowe) Urealniona luka płynności 31-12-2024 1M 1-3M 3-6M 6-12M 1-5Y Pow. 5Y Razem Wskaźnik luki płynności 6,16 3,33 2,84 2,41 1,83 1,00 Aktywa razem 9 816 930 421 811 537 457 987 005 6 734 221 4 221 071 22 718 495 w tym należności od klientów 90 864 273 404 369 911 787 283 4 887 763 3 695 411 10 104 635 Pasywa razem 1 594 281 1 479 684 725 336 1 074 624 5 209 667 12 634 903 22 718 495 w tym zobowiązania wobec klientów 1 342 423 1 479 528 719 470 1 070 591 4 626 812 9 861 984 19 100 807 Luka 8 222 649 -1 059 843 -187 879 -87 619 1 524 554 -8 411 862 - Luka skumulowana 8 222 649 7 162 806 6 974 927 6 887 308 8 411 862 - - 31-12-2023* 1M 1-3M 3-6M 6-12M 1-5Y Pow. 5Y Razem Wskaźnik luki płynności 3,23 1,90 1,36 1,02 1,05 1,00 Aktywa razem 7 183 830 453 247 444 638 888 325 7 391 664 5 670 746 22 032 451 w tym należności od klientów 113 238 292 687 393 568 837 689 5 199 074 3 931 179 10 767 436 Pasywa razem 2 224 121 1 788 162 1 918 135 2 892 224 6 737 036 6 472 773 22 032 451 w tym zobowiązania wobec klientów 1 735 983 1 782 229 1 918 135 2 497 114 6 446 346 4 185 390 18 565 197 Luka 4 959 709 -1 334 915 -1 473 497 -2 003 899 654 629 -802 027 - Luka skumulowana 4 959 709 3 624 794 2 151 297 147 398 802 027 - - *\ w 2023 r. wprowadzono nowy model stabilności bazy depozytowej
Page 79
Roczne Skonsolidowane Sprawozdanie Finansowe Grupy Kapitałowej BOŚ S.A.za rok zakończony dnia 31 grudnia 2024 r. w tys. zł. 78 Przepływy kontraktowe aktywów i zobowiązań finansowych 31-12-2024 1M 1-3M 3-6M 6-12M 1-5Y Pow. 5Y z nieokreślonym terminem zapadalności Razem Należności od innych banków 14 364 33 - - - - - 14 397 Papiery wartościowe przeznaczone do obrotu 19 182 - - 733 15 462 - - 35 377 Papiery wartościowe wyceniane wg wartości godziwej przez inne dochody całkowite - 50 795 411 413 840 432 2 492 156 1 474 002 112 743 5 381 541 Papiery wartościowe wyceniane wg zamortyzowanego kosztu - - 70 219 185 460 1 506 317 81 982 - 1 843 978 Papiery wartościowe wyceniane wg wartości godziwej przez wynik finansowy - - - - - 126 035 - 126 035 Należności od klientów 220 035 466 131 673 610 1 307 227 3 707 994 3 729 639 - 10 104 635 Pochodne instrumenty finansowe do obrotu 22 753 56 1 318 5 569 22 845 57 814 - 110 355 Pochodne instrumenty finansowe zabezpieczające - - - 8 693 - - - 8 693 Razem 276 334 517 015 1 156 560 2 348 114 7 744 774 5 469 472 112 743 17 625 011
Page 80
Roczne Skonsolidowane Sprawozdanie Finansowe Grupy Kapitałowej BOŚ S.A.za rok zakończony dnia 31 grudnia 2024 r. w tys. zł. 79 31-12-2023 dane przekształcone 1M 1-3M 3-6M 6-12M 1-5Y Pow. 5Y z nieokreślonym terminem zapadalności Razem Należności od innych banków 4 138 - 137 - 15 000 - - 19 275 Papiery wartościowe przeznaczone do obrotu 28 038 - 5 1 014 - - - 29 057 Papiery wartościowe wyceniane wg wartości godziwej przez inne dochody całkowite 30 919 424 829 530 799 77 831 2 504 864 19 821 106 656 3 695 719 Papiery wartościowe wyceniane wg zamortyzowanego kosztu 452 659 - 50 100 48 004 1 733 330 82 172 - 2 366 265 Papiery wartościowe wyceniane wg wartości godziwej przez wynik - - - - - 126 328 - 126 328 Należności od klientów 457 882 299 679 535 105 1 437 724 4 281 531 3 755 515 - 10 767 436 Pochodne instrumenty finansowe do obrotu 3 119 2 206 833 2 632 38 973 92 674 - 140 437 Pochodne instrumenty finansowe zabezpieczające - - - - 15 556 - - 15 556 Razem 976 755 726 714 1 116 979 1 567 205 8 589 254 4 076 510 106 656 17 160 073 Dane przekształcone w związku ze zmianą opisaną w nocie 7.2 Porównywalność z danymi okresu poprzedniego.
Page 81
Roczne Skonsolidowane Sprawozdanie Finansowe Grupy Kapitałowej BOŚ S.A.za rok zakończony dnia 31 grudnia 2024 r. w tys. zł. 80 31-12-2024 1M 1-3M 3-6M 6-12M 1-5Y Pow. 5Y Razem Zobowiązania wobec innych banków 239 930 - 4 589 - - - 244 519 Zobowiązania wobec klientów 11 807 082 3 893 174 1 833 404 909 570 497 689 159 888 19 100 807 Pochodne instrumenty finansowe 10 896 156 1 277 4 033 20 115 20 666 57 143 Kapitałowe papiery wartościowe 1032 - - - - - 1 032 Zobowiązania podporządkowane - - - - - 102 838 102 838 Pozostałe zobowiązania finansowe - - - - 562 740 2 649 416 3 212 156 Razem 12 058 940 3 893 330 1 839 270 913 603 1 080 544 2 932 808 22 718 495 31-12-2023 1M 1-3M 3-6M 6-12M 1-5Y Pow. 5Y Razem Zobowiązania wobec innych banków 24 380 4 117 - 46 648 - 1 75 146 Zobowiązania wobec klientów 11 691 982 3 433 335 1 473 256 1 124 094 684 172 158 358 18 565 197 Pochodne instrumenty finansowe 2 713 1 816 - 4 426 34 401 35 614 78 970 Kapitałowe papiery wartościowe 950 - - - - - 950 Zobowiązania podporządkowane - - - 344 036 - 103 148 447 184 Pozostałe zobowiązania finansowe 460 095 - - - 256 289 2 148 620 2 865 004 Razem 12 180 120 3 439 268 1 473 256 1 519 204 974 862 2 445 741 22 032 451
Page 82
Roczne Skonsolidowane Sprawozdanie Finansowe Grupy Kapitałowej BOŚ S.A.za rok zakończony dnia 31 grudnia 2024 r. w tys. zł. 81 Przepływy środków pieniężnych instrumentów pochodnych (rozliczenia brutto) Zestawienie zapadalności instrumentów pochodnych według terminów umownych na dzień 31 grudnia 2024 roku oraz na dzień 31 grudnia 2023 roku zaprezentowano w poniższych tabelach (wartości niezdyskontowane): 31-12-2024 1M 1–3M 3–6M 6-12M Pow. 1Y Razem Wpływy, w tym: 573 707 7 691 14 110 64 750 363 709 1 023 967 FX forward 109 164 2 123 2 397 - - 113 684 FX Spot 251 875 - - - - 251 875 FX Swap 211 781 - - 44 207 224 088 480 076 IRS 887 5 568 11 713 20 543 139 621 178 332 Wypływy, w tym: 575 508 5 701 12 005 56 438 323 049 972 701 FX forward 109 940 2 122 2 374 - - 114 436 FX Spot 251 680 - - - - 251 680 FX Swap 213 086 - - 42 730 213 650 469 466 IRS 802 3 579 9 631 13 708 109 399 137 119 31-12-2023 1M 1–3M 3–6M 6-12M Pow. 1Y Razem Wpływy, w tym: 714 536 161 489 32 328 38 275 176 738 1 123 366 FX forward 25 654 59 865 10 156 8 696 - 104 371 FX Spot 238 409 - - - - 238 409 FX Swap 443 649 92 896 - - - 536 545 IRS 6 824 8 728 22 172 29 579 176 738 244 041 Wypływy, w tym: 715 929 159 483 29 955 33 863 147 745 1 086 975 FX forward 25 204 61 154 9 901 8 848 - 105 107 FX Spot 238 536 - - - - 238 536 FX Swap 442 946 91 308 - - - 534 254 IRS 9 243 7 021 20 054 25 015 147 745 209 078
Page 83
Roczne Skonsolidowane Sprawozdanie Finansowe Grupy Kapitałowej BOŚ S.A.za rok zakończony dnia 31 grudnia 2024 r. w tys. zł. 82 Przepływy środków pieniężnych instrumentów pochodnych (rozliczenia netto) 31-12-2024 1M 1–3M 3–6M 6-12M Pow. 1Y Razem Wpływy, w tym: - 21 21 21 011 - 21 053 Kontrakty terminowe - 21 21 - - 42 CFD - - - 21 011 - 21 011 Wypływy, w tym: - 98 - 8 236 - 8 334 Kontrakty terminowe - 98 - - - 98 CFD - - - 8 236 - 8 236 31-12-2023 1M 1–3M 3–6M 6-12M Pow. 1Y Razem Wpływy, w tym: 24 92 108 25 948 - 26 172 Kontrakty terminowe 24 92 108 - - 224 CFD - - - 25 948 - 25 948 Wypływy, w tym: 104 40 - 1 848 - 1 992 Kontrakty terminowe 104 40 - - - 144 CFD - - - 1 848 - 1 848 10.2.2.Ryzyko stopy procentowej Ryzyko stopy procentowej jest rozumiane jako obecne lub przyszłe ryzyko spadku zarówno wartości dochodów, jak i wartości ekonomicznej Banku, wynikające z niekorzystnych zmian stóp procentowych, które wpływają na instrumenty wrażliwe na zmiany stóp procentowych, w związku z ryzykiem niedopasowania, ryzykiem bazowym oraz ryzykiem opcji. Ryzyko stopy procentowej jest przede wszystkim generowane w Banku, zarówno w księdze bankowej jak i handlowej. Ryzyko stopy procentowej w księdze bankowej Głównym celem zarządzania ryzykiem stopy procentowej w księdze bankowej jest dążenie do stabilizacji i optymalizacji wyniku odsetkowego netto (NII), przy jednoczesnym ograniczeniu negatywnego wpływu zmian rynkowych stóp procentowych na wartość ekonomiczną kapitału własnego (EVE). W tym celu Bank wykorzystuje dwa narzędzia: posiadany portfel inwestycyjny oraz transakcje pochodne, dokonywane w ramach rachunkowości zabezpieczeń. Budowany w księdze bankowej portfel inwestycyjny powinien między innymi przyczyniać się do zabezpieczenia wyniku odsetkowego generowanego na kapitałach własnych Banku, jak również stabilnej części niewrażliwych na zmianę stopy procentowej osadów na rachunkach bieżących. Z drugiej strony portfel ten powoduje zmienność kapitału z aktualizacji wyceny. Bank stosuje rachunkowość zabezpieczeń wartości godziwej. Jej celem jest zabezpieczenie wartości godziwej obligacji Skarbu Państwa o stałym oprocentowaniu, stanowiących część portfela obligacji w modelu HtC&S i będących buforem płynnościowym Banku. Przeprowadzone transakcje zabezpieczające IRS ograniczają fluktuacje kapitału związane ze zmianami stóp procentowych. Proces monitorowania ryzyka stopy procentowej w księdze bankowej jest wspierany przez dedykowany system informatyczny, za pomocą którego Bank w szczególności wyznacza/przeprowadza:1. lukę przeszacowania (repricing gap), prezentującą wartości aktywów, pasywów i pozycji pozabilansowych wrażliwych na zmiany stóp procentowych w terminach przeszacowania, bądź zapadalności/wymagalności, 2. symulacje wyniku odsetkowego netto – odzwierciedlające projekcję NII w rocznym horyzoncie, w oparciu o przyjęte scenariusze rozwoju Banku oraz założenia odnośnie kształtowania się czynników rynkowych,
Page 84
Roczne Skonsolidowane Sprawozdanie Finansowe Grupy Kapitałowej BOŚ S.A.za rok zakończony dnia 31 grudnia 2024 r. w tys. zł. 83 3. symulacje wyniku odsetkowego netto uwzględniające zmiany wartości rynkowej – odzwierciedlające projekcję NII uwzględniającej zmianę wartości rynkowej, w rocznym horyzoncie, w oparciu o przyjęte scenariusze rozwoju Banku oraz założenia odnośnie kształtowania się czynników rynkowych,4. symulacje wartości bieżącej (net present value, NPV) – prezentujące wartości przepływów pieniężnych zdyskontowanych według zadanych parametrów rynkowych; w oparciu o analizy NPV wyznaczana jest miara wrażliwości EVE, 5. analizę wrażliwości EVE i NII na zmianę spreadu kredytowego,6. szoki cenowe pod analizę ryzyka bazowego, których celem jest oszacowanie wpływu na wynik odsetkowy zróżnicowanej zmiany oprocentowania produktów, których oprocentowanie oparte jest o różne stawki bazowe, 7. analizę nierównoległego ryzyka niedopasowania, której celem jest oszacowanie wpływu na wartość ekonomiczną kapitału własnego nierównoległych zmian kształtu krzywej dochodowości,8. analizę ryzyka opcji klienta, której celem jest oszacowanie wpływu na wynik finansowy Banku, realizowanych przez klientów opcji wbudowanych w produkty odsetkowe,9. testy warunków skrajnych, w tym testy odwrócone oraz Supervisory Outlier Test – celem jest określenie, jak skrajne zmiany czynników rynkowych wpływają na wynik odsetkowy netto i wartość ekonomiczną kapitału własnego,10.poziom kapitału wewnętrznego na ryzyko stopy procentowej w księdze bankowej. Miary ryzyka stopy procentowej w księdze bankowej W celu kontroli ryzyka stopy procentowej w księdze bankowej Bank stosuje dwie miary: wrażliwość wyniku odsetkowego netto (NII) bez i z uwzględnieniem zmian wartości rynkowej na zmianę stóp procentowych o +/-200 p.b. oraz wrażliwość wartości ekonomicznej kapitału (EVE) na zmianę stóp procentowych o +/-200 p.b. Pomiar ryzyka stopy procentowej w księdze bankowej dokonywany jest w oparciu o charakterystykę produktów (harmonogramy przepływów kapitałowych, przeszacowania stóp procentowych, wbudowane opcje), wynikającą z umów podpisanych z kontrahentami. Dla produktów o charakterze bieżącym, dla których klient posiada swobodę w kształtowaniu m.in. harmonogramu spłaty czy dysponowania środkami, Bank buduje tzw. portfele replikacyjne, które odzwierciedlają ekonomiczne terminy przepływów kapitałowych. Bank uwzględnia zachowania behawioralne klientów takie jak: poziomy wcześniejszych spłat kredytów czy poziomy zerwań depozytów, których sposób szacowania zdefiniowano w regulacjach wewnętrznych Banku. Przyjęte założenia zgodne są z Wytycznymi EBA/GL/2022/14 w sprawie zarządzania ryzykiem stopy procentowej z tytułu działalności zaliczanej do portfela bankowego. W poniższej tabeli przedstawione zostało porównanie wartości miar NII i EVE pomiędzy 31 grudnia 2024 roku oraz 31 grudnia 2023 roku: ΔNII+MV ΔNII ΔEVE -200 p.b. +200 p.b. -200 p.b. +200 p.b. -200 p.b. +200 p.b. 31-12-2024 112 600 -98 325 -29 452 30 471 178 313 -164 838 31-12-2023 8 690 -3 660 -46 290 45 835 159 359 -145 744 Zmiana 103 910 -94 665 16 838 -15 364 18 954 -19 094 W 2024 roku zarówno miara NII, jak i EVE znajdowały się w ramach limitów/wartości ostrzegawczych, zgodnych z przyjętymi przez Radę Nadzorczą apetytem i tolerancją na ryzyko. Zmiany wartości powyższych miar cechują się pewną cyklicznością, co związane jest z regularnym przybliżaniem się terminu przeszacowania pozycji o zmiennym oprocentowaniu oraz zapadalności/wymagalności pozycji, których oprocentowanie jest stałe. W 2024 roku wrażliwość wyniku odsetkowego na obniżenie się rynkowych stóp procentowych znacznie zmniejszyła się, co było spowodowane m.in. zwiększeniem salda depozytów klientów detalicznych o 0,298 mld PLN oraz zwiększeniem salda depozytów klientów korporacyjnych o 0,383 mld PLN, a także a także rozluźnieniem polityki monetarnej przez Radę Polityki Pieniężnej oraz decyzjami Banku dotyczącymi obniżenia oprocentowania lokat terminowych oraz rachunków oszczędnościowych. Wrażliwość wyniku odsetkowego z uwzględnieniem zmian wartości rynkowej na spadek/wzrost stóp procentowych o 200 p.b. wg stanu na koniec grudnia 2024 roku wyniosła 112,6 mln zł / -98,3 mln zł. Wzrost wrażliwości wynika z zakupu 1 770 mln PLN obligacji skarbowych do portfela HTC&S. Wzrost wrażliwości EVE na wzrost stóp
Page 85
Roczne Skonsolidowane Sprawozdanie Finansowe Grupy Kapitałowej BOŚ S.A.za rok zakończony dnia 31 grudnia 2024 r. w tys. zł. 84 procentowych wynikał m.in. z wydłużenia duracji portfela poprzez zakup obligacji Skarbu Państwa na kwotę 1,77 mld PLN (w tym 1,27 mld PLN obligacji stałokuponowych). Zgodnie z Rozporządzeniem Delegowanym Komisji (UE) 2024/856 oraz wytycznymi EBA/GL/2022/14 w sprawie zarządzania ryzykiem stopy procentowej z tytułu działalności zaliczanej do portfela bankowego Bank zobligowany jest do przeprowadzania nadzorczego testu wartości odstających (Supervisory Outlier Test, SOT). Wyniki nadzorczego testu wartości odstających (SOT) dla 6 standardowych scenariuszy szokowych EVE oraz 2 standardowych scenariuszy NII, określonych w Rozporządzeniu, przedstawione zostały w poniższej tabeli: ΔNII w danym scenariuszu SOT ΔEVE w danym scenariuszu SOT równoległy wzrost szoku równoległy spadek szoku równoległy wzrost szoku równoległy spadek szoku wystromienie krzywej1 wypłaszczenie krzywej2 wzrost szoku dla stóp krótkoterm.3 spadek szoku dla stóp krótkoterm.3 31-12-2024 19 344 -40 379 -170 000 97 047 40 500 -112 776 -164 587 89 435 31-12-2023 32 023 -69 008 -146 017 84 320 31 049 -89 171 -133 973 73 442 Zmiana -12 679 28 629 -23 983 12 727 9 451 -23 605 -30 614 15 993 1 gwałtowniejszy szok (spadek stóp krótkoterminowych i wzrost stóp długoterminowych), 2 bardziej umiarkowany szok (wzrost stóp krótkoterminowych i spadek stóp długoterminowych), 3 szok stóp procentowych w krótkim okresie wygasza się w dłuższych tenorach. Wyniki przeprowadzonej analizy SOT wskazują, że według stanu na koniec 2024 roku, podobnie jak wg stanu na koniec 2023 roku, Bank najbardziej narażony jest na spadek wartości ekonomicznej kapitału (EVE) w scenariuszu równoległego przesunięcia krzywej stóp procentowych w górę (Parallel Up). W przypadku wrażliwości wyniku odsetkowego netto (NII), Bank jest narażony na scenariusz równoległego przesunięcia krzywej stóp procentowych w dół (Parallel Down). Wrażliwość wartości ekonomicznej kapitału własnego Banku w dwóch najbardziej dotkliwych scenariuszach (tj. Short Up i Parallel Up) zwiększyła się względem danych z 2023 roku. We wszystkich scenariuszach poziom wrażliwości wartości ekonomicznej kapitału oraz wyniku odsetkowego znajdują się bezpiecznie poniżej nadzorczych wartości ostrzegawczych i limitów. Wrażliwość EVE i NII na zmianę spreadu kredytowego o 100 p.b. wg stanu na koniec grudnia 2024 roku wyniosły odpowiednio: -205,5 mln zł i -32,5 mln zł. Bank uwzględnił ryzyko spreadu kredytowego w apetycie i tolerancji na ryzyko stopy procentowej w księdze bankowej. Ryzyko to zostało również wzięte pod uwagę przy wyznaczeniu kapitału wewnętrznego. Bank, raz w miesiącu, przeprowadza analizę testów warunków skrajnych, badając kształtowanie się poziomu ryzyka stopy procentowej w księdze bankowej i handlowej w przypadku materializacji skrajnych zmian czynników ryzyka. W księdze bankowej badany jest wpływ podanych scenariuszy na następujące elementy: 1. wrażliwość wyniku odsetkowego (NII):• scenariusze równoległego przesunięcia krzywych stóp procentowych w przedziale [-500 p.b, +500 p.b],• scenariusze zmian kursów walutowych o ±5%, ±10% oraz ±25%,• scenariusze łącznych zmian równoległego przesunięcia krzywych stóp procentowych o ±100/200 p.b i ±500 p.b. oraz kursów walutowych o ±5%, ±10% oraz ±25%,2. wrażliwość wartości ekonomicznej kapitału (EVE):• scenariusze równoległego przesunięcia krzywych stóp procentowych w przedziale [-500 p.b, +500 p.b],• scenariusze zmian kursów walutowych o ±5%, ±10% oraz ±25%,• scenariusze łącznych zmian równoległego przesunięcia krzywych stóp procentowych o ±200 p.b i ±500 p.b. oraz kursów walutowych o ±5%, ±10% oraz ±25%,3. wrażliwość kapitału z aktualizacji wyceny w scenariuszach zmian stóp procentowych w przedziale [-500 p.b., +500 p.b.],4. wrażliwość wartości bieżącej portfela obligacji w scenariuszach zmian stóp procentowych w przedziale [-500 p.b., +500 p.b.] – w podziale na emitenta (SP&NBP (bez FVH), korporacje, samorządy) oraz w podziale na portfele (H2C&S (bez FVH), H2C).
Page 86
Roczne Skonsolidowane Sprawozdanie Finansowe Grupy Kapitałowej BOŚ S.A.za rok zakończony dnia 31 grudnia 2024 r. w tys. zł. 85 Ponadto w Banku przeprowadzane są testy odwrócone:1. dla miary EVE – testy w zakresie wpływu zmian czynników rynkowych, których celem jest pokazanie sytuacji, kiedy wrażliwość WEK spadnie poniżej 20% funduszy własnych,2. dla miary NII:• testy, których celem jest pokazanie, kiedy wrażliwość NII spadnie poniżej poziomu apetytu,• testy, których celem jest wskazanie obszarów podatności na zagrożenia wynikające ze strategii w zakresie zabezpieczania i zarządzania ryzykiem oraz reakcji behawioralnych klientów. Wyniki analizy testów warunków skrajnych wg stanu na 31 grudnia 2024 roku pokazują, iż przy wystąpieniu skrajnie niekorzystnych warunków rynkowych i zwiększonym zaangażowaniu Banku w instrumenty wrażliwe na ryzyko stopy procentowej, ryzyko działalności w portfelu bankowym utrzymuje się na bezpiecznym poziomie. Z uwagi na charakter działalności Banku oraz strukturę portfela papierów wartościowych, ryzyko stopy procentowej w księdze bankowej jest stale istotne. Bank, w ramach procesu ICAAP, szacuje kapitał wewnętrzny na to ryzyko. Zgodnie z regulacjami nadzorczymi i wewnętrznymi, kapitał wewnętrzny na ryzyko stopy procentowej w księdze bankowej odnosi się zarówno do potencjalnych zmian wartości ekonomicznej kapitału, jak i wyniku odsetkowego na skutek niekorzystnej zmiany stóp procentowych i spreadu kredytowego. Bank, w celu zabezpieczenia ryzyka stopy procentowej 10-letnich obligacji BGK (wyemitowanych na rzecz Funduszu Przeciwdziałania COVID-19, gwarantowanych przez Skarb Państwa) o wartości nominalnej 150 mln zł, o stałym oprocentowaniu w modelu biznesowym HtC&S, od lipca 2020 roku stosuje opcję wyceny wg wartości godziwej przez wynik finansowy (opcję FVPL). Zawarte w tym celu transakcje zabezpieczające IRS pozwalają na zamianę odsetek od nabytych obligacji naliczanych wg stałej stopy oprocentowania na odsetki naliczane wg formuły WIBOR 6M plus marża, co zabezpiecza Bank przed negatywnym wynikiem w przypadku wzrostu rynkowych stóp procentowych. Wyniki przeprowadzanego monitoringu ryzyka stopy procentowej w księdze bankowej są prezentowane w raportach przygotowywanych dla Komitetu ZAP i Zarządu Banku (w cyklach miesięcznych) oraz dla Komitetu ds. Ryzyka i Rady Nadzorczej Banku (w cyklach kwartalnych). Bank wdrożył nowe raportowanie do NBP zgodnie z Rozporządzeniem Wykonawczym Komisji (UE) 2024/855 EBA z 2024 roku w zakresie ryzyka IRRBB. Ryzyko stopy procentowej w księdze handlowej Celem zarządzania ryzykiem stopy procentowej w księdze handlowej jest uzyskanie w tym obszarze działalności, zakładanego w planie finansowym wyniku finansowego, przy akceptowalnej ekspozycji Banku na przedmiotowe ryzyko oraz minimalizacja jego negatywnych skutków z tytułu posiadanych w księdze handlowej instrumentów wrażliwych na zmiany stóp procentowych. Miary ryzyka stopy procentowej w księdze handlowej W BOŚ S.A., w celu monitorowania ryzyka stopy procentowej w księdze handlowej, wykorzystuje się:1. model wartości zagrożonej (model VaR) wyznaczony dla poziomu ufności 99% w oparciu o dzienną zmienność stóp procentowych z 250 dni roboczych poprzedzających dzień analizy,2. BPV (tzn. wrażliwość papierów wartościowych i instrumentów pochodnych generujących ryzyko stopy procentowej przy zmianie stóp procentowych o 1 p.b.),3. system limitów/wartości ostrzegawczych,4. testy warunków skrajnych. W 2024 roku nie doszło do istotnych zmian w technikach pomiaru ryzyka stopy procentowej w księdze handlowej.
Page 87
Roczne Skonsolidowane Sprawozdanie Finansowe Grupy Kapitałowej BOŚ S.A.za rok zakończony dnia 31 grudnia 2024 r. w tys. zł. 86 Wartość VaR stopy procentowej w księdze handlowej oraz wpływ scenariusza stress testowego - równoległego przesunięcia krzywych dochodowości IRS i BOND w górę/w dół o 500/300 p.b. na wynik Banku w okresach rocznych, kształtowała się następująco (podano wartość maksymalną, minimalną, średnią oraz na datę sprawozdawczą): VaR 1-dniowy Testy warunków skrajnych +500/-300 p.b.Data średnia max Min na datę na datę 31-12-2024 102 205 40 47 -1 077 31-12-2023 147 261 40 44 -65 W celu weryfikacji modelu wartości zagrożonej Bank, raz na miesiąc, przeprowadza analizę back-testing, kalkulowaną poprzez porównanie maksymalnych strat, wyznaczonych z modelu VaR, z rzeczywistymi zyskami i stratami oraz z teoretycznymi zmianami wyniku, wynikającymi z rewaluacji pozycji. Wyniki back-testingu, w cyklach miesięcznych, są prezentowane w raportach zarządczych. System limitów/wartości ostrzegawczych w zakresie ryzyka stopy procentowej w księdze handlowej obejmuje:1. limit/wartość ostrzegawcza na VaR 1-dniowy, 2. wartość ostrzegawcza BPV dla instrumentów generujących ryzyko stopy procentowej w księdze handlowej, obowiązujący zarówno w ciągu dnia jak i na koniec dnia3. limity maksymalnej 1-dniowej, 30-dniowej (stop loss) i rocznej straty (end loss) na aktywach w portfelu handlowym. Kalkulowanie i monitorowanie poziomu wykorzystania poszczególnych limitów/wartości ostrzegawczych przeprowadzane jest każdego dnia roboczego oraz w ciągu dnia przez Departament Zarządzania Aktywami i Pasywami w ramach I linii obrony. Kontrola ww. limitów /wartości ostrzegawczych dokonywana jest wg stanu na koniec każdego dnia roboczego przez Departament Ryzyka Finansowego w ramach II linii obrony. Bank, raz w miesiącu, przeprowadza analizę testów warunków skrajnych, badając kształtowanie się poziomu ryzyka stopy procentowej w księdze bankowej i handlowej w przypadku materializacji skrajnych zmian czynników ryzyka. W księdze handlowej badany jest wpływ skrajnie niekorzystnych zmian poziomu rynkowych stóp procentowych na wynik Banku zarówno za pomocą metody historycznej jak i parametrycznej. Metoda historyczna uwzględniała zmienność stóp procentowych wywołanych m.in. kryzysem geopolitycznym. Analizy stress testowe w księdze handlowej przeprowadzane są z uwzględnieniem i bez uwzględnienia założenia korelacji pomiędzy zmianami krzywych oraz braku płynności rynku (brak możliwości zamknięcia pozycji otwartej w ciągu dnia). W parametrycznych stress testach przyjmuje się założenie o równoległym przesunięciu w górę/w dół stóp procentowych krzywych o 500/300 p.b. Poziomy czynników ryzyka w scenariuszach historycznych ustalane są na podstawie analizy szeregów czasowych dynamiki stóp procentowych krzywych bondowych i IRS w tenorze 3 letnim, w których uwzględniane są statystycznie istotne trendy, zmienność oraz wskaźnik Hursta opisujący propagację wariancji zmian. Wyniki tej analizy pokazują, iż przy wystąpieniu skrajnie niekorzystnych warunków rynkowych i zwiększonych pozycji Banku w instrumentach wrażliwych na ryzyko stopy procentowej, działalność zarówno w portfelu bankowym jak i handlowym Banku utrzymuje się na bezpiecznym poziomie. W Banku badany jest również wpływ powodzi wielkopowierzchniowej na wynik księgi handlowej z tytułu ryzyka stopy procentowej oraz na wrażliwość wyniku odsetkowego (WO) i wartości ekonomicznej kapitału (WEK) (stress testy ESG). Wyniki stress testów ryzyka klimatycznego wskazują na nieznaczny wpływ tego ryzyka na wynik księgi handlowej, natomiast w odniesieniu do księgi bankowej zmaterializowanie się tego scenariusza nie spowoduje przekroczenia limitów na WO i WEK. Wyniki przeprowadzanego monitoringu ryzyka stopy procentowej w księdze bankowej oraz w księdze handlowej: w cyklach tygodniowych są prezentowane w raportach przygotowywanych dla Komitetu ZAP ds. Płynności i Ryzyka Rynkowego, w cyklach miesięcznych, są prezentowane w raportach przygotowywanych dla Zarządu Banku i Komitetu ZAP oraz – w cyklach kwartalnych – dla Rady Nadzorczej Banku oraz Komitetu ds. Ryzyka (wraz z wynikami przeprowadzonych testów warunków skrajnych). Dodatkowo wyniki analizy w zakresie ryzyka stopy
Page 88
Roczne Skonsolidowane Sprawozdanie Finansowe Grupy Kapitałowej BOŚ S.A.za rok zakończony dnia 31 grudnia 2024 r. w tys. zł. 87 procentowej w księdze handlowej, w ramach raportów dziennych, przekazywane są Członkom Zarządu Banku oraz Komitetu ZAP. Miary ryzyka stopy procentowej w księdze handlowej były na bieżąco monitorowane. Pochodne instrumenty finansowe Poniższe tabele zawierają dekompozycję instrumentów pochodnych na instrumenty bazowe – w celu przedstawienia ich wartości na zmiany stóp procentowych (wartości nominalne): 31-12-2024 1M 1–3M 3–6M 6-12M Pow. 1Y Razem Aktywa FX forward 109 164 2 123 2 397 - - 113 684 FX Spot 251 875 - - - - 251 875 FX Swap 211 781 - - 44 207 224 088 480 076 IRS 298 000 368 471 677 501 224 701 693 788 2 262 461 Kontrakty terminowe - 7 465 - - - 7 465 CFD - - - 337 555 - 337 555 Aktywa razem 870 820 378 059 679 898 606 463 917 876 3 453 116 Pasywa FX forward 109 940 2 122 2 374 - - 114 436 FX Spot 251 680 - - - - 251 680 FX Swap 213 086 - - 42 730 213 650 469 466 IRS 20 000 266 625 666 026 477 309 832 501 2 262 461 Kontrakty terminowe 2 469 3 904 587 - - 6 960 CFD - - - 373 906 - 373 906 Pasywa razem 597 175 272 651 668 987 893 945 1 046 151 3 478 909 Razem 273 645 105 408 10 911 -287 482 -128 275
Page 89
Roczne Skonsolidowane Sprawozdanie Finansowe Grupy Kapitałowej BOŚ S.A.za rok zakończony dnia 31 grudnia 2024 r. w tys. zł. 88 31-12-2023 1M 1–3M 3–6M 6-12M Pow. 1Y Razem Aktywa FX forward 25 654 59 865 10 156 8 696 - 104 371 FX Spot 238 409 - - - - 238 409 FX Swap 443 649 92 896 - - - 536 545 IRS 634 940 608 110 476 049 100 601 1 061 172 2 880 872 Kontrakty terminowe - 15 855 2 374 43 - 18 272 CFD - - - 241 659 - 241 659 Aktywa razem 1 342 652 776 726 488 579 350 999 1 061 172 4 020 128 Pasywa FX forward 25 204 61 154 9 901 8 848 - 105 107 FX Spot 238 536 - - - - 238 536 FX Swap 442 946 91 308 - - - 534 254 IRS 566 676 463 894 305 608 85 000 1 459 694 2 880 872 Kontrakty terminowe 5 261 2 899 - - - 8 160 CFD - - - 465 410 - 465 410 Pasywa razem 1 278 623 619 255 315 509 559 258 1 459 694 4 232 339 Razem 64 029 157 471 173 070 -208 259 -398 522
Page 90
Roczne Skonsolidowane Sprawozdanie Finansowe Grupy Kapitałowej BOŚ S.A.za rok zakończony dnia 31 grudnia 2024 r. w tys. zł. 89 10.2.3.Ryzyko walutowe Ryzyko walutowe rozumiane jest jako ryzyko strat Grupy BOŚ wynikających ze zmian kursów walutowych. Ryzyko to jest generowane w DM BOŚ S.A. (w księdze handlowej i niehandlowej) oraz w Banku (przede wszystkim w księdze handlowej). Celem Banku w zakresie zarządzania ryzykiem walutowym w księdze bankowej jest nieutrzymywanie otwartych indywidualnych pozycji. Ekspozycje walutowe, wynikające z działalności prowadzonej w ramach księgi bankowej, są systematycznie transferowane do księgi handlowej tego samego dnia lub najpóźniej – następnego dnia roboczego. Głównymi pozycjami walutowymi Banku są pozycje w PLN, USD, EUR i CHF. Ryzyko walutowe w portfelu niehandlowym w DM BOŚ S.A. wynika z deponowania przez DM BOŚ S.A. środków pieniężnych w walutach obcych na rachunkach zagranicznych brokerów, którzy dokonują na zlecenie klientów DM BOŚ S.A. transakcji kupna i sprzedaży instrumentów finansowych na giełdach zagranicznych. DM BOŚ S.A. posiada otwarte pozycje walutowe w USD i EUR w portfelu niehandlowym, a ryzyko walutowe w tym portfelu jest zarządzane w ramach limitu całkowitej pozycji walutowej dla księgi handlowej i niehandlowej łącznie. Pozycja walutowa wynikająca z działalności Banku w księdze bankowej, która nie została przetransferowana w danym dniu na księgę handlową, podlega kontroli za pomocą limitów otwartych pozycji walutowych w księdze bankowej na koniec dnia. Ryzyko walutowe w księdze handlowej jest generowane zarówno w Banku, jak i w DM BOŚ S.A. Ryzyko walutowe w księdze handlowej dotyczyło przede wszystkim DM BOŚ S.A., w mniejszym stopniu Banku. Otwarte pozycje walutowe w księdze handlowej DM BOŚ S.A. wynikają ze świadczenia usług na rzecz klientów w zakresie obrotu instrumentami pochodnymi oraz z wykonywania czynności usługowych na rynku regulowanym. W Grupie BOŚ istnieje uspójniony system zarządzania ryzykiem walutowym, liczony odrębnie dla Banku i DM BOŚ S.A. Miary ryzyka walutowego Dla monitorowania ryzyka walutowego na otwartych pozycjach walutowych w księdze handlowej (bilansowych i pozabilansowych) w Banku, podobnie jak w przypadku ryzyka stopy procentowej w księdze handlowej, stosuje się:1. model wartości zagrożonej (VaR) wyznaczony dla poziomu ufności 99% w oparciu o dzienną zmienność kursów walutowych z 250 dni roboczych poprzedzających dzień analizy,2. system limitów,3. analizy testów warunków skrajnych. Wartość VaR walutowego w księdze handlowej Banku i Grupy BOŚ oraz wpływ scenariusza stress testowego – wzrost/spadek kursów wszystkich walut w stosunku do PLN o 50%/30% na wynik Grupy BOŚ w okresach rocznych kształtowały się następująco (podano wartość maksymalną, minimalną i średnią oraz na datę sprawozdawczą): VaR 1-dniowy Bank DM BOŚ Grupa BOŚ Testy warunków skrajnych Grupy BOŚ wzrost/spadek kursów walutowych o 50%/30% Data średnia max min na datę na datę na datę na datę 31-12-2024 120 394 4 278 966 843 -62 525 31-12-2023 108 317 8 199 516 648 -64 021
Page 91
Roczne Skonsolidowane Sprawozdanie Finansowe Grupy Kapitałowej BOŚ S.A.za rok zakończony dnia 31 grudnia 2024 r. w tys. zł. 90 Grupa BOŚ, w celu weryfikacji modelu wartości zagrożonej, raz w miesiącu, przeprowadza analizy back-testing, poprzez porównanie maksymalnych strat, wyznaczonych z modelu VaR z rzeczywistymi zyskami i stratami oraz z teoretycznymi zmianami wyniku wynikającymi z rewaluacji pozycji. Wyniki back-testingu, w cyklach miesięcznych, są prezentowane w raportach zarządczych. System limitów/wartości ostrzegawczych w zakresie ryzyka walutowego w księdze handlowej obejmuje: 1. limit/wartość ostrzegawcza na VaR 1-dniowy,2. wartość ostrzegawcza kwotowa na pozycję całkowitą oddzielnie dla księgi handlowej i bankowej,3. limity straty dziennej i 30-dniowej (stop loss) oraz straty rocznej (end loss) z tytułu transakcji wymiany walut. Kontrola wykorzystania ww. limitów/wartości ostrzegawczych w księdze handlowej przeprowadzana jest każdego dnia roboczego oraz w ciągu dnia przez Departament Zarządzania Aktywami i Pasywami w ramach I linii obrony. Kontrola ww. limitów/wartości ostrzegawczych dokonywana jest wg stanu na koniec każdego dnia roboczego przez Departament Ryzyka Finansowego w ramach II linii obrony. Przeprowadzone analizy wskazują, że w badanym okresie ryzyko walutowe w Grupie BOŚ kształtowało się na umiarkowanym poziomie. Bank, raz w miesiącu, przeprowadza analizę testów warunków skrajnych, badając kształtowanie się poziomu ryzyka walutowego w przypadku materializacji skrajnych zmian czynników ryzyka za pomocą metody historycznej jak i parametrycznej. Metoda historyczna uwzględniała zmienność kursów walutowych wywołanych m.in. kryzysem geopolitycznym. Bank przeprowadza parametryczne stress testy na wartość wyniku portfela tradingowego z tytułu transakcji wymiany walutowej przyjmując założenie o aprecjacji/deprecjacji złotego w odniesieniu do wszystkich walut obcych Banku o 30%/50%. Poziomy czynników ryzyka w scenariuszach historycznych ustalane są na podstawie analizy szeregów czasowych dynamiki kursów walutowych, w których uwzględniane są statystycznie istotne trendy, zmienność oraz wskaźnik Hursta opisujący propagację wariancji zmian. Analizy stress testowe przeprowadzane są z uwzględnieniem i bez uwzględnienia założenia korelacji pomiędzy zmianami kursów walutowych oraz braku płynności rynku (brak możliwości zamknięcia pozycji otwartej w ciągu dnia). W Banku badany jest również wpływ powodzi wielkopowierzchniowej na wynik księgi handlowej z tytułu ryzyka walutowego (stress testy ESG). Analiza ta wskazuje na nieznaczny wpływ powyższego ryzyka. Wyniki analizy stress-testing pokazują, iż przy wystąpieniu skrajnie niekorzystnych warunków rynkowych i zwiększonych pozycji, działalność Banku w zakresie ryzyka walutowego utrzymuje się na bezpiecznym poziomie. Wyniki analizy ryzyka walutowego w księdze handlowej, w ramach raportów dziennych, przekazywane są Członkom Zarządu Banku i Komitetu ZAP, w cyklach tygodniowych są prezentowane w raportach przygotowywanych dla Komitetu ZAP ds. Płynności i Ryzyka Rynkowego, w cyklach miesięcznych – w raportach przygotowywanych dla Zarządu Banku i Komitetu ZAP oraz w cyklach kwartalnych - dla Rady Nadzorczej Banku oraz Komitetu ds. Ryzyka. Zmienność kursów walutowych związana z m.in. z kryzysem geopolitycznym nie podwyższyła istotnie poziomu ryzyka walutowego. Miary ryzyka walutowego były na bieżąco monitorowane i utrzymywały się w ramach przyjętych przez Bank limitów. Zestawienie otwartych pozycji walutowych na dzień 31 grudnia 2024 roku oraz na dzień 31 grudnia 2023 roku zaprezentowano w poniższych tabelach.
Page 92
Roczne Skonsolidowane Sprawozdanie Finansowe Grupy Kapitałowej BOŚ S.A.za rok zakończony dnia 31 grudnia 2024 r. w tys. zł. 91 Ryzyko walutowe (wartości bilansowe netto) 31-12-2024 PLN EUR USD CHF Inne Razem Aktywa Środki pieniężne i ich ekwiwalenty 4 153 849 120 244 17 144 6 501 4 699 4 302 437 Należności od innych banków 12 217 2 179 1 - - 14 397 Aktywa finansowe przeznaczone do obrotu, w tym: 125 323 2 025 16 550 1 834 145 732 kapitałowe papiery wartościowe 16 568 - - - - 16 568 dłużne papiery wartościowe 18 809 - - - - 18 809 instrumenty pochodne 89 946 2 025 16 550 - 1 834 110 355 Pochodne instrumenty zabezpieczające 8 693 - - - - 8 693 Inwestycyjne papiery wartościowe, w tym: 7 351 391 135 28 - - 7 351 554 kapitałowe papiery wartościowe wyceniane wg wartości godziwej przez inne dochody całkowite 112 580 135 28 - - 112 743 dłużne papiery wartościowe wyceniane wg wartości godziwej przez inne dochody całkowite 5 268 798 - - - - 5 268 798 dłużne papiery wartościowe wyceniane wg zamortyzowanego kosztu 1 843 978 - - - - 1 843 978 dłużne papiery wartościowe wyceniane wg wartości godziwej przez wynik finansowy 126 035 - - - - 126 035 Należności od klientów 8 100 915 1 791 232 159 132 53 356 - 10 104 635 Inne aktywa* 767 321 7 695 13 428 1 076 1 527 791 047 Aktywa razem 20 519 709 1 923 510 206 283 60 933 8 060 22 718 495 Pozycje pozabilansowe tworzące pozycję walutową 296 268 722 750 135 293 56 029 *\ Na pozycję składają się: wartości niematerialne, rzeczowe aktywa trwałe, aktywa z tytułu podatku dochodowego, prawo do użytkowania - leasing oraz inne aktywa Zobowiązania Zobowiązania wobec Banku Centralnego oraz innych banków 29 843 214 676 - - - 244 519 Zobowiązania finansowe przeznaczone do obrotu 49 841 1 819 5 791 - 724 58 175 Zobowiązania wobec klientów 17 425 400 1 342 622 251 451 38 812 42 522 19 100 807 Zobowiązania z tytułu emisji bankowych papierów wartościowych 199 762 - - - - 199 762 Zobowiązania podporządkowane 102 838 - - - - 102 838 Rezerwy 118 861 106 652 5 095 132 370 - 360 399 Pozostałe zobowiązania 369 079 44 190 6 126 320 115 419 830 Zobowiązania razem 18 295 624 1 709 959 268 463 171 502 43 361 20 488 909 Pozycje pozabilansowe tworzące pozycję walutową 562 516 634 697 8 315 54 680 Pozycja bilansowa 213 551 -62 180 -110 569 -35 301 Pozycja pozabilansowa -266 248 88 053 126 978 1 349 Otwarta pozycja walutowa Grupy -52 697 25 873 16 409 -33 952
Page 93
Roczne Skonsolidowane Sprawozdanie Finansowe Grupy Kapitałowej BOŚ S.A.za rok zakończony dnia 31 grudnia 2024 r. w tys. zł. 92 31-12-2023 PLN EUR USD CHF Inne Razem Aktywa Środki pieniężne i ich ekwiwalenty 3 777 762 104 397 79 802 1700 60392 4 024 053 Należności od innych banków 14 711 1 217 3 342 - 5 19 275 Aktywa finansowe przeznaczone do obrotu, w tym: 143 588 5 179 20 048 - 679 169 494 kapitałowe papiery wartościowe 28 848 - - - - 28 848 dłużne papiery wartościowe 209 - - - - 209 instrumenty pochodne 114 531 5 179 20 048 - 679 140 437 Pochodne instrumenty zabezpieczające 15 556 - - - - 15 556 Inwestycyjne papiery wartościowe, w tym: 6 188 147 138 27 6 188 312 kapitałowe papiery wartościowe wyceniane wg wartości godziwej przez inne dochody całkowite 106 491 138 27 - - 106 656 dłużne papiery wartościowe wyceniane wg wartości godziwej przez inne dochody całkowite 3 589 063 3 589 063 dłużne papiery wartościowe wyceniane wg zamortyzowanego kosztu 2 366 265 - - - - 2 366 265 dłużne papiery wartościowe wyceniane wg wartości godziwej przez wynik finansowy 126 328 - - - - 126 328 Należności od klientów 8 594 656 1 873 224 158 122 141 434 - 10 767 436 Inne aktywa* 820 195 7 915 17 864 994 1 357 848 325 Aktywa razem 19 554 615 1 992 070 279 204 144 128 62 433 22 032 451 Pozycje pozabilansowe tworzące pozycję walutową 410 571 554 649 141 094 49 909 *\ Na pozycję składają się: wartości niematerialne, rzeczowe aktywa trwałe, aktywa z tytułu podatku dochodowego, prawo do użytkowania - leasing oraz inne aktywa ZobowiązaniaZobowiązania wobec Banku Centralnego oraz innych banków 26 275 2 087 - 46 784 - 75 146 Zobowiązania finansowe przeznaczone do obrotu 77 570 543 1 229 - 578 79 920 Zobowiązania wobec klientów 16 562 146 1 578 496 316 024 46 070 62 461 18 565 197 Zobowiązania podporządkowane 447 184 - - - - 447 184 Rezerwy 28 001 68 456 9 990 149 842 - 256 289 Pozostałe zobowiązania 443 283 9 879 6 487 193 253 460 095 Zobowiązania razem 17 584 459 1 659 461 333 730 242 889 63 292 19 883 831 Pozycje pozabilansowe tworzące pozycję walutową 781 446 584 269 23 188 53 752 Pozycja bilansowa 332 609 -54 526 -98 761 -859 Pozycja pozabilansowa -370 876 -29 620 117 906 -3 843 Otwarta pozycja walutowa Grupy -38 267 -84 146 19 145 -4 701 Dane przekształcone w związku ze zmianą opisaną w nocie 7.2 Porównywalność z danymi okresu poprzedniego. Walutowa pozycja pozabilansowa wynika przede wszystkim z zawartych transakcji FX Swap, które są stosowane przez Bank do pokrycia niedopasowania płynnościowego w walutach obcych.
Page 94
Roczne Skonsolidowane Sprawozdanie Finansowe Grupy Kapitałowej BOŚ S.A.za rok zakończony dnia 31 grudnia 2024 r. w tys. zł. 93 10.2.4.Pozostałe ryzyka rynkowe Pozostałe ryzyka rynkowe to ryzyko ogólne i szczególne cen instrumentów kapitałowych, ryzyko cen towarów oraz ryzyko pozycji w przedsiębiorstwach zbiorowego inwestowania. Ryzyka te wynikają z wpływu zmian cen instrumentów kapitałowych i towarów oraz certyfikatów inwestycyjnych na ryzyko utraty wartości aktywów, wzrostu poziomu zobowiązań lub zmiany wyniku finansowego. Ryzyka te występują głównie w działalności DM BOŚ S.A. w księdze handlowej. Transakcje na instrumentach kapitałowych realizowane na rachunek własny DM BOŚ S.A. dotyczą działalności DM BOŚ S.A. jako animatora rynku i w przeważającej większości przypadków są zamykane na koniec dnia. Istotne zaangażowanie w instrumenty kapitałowe występuje jedynie w przypadku otwieranych przez DM BOŚ S.A. transakcji zabezpieczonych (arbitrażowych), w tym w ramach krótkiej sprzedaży. Transakcje zabezpieczone (arbitrażowe) polegają na wykorzystaniu tymczasowej nierównowagi cen pomiędzy dwoma rynkami (np. pomiędzy cenami pochodnych instrumentów finansowych oraz cenami instrumentów bazowych). Ryzyko to jest ograniczane poprzez całkowite limity zaangażowania, zarówno w odniesieniu do transakcji zabezpieczonych (arbitrażowych), jak i niezabezpieczonych. Monitoring tych limitów dokonywany jest w trybie dziennym. Ponadto, DM BOŚ S.A. dokonywał transakcji (w ramach pełnienia funkcji animatora) na certyfikatach inwestycyjnych. W ich wyniku DM BOŚ S.A. odnotowywał ryzyko pozycji w przedsiębiorstwach zbiorowego inwestowania, a ryzyko wyniku finansowego wynikające z zajmowania tych pozycji było mitygowane poprzez zajmowanie przeciwstawnych pozycji w kontraktach terminowych na indeksy giełdowe. Ryzyko cen towarów występuje głównie w ramach działalności na pozagiełdowym rynku OTC, dla transakcji zawieranych z klientami DM BOŚ S.A. i transakcji zabezpieczających dokonywanych w Saxo Bank A/S, Interactive Brokers Ireland Limited, XTB S.A. lub LMAX Brokers Europe Limited. Zmienność cen instrumentów kapitałowych i cen towarów oraz certyfikatów inwestycyjnych związana m.in. z kryzysem geopolitycznym nie podwyższyła istotnie poziomu pozostałych ryzyk rynkowych. Miary tych ryzyk były na bieżąco monitorowane i choć ich poziomy nieznacznie wzrosły to utrzymywały się w ramach przyjętych przez DM limitów.
Page 95
Roczne Skonsolidowane Sprawozdanie Finansowe Grupy Kapitałowej BOŚ S.A.za rok zakończony dnia 31 grudnia 2024 r. w tys. zł. 94 10.3. Zarządzanie kapitałem Adekwatność kapitałowa Celem zarządzania adekwatnością kapitałową jest:1. utrzymanie optymalnego poziomu i struktury funduszy własnych tak, aby miary adekwatności kapitałowej kształtowały się powyżej minimalnego poziomu wymaganego przez nadzór bankowy oraz powyżej poziomu akceptowanego przez Bank, które umożliwia Grupie Kapitałowej działanie w sposób bezpieczny, a jednocześnie zapewniający realizację jego celów biznesowych,2. zapewnienie pokrycia funduszami własnymi ryzyk występujących w działalności Grupy,3. zapewnienie odpowiedniej stopy zwrotu z kapitału poprzez efektywne wykorzystanie funduszy własnych. Do podstawowych miar adekwatności kapitałowej należą:1. łączny współczynnik kapitałowy (TCR),2. współczynnik kapitału Tier I,3. współczynnik kapitału podstawowego Tier I,4. wskaźnik dźwigni,5. relacja kapitału wewnętrznego do funduszy własnych,6. wskaźnik MREL w odniesieniu do łącznej kwoty ekspozycji na ryzyko,7. wskaźnik MREL w odniesieniu do ekspozycji całkowitej. Na proces zarządzania adekwatnością kapitałową składa się:1. tworzenie planów kapitałowych krótko- i długo- terminowych, w szczególności:• określenie celów kapitałowych,• określenie źródeł pozyskania funduszy własnych i ich struktury,• określenie preferowanej struktury bilansu oraz wielkości wpływających na wymogi regulacyjne i kapitał wewnętrzny,• przeprowadzanie testów warunków skrajnych, celem określenia wpływu na miary adekwatności kapitałowej,2. realizacja założeń planów kapitałowych,3. identyfikacja i pomiar istotnych rodzajów ryzyka w działalności Grupy,4. określenie limitów wewnętrznych dla miar adekwatności kapitałowej, 5. raportowanie (wewnętrzne i zewnętrzne) wielkości mających wpływ na wysokość miar adekwatności kapitałowej, umożliwiające ocenę ich adekwatności,6. monitorowanie i prognozowanie miar adekwatności kapitałowej, celem określenia stopnia wykorzystania limitów nadzorczych i wewnętrznych oraz określenie ryzyka konieczności podejmowania działań określonych w awaryjnym planie kapitałowym, planie ochrony kapitału lub grupowym planie naprawy, 7. tworzenie krótko- i długo- terminowych planów kapitałowych, w szczególności awaryjnego planu kapitałowego oraz grupowego planu naprawy. Fundusze własne Wartość funduszy własnych została wyznaczona zgodnie z Rozporządzeniem (UE) nr 575/2013 z dnia 26 czerwca 2013 roku w sprawie wymogów ostrożnościowych dla instytucji kredytowych i firm inwestycyjnych, wraz z późniejszymi zmianami (zwanym dalej CRR). Okres przejściowy dotyczący złagodzenia wpływu wdrożenia MSSF 9 na fundusze własne o którym mowa w artykule 1 pkt 1 ust. 9 Rozporządzenia (UE) 2017/2395 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 12 grudnia 2017 roku zmieniającego CRR zakończył się 31 grudnia 2022 roku Grupa nie stosuje rozwiązań przejściowych dot. odwracania efektu wdrożenia MSSF 9 w funduszach własnych o których mowa w Rozporządzeniu (UE) 2020/873 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 24 czerwca 2020 roku zmieniającym CRR i Rozporządzeniu (UE) 2019/876 w odniesieniu do niektórych dostosowań w odpowiedzi na pandemię COVID-19. W związku z tym, Grupa od 01 stycznia 2023 roku nie stosuje rozwiązań przejściowych.
Page 96
Roczne Skonsolidowane Sprawozdanie Finansowe Grupy Kapitałowej BOŚ S.A.za rok zakończony dnia 31 grudnia 2024 r. w tys. zł. 95 Wymogi regulacyjne Wartość wymogów regulacyjnych z tytułu funduszy własnych została wyznaczona zgodnie z CRR. Grupa kalkuluje wymóg regulacyjny z tytułu funduszy własnych metodami standardowymi (dla ryzyka kredytowego kontrahenta uproszczona metoda standardowa) w zakresie: 1. ryzyka kredytowego – iloczyn w pełni skorygowanej wartości ekspozycji (z tyt. pozycji bilansowych i zobowiązań pozabilansowych), współczynnika konwersji kredytowej (dla zobowiązań pozabilansowych), odpowiedniej wagi ryzyka stosowanej dla klasy bazylejskiej danej ekspozycji oraz innych korekt, zgodnie z CRR i wartości 8%,2. ryzyka kredytowego kontrahenta – iloczyn ekwiwalentu bilansowego i odpowiedniej wagi ryzyka stosowanej dla klasy bazylejskiej danej ekspozycji oraz innych korekt, zgodnie z CRR i wartości 8%,3. ryzyka operacyjnego,4. ryzyka rynkowego,5. ryzyka związanego z korektą wyceny kredytowej - CVA. Wymogi regulacyjne w 2024 roku stanowiły kapitał wewnętrzny ustalany w ramach Filara I. Narzut z tytułu kredytów nieobsługiwanych (NPE)/kredytów z utratą wartości (NPL) w 2024 roku wynosił 0 PLN. Łączny współczynnik kapitałowy, współczynnik kapitału Tier I i współczynnik kapitału podstawowego Tier I Zgodnie z art. 92 CRR, Grupa jest zobowiązana utrzymywać łączny współczynnik kapitałowy na poziomie co najmniej 8%. Współczynnik kapitału Tier I i współczynnik kapitału podstawowego Tier I powinny wynosić odpowiednio co najmniej 6% i 4,5%. Zgodnie z Rozporządzeniem CRR oraz ustawą z dnia 05 sierpnia 2015 roku o nadzorze makroostrożnościowym nad systemem finansowym i zarządzaniu kryzysowym w systemie finansowym, instytucje finansowe mają obowiązek utrzymywania dodatkowych buforów kapitałowych dla współczynników kapitałowych. Od 01 stycznia 2019 roku bufor zabezpieczający wynosi 2,5 p.p., specyficzny dla instytucji bufor antycykliczny wynosi 0 p.p. Bank i Grupa nie zostały objęte buforem innej instytucji o znaczeniu systemowym. Bufor ryzyka systemowego decyzją Ministra Finansów z dnia 18 marca 2020 roku został rozwiązany. W dniu 16 grudnia 2024 roku Komisja Nadzoru Finansowego zaleciła utrzymywanie na poziomie skonsolidowanym, funduszy własnych na pokrycie dodatkowego narzutu kapitałowego w celu zaabsorbowania potencjalnych strat wynikających z wystąpienia warunków skrajnych, w wysokości 3,22 p.p. ponad wartość łącznego współczynnika kapitałowego, o którym mowa w art. 92 ust. 1 lit. a-c rozporządzenia nr 575/2013, powiększonego o dodatkowy wymóg w zakresie funduszy własnych, o którym mowa w art. 138 ust. 2 pkt 2 ustawy Prawo bankowe oraz o wymóg połączonego bufora, o którym mowa w art. 55 ust. 4 ustawy o nadzorze makroostrożnościowym. Dodatkowy narzut powinien składać się w całości z kapitału podstawowego Tier I. W efekcie, na dzień 31 grudnia 2024 roku zalecane przez Komisję minimalne wskaźniki kapitałowe dla Grupy wynoszą:1. dla współczynnika kapitału podstawowego Tier I – 10,22%,2. dla współczynnika kapitału Tier I – 11,72%,3. dla łącznego współczynnika kapitałowego TCR – 13,72%.
Page 97
Roczne Skonsolidowane Sprawozdanie Finansowe Grupy Kapitałowej BOŚ S.A.za rok zakończony dnia 31 grudnia 2024 r. w tys. zł. 96 Tabela prezentuje wymagane poziomy limitów zewnętrznych w zakresie współczynników kapitałowych. Wskaźnik kapitałowy 31-12-2024 31-12-2023 Wskaźnik kapitału podstawowego Tier 1 (Wskaźnik CET 1) Minimum 4,5% 4,5% Bufor zabezpieczający 2,5% 2,5% Bufor P2G 3,22% 1,33% Łączne wymogi kapitałowe CET1 10,22% 8,33% Wskaźnik kapitału Tier 1 (Wskaźnik T1) Minimum 6% 6% Bufor zabezpieczający 2,5% 2,5% Bufor P2G 3,22% 1,33% Łączne wymogi kapitałowe T1 11,72% 9,83% Łączny wskaźnik kapitałowy (TCR) Minimum 8% 8% Bufor zabezpieczający 2,5% 2,5% Bufor P2G 3,22% 1,33% Łączne wymogi kapitałowe TCR 13,72% 11,83% Dźwignia finansowa Ryzyko nadmiernej dźwigni finansowej to ryzyko nadmiernego wzrostu ekspozycji bilansowych (po stronie aktywnej) i pozabilansowych w stosunku do kapitału Tier I. Zarządzanie ryzykiem nadmiernej dźwigni polega na identyfikacji czynników ryzyka narażających Grupę Kapitałową na nadmierną ekspozycję aktywów w stosunku do kapitałów oraz określeniu ich wpływu na działalność Grupy. Celem oceny ryzyka nadmiernej dźwigni kalkulowany jest wskaźnik dźwigni, określony jako relacja między kapitałem Tier 1, a miarą ekspozycji całkowitej. Zgodnie z art. 92 ust. d CRR limit wskaźnika dźwigni wynosi 3%. Kapitał wewnętrzny – filar II Kapitał wewnętrzny definiowany jest jako szacowana przez Grupę Kapitałową kwota kapitału niezbędna do pokrycia wszystkich zidentyfikowanych, istotnych rodzajów ryzyka, występujących w działalności Grupy, uwzględniająca zmiany otoczenia gospodarczego oraz przewidywany poziom ryzyka. Kapitał wewnętrzny powinien pokrywać przewidywany poziom strat nieoczekiwanych, na które Grupa może być narażona w przyszłości. Ryzyko istotne to takie ryzyko, które może mieć istotny, negatywny wpływ na kapitały i/lub fundusze własne Banku lub Grupy. Do ryzyk istotnych zalicza się ryzyka stale istotne oraz ryzyka, dla których okresowa ocena istotności, wykaże, że ryzyko jest istotne w danym okresie czasu. Szacunek kapitału wewnętrznego, w tym okresowa ocena istotności realizowana jest z częstotliwością kwartalną, na podstawie metodyk, określonych w regulacjach wewnętrznych Banku. MREL Zgodnie z pismem Bankowego Funduszu Gwarancyjnego, z dnia 18 grudnia 2024 roku, docelowy limit MREL w odniesieniu do łącznej kwoty ekspozycji na ryzyko (TREA) wynosi 12,00% (powinien być spełniony przez fundusze własne i zobowiązania kwalifikowalne, spełniające wymóg podporządkowania na poziomie 11,03% łącznej kwoty ekspozycji na ryzyko).
Page 98
Roczne Skonsolidowane Sprawozdanie Finansowe Grupy Kapitałowej BOŚ S.A.za rok zakończony dnia 31 grudnia 2024 r. w tys. zł. 97 Docelowy limit MREL w odniesieniu do łącznej ekspozycji całkowitej (TEM) wynosi 4,50% (powinien być spełniony przez fundusze własne i zobowiązania kwalifikowalne, spełniające wymóg podporządkowania na poziomie 4,41% łącznej ekspozycji całkowitej). Bank nie ma możliwości jednoczesnego zaliczania CET1 na potrzeby MREL-TREA i wymogu połączonego bufora (art. 128 CRD). W związku z tym limity wskazane przez BFG powiększone są o wymóg połączonego bufora, dla Banku jest to 2,5 p.p. z tytułu bufora ryzyka zabezpieczającego. Poziom miar adekwatności kapitałowej w Grupie BOŚ 31-12-2024 31-12-2023 Dostępny kapitał Kapitał podstawowy Tier I 2 063 001 1 970 827 Kapitał Tier I 2 063 001 1 970 827 Fundusze własne 2 163 001 2 113 853 Aktywa ważone ryzykiem Łączna kwota aktywów ważonych ryzykiem 12 556 103 12 990 139 Ryzyko kredytowe i kredytowe kontrahenta 10 100 446 10 621 687 Ryzyko operacyjne 2 059 096 1 722 501 Ryzyko rynkowe 386 640 630 187 CVA 9 922 15 764 Współczynniki kapitałowe Współczynnik kapitału podstawowego Tier I 16,43 15,17 Współczynnik kapitału Tier I 16,43 15,17 Łączny współczynnik kapitałowy 17,23 16,27 Współczynnik dźwigni Wartość ekspozycji 24 874 219 24 326 140 Współczynnik dźwigni 8,3 8,1 Kapitał wewnętrzny Kapitał wewnętrzny 1 622 744 1 569 754 Relacja kapitału wewnętrznego do funduszy własnych 75,0 74,3 MREL Wskaźnik MREL w odniesieniu do łącznej kwoty ekspozycji na ryzyko 18,8 16,3 Wskaźnik MREL w odniesieniu do ekspozycji całkowitej 9,5 8,7 Poziom miar adekwatności kapitałowej Grupy na dzień 31 grudnia 2024 roku utrzymywał się powyżej limitów nadzorczych i wewnętrznych. Wpływ CRR3 na adekwatność kapitałową Od dnia 1 stycznia 2025 roku Bank stosuje Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2024/1623 z dnia 31 maja 2024 r. w sprawie zmiany CRR. Dokonany przez Bank szacunek wpływu ww. przepisów, w oparciu o obecne interpretacje i analizy, na łączny współczynnik kapitałowy wynosi pomiędzy -1,3 p.p. a -1,4 p.p.. Główna przyczyna spadku łącznego współczynnika kapitałowego związana jest ze zmianą wag ryzyka w klasie ekspozycji zabezpieczonych hipotekami na nieruchomościach oraz ekspozycji ADC
Page 99
Roczne Skonsolidowane Sprawozdanie Finansowe Grupy Kapitałowej BOŚ S.A.za rok zakończony dnia 31 grudnia 2024 r. w tys. zł. 98 10.4. Ryzyko operacyjne Zarządzanie ryzykiem operacyjnym w Grupie BOŚ koncentruje się w Banku oraz w tych Spółkach, które, zgodnie z wewnętrznymi procedurami, zostały określone jako istotne w zakresie generowanego ryzyka operacyjnego. Według stanu na 31 grudnia 2024 roku, ryzyko operacyjne, identyfikowane jako istotne, oprócz Banku, występowało w Domu Maklerskim BOŚ S.A. oraz BOŚ Leasing – EKO Profit S.A. W ramach Grupy BOŚ, Bank dąży do wypracowania jednolitego systemu zarządzania ryzykiem operacyjnym obejmującego identyfikację, pomiar, monitorowanie, raportowanie oraz kontrolę ryzyka operacyjnego. Ujednolicone podejście ma na celu m.in. definiowanie i wprowadzanie w Grupie BOŚ instrumentów w zakresie organizacji zarządzania ryzykiem operacyjnym, wzorowanych na instrumentach obowiązujących w Banku. Bank analizuje informacje na temat ryzyka operacyjnego w ramach Grupy BOŚ, w szczególności w zakresie strat z tytułu ryzyka operacyjnego, opiniuje przepisy wewnętrzne podmiotów zależnych w tym obszarze oraz przekazuje rekomendacje działań w zakresie zarządzania ryzykiem operacyjnym. Ryzyko operacyjne rozumiane jest jako ryzyko związane z wystąpieniem straty wynikającej z niedostosowania lub zawodności procesów wewnętrznych, ludzi i systemów lub zdarzeń zewnętrznych, obejmujące również ryzyko prawne, z uwzględnieniem zdarzeń ryzyka operacyjnego charakteryzujących się niską częstotliwością występowania, lecz wysokimi stratami; w zakres ryzyka operacyjnego nie włącza się ryzyka reputacji i strategicznego. Celem zarządzania ryzykiem operacyjnym jest zapewnienie bezpiecznego oraz zrównoważonego działania i rozwoju podmiotów Grupy BOŚ, poprzez m.in. ograniczenie i utrzymanie ryzyka operacyjnego na akceptowalnym poziomie w ramach przyjętych przez Bank limitów na ryzyko operacyjne oraz podejmowanie adekwatnych działań w reakcji na zaistniałe zdarzenia ryzyka operacyjnego. W Grupie stosuje się system zarządzania ryzykiem operacyjnym, w którym odpowiedzialność za bieżące zarządzanie ryzykiem operacyjnym spoczywa na wszystkich pracownikach. W Banku funkcjonuje komórka organizacyjna Centrali ds. zarządzania ryzykiem operacyjnym, stanowiąca drugi poziom zarządzania ryzykiem operacyjnym, która odpowiada m.in. za organizację systemu zarządzania ryzykiem operacyjnym w Banku oraz monitoruje poziom ryzyka w spółkach Grupy kapitałowej BOŚ S.A. W Banku oraz w podmiotach zależnych istotnych w zakresie generowanego ryzyka operacyjnego, zbierane są informacje o istotnych zdarzeniach ryzyka operacyjnego. Informacje te gromadzone są przez Bank w dedykowanej aplikacji informatycznej i wykorzystywane do:1. bieżącego monitorowania poziomu ryzyka operacyjnego,2. monitorowania działań podejmowanych w związku z zaistniałymi zdarzeniami,3. pomiaru lub szacowania strat z tytułu ryzyka operacyjnego,4. generowania raportów dotyczących zaistniałych zdarzeń w zakresie ryzyka operacyjnego, w tym raportów na potrzeby instytucji zewnętrznych. Bank określa podstawowe limity na ryzyko operacyjne, w tym w szczególności limit tolerancji i apetytu w skali całego Banku oraz docelowy profil ryzyka operacyjnego. Bank uregulował zasady ustalania i monitorowania limitu na ryzyko operacyjne na poziomie skonsolidowanym, który stanowi tolerancja na ryzyko operacyjne w Grupie kapitałowej BOŚ S.A. Stopień wykorzystania przyjętych limitów tolerancji i apetytu na ryzyko operacyjne kontrolowany jest poprzez okresowe monitorowanie wielkości ponoszonych strat z tytułu zaistniałych zdarzeń ryzyka operacyjnego. Pomiar poziomu ryzyka operacyjnego jest dokonywany z wykorzystaniem metod ilościowych, jakościowych oraz mieszanych, w tym m.in. poprzez: 1. obliczanie wymogu kapitałowego na ryzyko operacyjne wg. metody standardowej, 2. obliczanie i monitorowanie kluczowych wskaźników ryzyka operacyjnego (KRI),3. przeglądy ryzyka operacyjnego (samoocena potencjalnego ryzyka operacyjnego),4. przeprowadzanie testów warunków skrajnych. W Banku testy warunków skrajnych dla ryzyka operacyjnego przeprowadzane są za pomocą trzech metod: analizy wrażliwości, analizy odwrotnej, analizy scenariuszowej. TWS przeprowadzane są raz w roku. W wyniku przeprowadzonych dotychczas testów warunków skrajnych, wielkość przyjętych w scenariuszach strat, skonfrontowana z wielkością dostępnego kapitału w postaci wyznaczonych na ryzyko operacyjne limitu tolerancji i wymogu kapitałowego, dla większości scenariuszy, potwierdziła zdolność absorbcji strat z tytułu ryzyka
Page 100
Roczne Skonsolidowane Sprawozdanie Finansowe Grupy Kapitałowej BOŚ S.A.za rok zakończony dnia 31 grudnia 2024 r. w tys. zł. 99 operacyjnego przez wyznaczony na to ryzyko wymóg kapitałowy z tyt. ryzyka operacyjnego oraz limit tolerancji na ryzyko operacyjne. W przypadku scenariuszy, w których hipotetyczny poziom strat przekroczył poziom kapitałów utrzymywanych na ryzyko operacyjne, w Banku podejmowane są działania ograniczające ryzyko ich materializacji. W ramach systemowego zarządzania ryzykiem operacyjnym w Banku oraz podmiotach zależnych istotnych w zakresie generowanego ryzyka operacyjnego, projektowane są przepisy wewnętrzne z uwzględnieniem wbudowania w te przepisy podziału kompetencji, który zapobiega przyporządkowaniu zakresu odpowiedzialności mogącemu prowadzić do konfliktów interesów oraz mechanizmów ograniczających ryzyko operacyjne. W celu ograniczania ekspozycji na ryzyko operacyjne Bank stosuje m.in. następujące instrumenty (metody, techniki i narzędzia):1. organizacja pracy zapewniająca ograniczenie powstania ryzyka operacyjnego poprzez, m.in. rozdzielenie funkcji wykonawczych od kontrolnych, ustalenie limitów w zakresie podejmowania decyzji lub dokonywania operacji w Banku, zarządzanie prawami dostępu do pomieszczeń i systemów w celu ograniczenia możliwości dokonywania działań przez nieuprawnione osoby,2. polityka kadrowa,3. kontrola wewnętrzna, 4. strategiczne limity wewnętrzne na ryzyko operacyjne tj. limit tolerancji i apetytu oraz limit tolerancji na poziomie skonsolidowanym,5. okresowe przeglądy ryzyka operacyjnego oparte o proces samooceny, 6. mapy ryzyka budowane w celu identyfikacji źródeł występowania potencjalnych zagrożeń oraz dokonania oceny poziomu ryzyka z tego tytułu,7. testy warunków skrajnych z tytułu ryzyka operacyjnego,8. wartości progowe kluczowych wskaźników ryzyka operacyjnego (KRI),9. klauzule w zawieranych umowach z podmiotami zewnętrznymi, ograniczające ryzyko operacyjne,10.ubezpieczenie mienia bankowego w wyspecjalizowanych firmach,11. dokumentowanie stosowanych w Banku rozwiązań metodycznych, procesowych, organizacyjnych i informatycznych,12.automatyzacja czynności w wyniku zastosowania rozwiązań informatycznych oraz zwiększenie jakości działań poprzez wykorzystywanie specjalistycznego oprogramowania,13.plany ciągłości działania i plany awaryjne opracowywane dla krytycznych procesów biznesowych Banku,14.analiza adekwatności obliczonych wymogów kapitałowych z tytułu ryzyka operacyjnego, do rzeczywiście ponoszonego ryzyka operacyjnego przez Bank,15.szkolenia wewnętrzne dla pracowników Banku mające na celu uświadomienie i zrozumienie roli, wpływu oraz sposobów postępowania w zakresie ryzyka operacyjnego. Poziom i profil ryzyka operacyjnego, poziom wykorzystania limitów na ryzyko operacyjne oraz wielkość strat z tytułu zaistniałych zdarzeń ryzyka operacyjnego są regularnie monitorowane w dedykowanej komórce organizacyjnej Centrali Banku ds. zarządzania ryzykiem operacyjnym oraz raportowane: Radzie Nadzorczej Banku, Komitetowi ds. Ryzyka przy Radzie Nadzorczej Banku, Zarządowi Banku oraz Komitetowi Ryzyka Operacyjnego w Banku. W 2024 roku w Grupie nie identyfikowano istotnych zdarzeń ryzyka operacyjnego wywołanych czynnikami zewnętrznymi, które wpływałyby na stabilność i bezpieczeństwo funkcjonowania Banku oraz podmiotów Grupy BOŚ. W 2024 roku Bank koncentrował się na działaniach związanych z wdrożeniem postanowień pakietu regulacyjnego CRDVI/CRR3, który od 2025 roku wprowadza zmiany w podejściu do ryzyka operacyjnego. Zmianie ulega między innymi metoda wyliczania wymogu kapitałowego na ryzyko operacyjne, a definicja ryzyka operacyjnego zostaje uzupełniona o wskazanie ryzyka modeli i ryzyka ICT jako elementów tego ryzyka.
Page 101
Roczne Skonsolidowane Sprawozdanie Finansowe Grupy Kapitałowej BOŚ S.A.za rok zakończony dnia 31 grudnia 2024 r. w tys. zł. 100 10.5. Ryzyko braku zgodności Ryzyko braku zgodności rozumiane jest jako ryzyko wystąpienia skutków nieprzestrzegania przepisów prawa, przepisów wewnętrznych oraz standardów rynkowych w procesach funkcjonujących w Banku. Bank zapewnia zgodność działania z przepisami prawa, regulacjami wewnętrznymi i standardami rynkowymi poprzez proces zarządzania ryzykiem braku zgodności, który obejmuje identyfikację, ocenę, kontrolę i monitorowanie ryzyka braku zgodności oraz raportowanie w tym zakresie do Zarządu, Komitetu Audytu Wewnętrznego i Rady Nadzorczej Banku. Zapewnienie zgodności, w ramach funkcji kontroli, obejmuje stosowanie mechanizmów kontrolnych, niezależne monitorowanie ich przestrzegania oraz raportowanie.Podstawowe zasady zapewniania zgodności w Banku w ramach funkcji kontroli i procesu zarządzania ryzykiem braku zgodności zostały określone w „Polityce zgodności Banku Ochrony Środowiska S.A.”, uchwalonej przez Zarząd Banku i zatwierdzonej przez Radę Nadzorczą Banku oraz w „Zasadach zarządzania ryzykiem braku zgodności w Banku Ochrony Środowiska S.A.” W Banku funkcjonuje wyodrębniona, samodzielna komórka do spraw zgodności, której rolę pełni Departament Zgodności. Departament Zgodności podlega bezpośrednio Prezesowi Zarządu Banku i odpowiada za realizację przypisanych obowiązków w ramach funkcji kontroli oraz zarządzanie ryzykiem braku zgodności, z udziałem innych komórek organizacyjnych Centrali oraz placówek Banku, działających na pierwszej i drugiej linii obrony. Zarządzanie ryzykiem braku zgodności w Banku obejmuje: 1. systemowe zarządzanie ryzykiem braku zgodności, które polega na tworzeniu i przestrzeganiu przepisów, procedur i rozwiązań w zakresie zarządzania ryzykiem braku zgodności, 2. bieżące zarządzanie ryzykiem braku zgodności poprzez:•identyfikację ryzyka braku zgodności,•ocenę ryzyka braku zgodności,•kontrolę ryzyka braku zgodności,•monitorowanie ryzyka braku zgodności,•raportowanie informacji o ryzyku braku zgodności. Bank wyodrębnia kluczowe obszary dla zapewniania zgodności podlegające niezależnemu monitorowaniu przez Departament Zgodności:1. wdrażanie i monitorowanie przestrzegania przepisów prawa i standardów rynkowych,2. wdrażanie i monitorowanie przestrzegania standardów etycznych,3. przyjmowanie/przekazywanie korzyści lub prezentów,4. ochrona konsumentów w zakresie zbiorowych interesów klientów, w tym ochrona przed nieuczciwymi praktykami rynkowymi,5. oferowanie i obsługa produktów, w tym wdrażanie nowych produktów, z uwzględnieniem produktów ubezpieczeniowych, oraz postępowanie ze skargami i reklamacjami klientów,6. realizacja obowiązków informacyjnych względem klientów Banku, 7. przeciwdziałanie i zarządzanie konfliktami interesów,8. obrót instrumentami finansowymi (w związku z art. 70 ust. 2 ustawy o obrocie instrumentami finansowymi). Departament Zgodności może również niezależnie monitorować inne obszary/procesy, o ile wygenerowały podwyższone lub wysokie ryzyko braku zgodności, bądź zostały zidentyfikowane nieprawidłowości znaczące lub krytyczne w obszarze braku zgodności z przepisami prawa i regulacji wewnętrznych. Bank jako podmiot dominujący, zarządza ryzykiem braku zgodności związanym z działalnością jego podmiotów zależnych, zarządza ryzykiem braku zgodności związanym z działalnością jego podmiotów zależnych, w szczególności poprzez nadzór właścicielski. Nadzór wspiera Departament Zgodności. Współpraca Departamentu Zgodności z podmiotami zależnymi jest prowadzona na zasadzie niezależności w podejmowanych działaniach. Sposób zapewnienia zgodności w podmiotach zależnych określa „System Kontroli Wewnętrznej w Banku Ochrony Środowiska S.A.”, „Polityka zgodności w Grupie Kapitałowej Banku Ochrony Środowiska S.A.”, „Polityka Zgodności Banku Ochrony Środowiska S.A.” oraz właściwe przepisy wewnętrzne wprowadzane przez podmioty zależne.
Page 102
Roczne Skonsolidowane Sprawozdanie Finansowe Grupy Kapitałowej BOŚ S.A.za rok zakończony dnia 31 grudnia 2024 r. w tys. zł. 101 10.6. Ryzyko modeli Ryzyko modeli w Grupie BOŚ koncentruje się w Banku. BOŚ Leasing – EKO Profit S.A. posiada wyłącznie modele nieistotne, dla których ryzyko nie jest oceniane. Dom Maklerski BOŚ S.A na dzień 31 grudnia 2024 roku nie wykorzystuje modeli w swojej działalności. Ryzyko modeli definiowane było w Banku zgodnie z wymaganiami nadzorczymi jako potencjalna strata, która może zostać poniesiona w wyniku podejmowania decyzji opierających się na danych uzyskanych w procesach stosowania modeli wewnętrznych, z powodu błędów związanych z opracowywaniem, wdrażaniem lub stosowaniem takich modeli. Proces identyfikacji, oceny i monitoringu ryzyka modeli obejmuje obszary związane z:1. ryzykiem wykorzystywania nieprawidłowych, niekompletnych danych,2. ryzykiem błędnych założeń modeli, założeń nieadekwatnych do estymowanego procesu,3. ryzykiem metodologicznym wynikającym z użycia w procesie budowy modeli, niewłaściwych metodyk i technik estymacji,4. ryzykiem prowadzenia niedostatecznego monitoringu, walidacji i aktualizacji modeli, a także ryzyka stosowania niepoprawnie wdrożonego poprawnego, ale błędnie zaimplementowanego modelu. Z uwagi na szerokie wykorzystanie modeli wspierających podstawowe procesy w BOŚ S.A., np.: proces kredytowy, procesy zarządzania kapitałem, procesy zarządzania ryzykiem kredytowym, rynkowym i finansowym, ryzyko modeli jest uznawane w Banku za ryzyko stale istotne. Na ryzyko modeli jest szacowany i utworzony kapitał wewnętrzny. Zarządzanie ryzykiem modeli jest realizowane w Grupie zgodnie z regulacjami wewnętrznymi, m.in. z zasadami szacowania i alokacji kapitału wewnętrznego, polityką zarządzania ryzykiem modeli, metodyką zarządzania ryzykiem modeli oraz metodykami walidacji modeli istotnych. Działania w zakresie zarządzania ryzykiem modeli są koordynowane przez komórkę organizacyjną Centrali ds. zarządzania ryzykiem operacyjnym oraz niezależną jednostkę: komórkę organizacyjną Centrali ds. walidacji modeli, bezpośrednio podlegające Wiceprezesowi Zarządu Banku koordynującemu organizacyjnie realizację zadań Obszaru Ryzyka. W celu szybkiej i precyzyjnej identyfikacji ryzyka modeli, w Banku funkcjonuje wystandaryzowany, kompleksowy proces zarządzania tym ryzykiem, który obejmuje:1. identyfikację nowych modeli,2. cykl życia modeli,3. zasady oceny istotności funkcjonujących w Banku modeli,4. zasady funkcjonowania dzienników modeli - w dziennikach modeli umieszczane są m.in. informacje nt. funkcjonujących modeli, zestawu ich parametrów, zmian wprowadzanych do modeli, ich aktualizacji i prowadzonych przeglądów. Dzienniki stanowią bazę informacyjną nt. istotności modeli, wyników monitoringu i walidacji modeli oraz poziomów ryzyka w zakresie modeli istotnych,5. standardy i zasady monitorowania oraz raportowania ryzyka modeli - w przypadku modeli istotnych monitoring modelu odbywa się w cyklu kwartalnym, dla pozostałych modeli jest to okres roczny. W wyjątkowych przypadkach, wynikających w szczególności z ograniczonej dostępności danych lub znaczącej pracochłonności monitoringu, częstotliwość monitoringu może być mniejsza (jednakże nie mniejsza niż roczna dla modeli istotnych oraz nie mniejsza niż trzyletnia dla modeli nieistotnych). Raportowanie prowadzone jest w cyklu kwartalnym. Dodatkowo prowadzona jest roczna ocena realizacji Polityki zatwierdzanej przez Radę Nadzorczą Banku,6. zasady prowadzenia walidacji modeli - walidacja modeli prowadzona jest przez niezależne Biuro Walidacji Modeli, co do zasady raz w roku w przypadku modeli istotnych. Dla niektórych rodzajów modeli istotnych, jeżeli wynika to wprost ze specyfiki ich funkcjonowania, częstotliwość walidacji może być mniejsza niż roczna (jednakże nie mniejsza niż trzyletnia). Pozostałe modele walidowane są w ramach tzw. walidacji doraźnej na polecenie Zarządu Banku, odpowiedniego Komitetu, na podstawie zaleceń zewnętrznych lub wewnętrznych lub na wniosek właściciela modelu.
Page 103
Roczne Skonsolidowane Sprawozdanie Finansowe Grupy Kapitałowej BOŚ S.A.za rok zakończony dnia 31 grudnia 2024 r. w tys. zł. 102 Według stanu na dzień 31 grudnia 2024 roku, w Grupie funkcjonują 27 modele, w tym 9 modeli uznanych za istotne oraz 18 modeli uznanych za nieistotne. Modele istotne funkcjonują tylko w Banku. Ryzyka związane z modelami istotnymi Banku są oceniane cyklicznie, zgodnie ze standardami przyjętymi w regulacjach wewnętrznych, z uwzględnieniem kalkulacji kapitału wewnętrznego związanego z zabezpieczeniem się Banku przed ryzykiem modeli. Raportowanie dotyczące statusu działań w zakresie zarządzania modelami i ich walidacji obejmuje ocenę ryzyka modeli, poziom tolerancji i związany z tym poziom kapitału alokowany na ryzyko modeli. Raporty z walidacji modeli istotnych są prezentowane i akceptowane na posiedzeniach odpowiednich Komitetów powołanych przez Zarząd Banku. W 2024 roku Bank koncentrował się na działaniach związanych z wdrożeniem postanowień pakietu regulacyjnego CRDVI/CRR3, który od 2025 roku wprowadza m.in. zmiany w definicji ryzyka modeli.
Page 104
Roczne Skonsolidowane Sprawozdanie Finansowe Grupy Kapitałowej BOŚ S.A.za rok zakończony dnia 31 grudnia 2024 r. w tys. zł. 103 10.7. Ryzyko ESG Zgodnie ze Statutem, Bank realizuje swoją misję przede wszystkim poprzez świadczenie usług bankowych na rzecz wszystkich segmentów Klientów, w szczególności między innymi realizujących przedsięwzięcia proekologiczne lub działających w branży ochrony środowiska i gospodarki wodnej oraz dla osób ceniących styl życia Eko; oraz efektywne uczestnictwo w dystrybucji środków przeznaczonych na inwestycje w ochronę środowiska i zrównoważony rozwój w Polsce. Model biznesowy banku wspiera dążenie do maksymalizacji udziału proekologicznych aktywów w portfelu bazując na wewnętrznych zasadach kwalifikacji transakcji do portfela proekologicznego. Bank realizuje wymogi związane z unijną taksonomią zielonych aktywów dzięki wdrożeniu metodyki i systemów służących ocenie i raportowaniu zielonych aktywów wg wymogów tzw. taksonomii UE. Bank zmierza do systematycznego zwiększania udziału aktywów zgodnych z taksonomią w zakresie sześciu celów taksonomii, którymi są: łagodzenie zmian klimatu, adaptacja do zmian klimatu, zrównoważone wykorzystywanie i ochrona zasobów wodnych i morskich, przejście na gospodarkę o obiegu zamkniętym, zapobieganie zanieczyszczeniu i jego kontrola, ochrona i odbudowa bioróżnorodności i ekosystemów. W strukturach banku działają wyspecjalizowane zespoły: inżynierów ekologów i ekspertów z zakresu ESG. Bank podejmuje współpracę w zakresie finansowania przedsięwzięć proekologicznych z podmiotami i instytucjami publicznymi i państwowymi, których misją jest wspieranie przedsięwzięć proekologicznych, w szczególności takimi, jak Narodowy Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej, Wojewódzkie Fundusze Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej, Bank Gospodarstwa Krajowego, a także europejskie banki działające na rzecz finansowania zrównoważonego rozwoju. Bank chce być partnerem w zielonej transformacji dla społeczności i firm lokalnych. Rozwija współpracę z sektorem lokalnych finansów – sektorem bankowości spółdzielczej, firmami leasingowymi, funduszami pożyczkowymi i dotacyjnymi, aby wspierać Polskę lokalną i rozwijać długofalowe partnerstwo w tym obszarze. Ponadto Bank współpracuje z jednostkami samorządu terytorialnego oraz firmami energetycznymi, aby finansować i wspierać zielone inwestycje na poziomie lokalnym. BOŚ wspiera inwestycje z zakresu: OZE, energetyki, magazynów energii, wodoru, ciepłownictwa, biogazu/biometanu, gospodarki obiegu zamkniętego, gospodarki odpadami, gospodarki wodno-ściekowej, czystego powietrza, klastrów/spółdzielni energetycznych. Bank realizuje swoją strategię również przez odpowiednie zarządzanie ryzykiem ESG. Celem tego procesu jest zapewnienie zrównoważonego oraz bezpiecznego rozwoju Banku m.in. poprzez ograniczenie i zapobieganie negatywnym skutkom czynników ESG przez reagowanie na zaistniałe zagrożenia oraz wykorzystywanie szans i ewentualnych pozytywnych skutków czynników ESG. W Banku została wprowadzona wiodąca regulacja dotycząca zarządzania ryzykiem ESG oraz regulacja wykonawcza do niej, które określają cele i sposób organizacji systemu zarządzania tym ryzykiem. Bank w ramach procesu zarządzania ryzykiem ESG uwzględnia ryzyko klimatyczne. W procesie oceny ryzyka kredytowego Klientów Instytucjonalnych funkcjonuje proces identyfikacji ryzyk ESG. Za pomocą ankiety ESG Bank pozyskuje informacje dot. danego podmiotu w zakresie kwestii środowiskowych, społecznych, związanych z ładem korporacyjnym. W przypadku identyfikacji ryzyk ESG Klienta, następuje ich opomiarowanie. W zależności od stopnia występującego u klienta ubiegającego się o finansowanie ryzyka ESG, udzielenie finansowania może być uzależnione od podjęcia działań mitygujących te ryzyka lub też w ostateczności może nastąpić odmowa finansowania z uwagi na nieakceptowalny poziom ryzyka ESG – niezależnie od posiadanej zdolności kredytowej oraz proponowanego stopnia zabezpieczenia spłaty długu. Bank wdrożył i realizuje Politykę Klimatyczną, która wytycza kierunki jego działań zmierzających do przeciwdziałania zmianom klimatu i adaptacji do zmian klimatu. Cele polityki są realizowane poprzez działania skoncentrowane na: ograniczaniu śladu węglowego banku, wspieraniu transformacji klimatycznej klientów, ograniczaniu finansowania sektorów i projektów wysokoemisyjnych, zarządzaniu ryzykiem związanym ze zmianami klimatu, wykorzystaniu szans i ewentualnych pozytywnych skutków zmian klimatu. Zgodnie z przyjętymi zobowiązaniami, bank corocznie oblicza emisje gazów cieplarnianych związanych ze swoją działalnością (ślad węglowy). Wyniki wyliczeń są publikowane w ramach sprawozdania zrównoważonego rozwoju.
Page 105
Roczne Skonsolidowane Sprawozdanie Finansowe Grupy Kapitałowej BOŚ S.A.za rok zakończony dnia 31 grudnia 2024 r. w tys. zł. 104 Informacja uzupełniająca do skonsolidowanego rachunku zysków i strat 11. Wynik z tytułu odsetek Zasady rachunkowości W rachunku zysków i strat ujmowane są wszystkie przychody odsetkowe dotyczące instrumentów finansowych wycenianych według zamortyzowanego kosztu przy wykorzystaniu metody efektywnej stopy procentowej oraz oprocentowanych aktywów finansowych wycenianych według wartości godziwej przez inne dochody całkowite lub przez wynik finansowy. Metoda efektywnej stopy procentowej jest metodą obliczania zamortyzowanej wartości początkowej aktywów lub zobowiązań finansowych oraz alokacji przychodów lub kosztów z tytułu odsetek do właściwego okresu. Efektywna stopa procentowa jest to stopa, dla której zdyskontowane przyszłe płatności lub wpływy pieniężne są równe bieżącej wartości bilansowej netto danego aktywa lub zobowiązania finansowego. Obliczając efektywną stopę procentową, Grupa BOŚ szacuje przepływy pieniężne uwzględniając wszystkie warunki umowne danego instrumentu finansowego (np. opcje wcześniejszej spłaty niepodlegające wydzieleniu), nie biorąc jednak pod uwagę możliwych przyszłych strat z tytułu niespłaconych kredytów. Kalkulacja ta uwzględnia wszystkie opłaty zapłacone lub otrzymane między stronami umowy, które są integralną częścią efektywnej stopy procentowej oraz koszty transakcji i wszystkie inne premie lub dyskonta. W momencie dokonania odpisu z tytułu utraty wartości aktywa finansowego lub grupy podobnych aktywów finansowych, przychody z tytułu odsetek od wartości netto tych aktywów wykazywane są według stopy procentowej, według której zdyskontowane zostały przyszłe przepływy pieniężne dla celów wyceny utraty wartości. Zgodnie z metodą efektywnej stopy procentowej przychody z tytułu odsetek obejmują rozliczanie w czasie opłat i prowizji bezpośrednio związanych w udzielaniem kredytów i pożyczek o ustalonym harmonogramie spłat. W przychodach odsetkowych ujmuje się również efekt finansowy modyfikacji nieistotnej aktywów finansowych (patrz Nota 7.7. Aktywa i zobowiązania finansowe) oraz przeliczenia wartości bilansowej brutto aktywów finansowych w wyniku tzw. wakacji kredytowych, wynikających z przepisów ustawowych. Zgodnie z ustawą z dnia 07 lipca 2022 roku o finansowaniu społecznościowym dla przedsięwzięć gospodarczych i pomocy kredytobiorcom w latach 2022-2023 kredytobiorcy mieli prawo do zawieszenia spłaty maksymalnie ośmiu rat kredytu hipotecznego udzielonego w walucie polskiej na realizację własnych potrzeb mieszkaniowych, tzw. wakacje kredytowe. Ze względu na wysokie prawdopodobieństwo wykorzystania przez kredytobiorców tego prawa Bank ujmował zgodnie z przepisem B5.4.6 MSSF 9 „Instrumenty finansowe” korektę wartości bilansowej brutto kredytów dotyczącą rat możliwych do zawieszenia w tym okresie. Na dzień 31 grudnia 2022 roku korekta wartości bilansowej brutto kredytów z tytułu wakacji kredytowych wynosiła 20 437 tys. zł i została ujęta poprzez zmniejszenie przychodów odsetkowych. Prawo klientów do zawieszenia spłaty rat kredytu hipotecznego wygasło w 2023 roku i w związku z tym korekta wartości bilansowej brutto kredytów została rozwiązana poprzez zwiększenie przychodów odsetkowych.
Page 106
Roczne Skonsolidowane Sprawozdanie Finansowe Grupy Kapitałowej BOŚ S.A.za rok zakończony dnia 31 grudnia 2024 r. w tys. zł. 105 Dane finansowe 01-01-202431-12-2024 01-01-202331-12-2023 Przychody z tytułu odsetek Przychody o podobnym charakterze do odsetek Przychody z tytułu odsetek Przychody o podobnym charakterze do odsetek Aktywa finansowe wyceniane wg zamortyzowanego kosztu Aktywa wyceniane wg wartości godziwej przez inne dochody całkowite Aktywa finansowe wyceniane wg wartości godziwej przez wynik finansowy Razem Aktywa finansowe wyceniane wg zamortyzowanego kosztu Aktywa wyceniane wg wartości godziwej przez inne dochody całkowite Aktywa finansowe wyceniane wg wartości godziwej przez wynik finansowy Razem Środki pieniężne i ich ekwiwalenty 44 065 161 023 - 205 088 44 027 268 336 - 312 363 Należności od klientów instytucjonalnych 737 454 - 1 737 455 745 417 - 48 745 465 Należności od klientów detalicznych 181 369 - 316 181 685 213 767 - 331 214 098 Inwestycyjne dłużne papiery wartościowe 100 133 199 030 3 231 302 394 126 339 175 971 3 221 302 310 Dłużne papiery wartościowe przeznaczone do obrotu - - 2 059 2 059 - - 579 3 800 Transakcje zabezpieczające - - 16 373 16 373 - - 20 664 20 664 Razem 1 063 021 360 053 21 980 1 445 054 1 129 550 444 307 24 843 1 598 700 Przychody o podobnym charakterze do odsetek dotyczące inwestycyjnych dłużnych papierów wartościowych nieprzeznaczonych do obrotu za 2023 rok w kwocie 3 221 tys. zł były wykazane w sprawozdaniu finansowym za 2023 rok łącznie z przychodami dotyczącymi instrumentów finansowych przeznaczonych do obrotu.
Page 107
Roczne Skonsolidowane Sprawozdanie Finansowe Grupy Kapitałowej BOŚ S.A.za rok zakończony dnia 31 grudnia 2024 r. w tys. zł. 106 01-01-2024 31-12-2024 01-01-2023 31-12-2023 Koszty z tytułu odsetek i o podobnym charakterze od: Zobowiązania finansowe wyceniane wg zamortyzowanego kosztu Zobowiązania finansowe wyceniane wg wartości godziwej przez wynik finansowy Razem Zobowiązania finansowe wyceniane wg zamortyzowanego kosztu Zobowiązania finansowe wyceniane wg wartości godziwej przez wynik finansowy Razem Rachunków bankowych i depozytów od banków 6 810 - 6 810 2 881 - 2 881 Rachunków bankowych i depozytów klientów instytucjonalnych 212 443 - 212 443 263 726 - 263 726 Rachunków bankowych i depozytów klientów detalicznych 340 228 - 340 228 460 583 - 460 583 Kredytów i pożyczek od klientów 17 608 - 17 608 18 512 - 18 512 Środków funduszy z przeznaczeniem na kredyty (JESSICA) 576 - 576 1 304 - 1 304 Instrumentów finansowych - dłużne papiery własnej emisji 28 712 - 28 712 36 069 - 36 069 Zobowiązań leasingowych 3 060 - 3 060 3 390 - 3 390 Pozostałe 1 350 - 1 350 1 254 - 1 254 Razem 610 787 - 610 787 787 719 - 787 719 Przychody odsetkowe za rok 2024 uwzględniają odsetki naliczone od należności z rozpoznaną utratą wartości w kwocie 136 687 tys. zł (odpowiednio dla danych porównawczych za rok 2023 kwota tych odsetek wynosiła 98 226 tys. zł).
Page 108
Roczne Skonsolidowane Sprawozdanie Finansowe Grupy Kapitałowej BOŚ S.A.za rok zakończony dnia 31 grudnia 2024 r. w tys. zł. 107 12.Wynik z tytułu opłat i prowizji Zasady rachunkowości Przychody z tytułu opłat i prowizji obejmują wynagrodzenie za dostarczane klientom usługi oferowane w podstawowym zakresie działalności Banku. Opłaty i prowizje dotyczące wykonania czynności na rzecz klienta niezwiązanych z udzielaniem kredytów i pożyczek ujmuje się jednorazowo lub w okresie świadczenia usługi. Opłaty i prowizje związane w udzielaniem kredytów i pożyczek o nieustalonym harmonogramie spłat ujmuje się jako przychód liniowo w okresie udzielonego finansowania lub dostępności limitu kredytowego, przy czym prowizje za udzielenie kredytu, pobrane przed jego uruchomieniem, podlegają odroczeniu do momentu wypłaty klientowi środków pieniężnych. Koszty z tytułu opłat i prowizji ujmuje się w momencie otrzymania usług od dostawcy. Dane finansowe 01-01-202431-12-2024 01-01-202331-12-2023 Przychody z tytułu opłat i prowizji Przychody z tytułu opłat i prowizji wynikające z umów z klientami wg MSSF 15, w tym: 128 042 127 467 opłaty z tytułu usług maklerskich 93 289 91 576 opłaty za obsługę rachunków klientów, inne operacje rozliczeniowe w obrocie krajowym i zagranicznym 33 926 35 267 Opłaty związane z zarządzaniem portfelem oraz pozostałe opłaty związane z zarządzaniem 821 617 Pozostałe opłaty 6 7 Prowizje od kredytów 36 085 40 506 Prowizje od gwarancji i akredytyw 7 002 6 717 Razem 171 129 174 690 Koszty z tytułu opłat i prowizji Opłaty z działalności maklerskiej, w tym: 32 258 34 063 z działalności powierniczej 958 843 Opłaty z tytułu kart płatniczych 8 420 6 849 Opłaty od rachunków bieżących 580 589 Opłaty z tytułu obsługi bankomatów 449 434 Prowizje z tytułu należności od klientów 5 429 Pozostałe opłaty - 36 801 Razem 41 676 43 165
Page 109
Roczne Skonsolidowane Sprawozdanie Finansowe Grupy Kapitałowej BOŚ S.A.za rok zakończony dnia 31 grudnia 2024 r. w tys. zł. 108 13.Przychody z tytułu dywidend Zasady rachunkowości Przychody z tytułu dywidend są ujmowane w dniu ustalenia prawa Banku do otrzymania dywidendy. Dane finansowe 01-01-202431-12-2024 01-01-202331-12-2023 Papiery wartościowe przeznaczone do obrotu wyceniane wg wartości godziwej przez wynik finansowy 327 266 Papiery wartościowe wyceniane wg wartości godziwej przez inne dochody całkowite 12 057 8 118 Razem 12 384 8 384 W 2024 i 2023 roku Bank otrzymał dywidendę od spółki Kemipol Sp. z o.o, 14.Wynik na instrumentach finansowych wycenianych wg wartości godziwej przez wynik finansowy (w tym należności od klientów) Zasady rachunkowości Wynik na instrumentach finansowych zawiera zyski i straty zrealizowane w wyniku zbycia oraz wyceny do wartości godziwej papierów wartościowych oraz pochodnych instrumentów finansowych przeznaczonych do obrotu, papierów wartościowych wyznaczonych do wyceny w wartości godziwej ze względu na ograniczenie niedopasowania wyceny aktywów i zobowiązań, a także powiązanych z nimi pochodnych instrumentów finansowych. W pozycji tej zawarty jest także wynik wyceny w wartości godziwej należności od klientów, których przepływy pieniężne zgodnie z testem SPPI nie stanowią jedynie spłaty kapitału i odsetek. Dane finansowe 01-01-202431-12-2024 01-01-202331-12-2023 Papiery wartościowe przeznaczone do obrotu 3 141 3 168 Pochodne instrumenty finansowe 49 871 55 852 Należności od klientów - 308 - 332 Papiery wartościowe wyceniane wg opcji wartości godziwej przez wynik finansowy oraz powiązane z nimi pochodne instrumenty finansowe - 544 3 071 Razem 52 160 61 759 15.Wynik na inwestycyjnych papierach wartościowych Zasady rachunkowości Wynik na inwestycyjnych papierach wartościowych zawiera wynik ze sprzedaży papierów wartościowych wycenianych do wartości godziwej przez inne dochody całkowite, przyporządkowanych do modelu HtCS (patrz nota 7.7. Aktywa i zobowiązania finansowe). Dane finansowe 01-01-202431-12-2024 01-01-202331-12-2023 Wynik na sprzedaży papierów wartościowych wycenianych wg wartości godziwej przez inne dochody całkowite 29 - Razem 29 -
Page 110
Roczne Skonsolidowane Sprawozdanie Finansowe Grupy Kapitałowej BOŚ S.A.za rok zakończony dnia 31 grudnia 2024 r. w tys. zł. 109 16.Wynik na rachunkowości zabezpieczeń Zasady rachunkowości Na podstawie przepisów przejściowych MSSF 9, Grupa BOŚ podjęła decyzję o kontynuacji zasad MSR 39 w zakresie stosowania zasad rachunkowości zabezpieczeń. Grupa BOŚ stosuje rachunkowość zabezpieczeń w celu kompensowania zmian wartości godziwej pozycji zabezpieczanych i pozycji zabezpieczających. Szczegółowe informacje dotyczące powiązania zabezpieczającego znajdują się w nocie 47 Rachunkowość zabezpieczeń. Zabezpieczenie wartości godziwej spełniające w danym okresie warunki rachunkowości zabezpieczeń Grupa BOŚ ujmuje w sposób następujący:1. zmiany wartości godziwej instrumentu zabezpieczającego (tj. instrumentu pochodnego wyznaczonego i kwalifikującego się jako zabezpieczenie wartości godziwej) ujmuje się w rachunku zysków i strat,2. zyski lub straty związane z pozycją zabezpieczaną, wynikające z zabezpieczanego ryzyka, korygują wartość bilansową zabezpieczanej pozycji i są ujmowane w rachunku zysków i strat,3. odsetki od zabezpieczających instrumentów pochodnych prezentowane są w tej samej linii rachunku wyników, w której prezentowane są odsetki od instrumentów zabezpieczanych, tj. w wyniku odsetkowym,4. wycena zabezpieczanych składników aktywów finansowych klasyfikowanych jako wyceniane wg wartości godziwej przez inne dochody całkowite, wynikająca z czynników innych niż zabezpieczane ryzyka, ujmowana jest w kapitale z aktualizacji wyceny do czasu zbycia lub terminu zapadalności tego składnika aktywów. Grupa BOŚ zaprzestaje stosowania rachunkowości zabezpieczeń w przypadku wygaśnięcia, sprzedaży, rozwiązania lub wykonania instrumentu zabezpieczającego/zabezpieczanego, albo gdy powiązanie zabezpieczające przestało spełniać kryteria stosowania rachunkowości zabezpieczeń. Przy zaprzestaniu stosowania rachunkowości zabezpieczeń wycena pozycji zabezpieczanych, które podlegają wycenie wg zamortyzowanego kosztu (bez stosowania zasad rachunkowości zabezpieczeń), przypisana zabezpieczanemu ryzyku, ujęta w okresach, kiedy zabezpieczenie było efektywne, podlega rozliczaniu do rachunku zysków i strat. Grupa BOŚ nie stosuje rachunkowości zabezpieczeń przepływów pieniężnych. Dane finansowe 01-01-202431-12-2024 01-01-202331-12-2023 Wynik z tyt. wyceny do wartości godziwej transakcji zabezpieczających wartość godziwą - 5 946 - 14 320 Wynik z tyt. wyceny obligacji skarbowych podlegających rachunkowości zabezpieczeń wartości godziwej w części podlegającej zabezpieczeniu 3 954 12 292 Razem - 1 992 - 2 028 17.Wynik z pozycji wymiany Zasady rachunkowości Wynik z pozycji wymiany obejmuje dodatnie i ujemne różnice kursowe wynikające z wyceny aktywów i zobowiązań wyrażonych w walutach obcych wg kursu średniego NBP, a także z tytułu zrealizowanych transakcji wymiany walut.Zmiana wartości odpisów na oczekiwane straty kredytowe dotyczące należności od klientów wyrażonych w walutach obcych wynikająca z różnic kursowych ujmowana jest w wyniku odpisów z tytułu utraty wartości. Dane finansowe 01-01-202431-12-2024 01-01-202331-12-2023 Wynik z tytułu operacji wyceny zrealizowany 2 208 13 829 Wynik z tytułu operacji wyceny niezrealizowany 9 096 - 3 941 Razem 11 304 9 888
Page 111
Roczne Skonsolidowane Sprawozdanie Finansowe Grupy Kapitałowej BOŚ S.A.za rok zakończony dnia 31 grudnia 2024 r. w tys. zł. 110 18.Pozostałe przychody i koszty operacyjne Zasady rachunkowości Pozostałe przychody i koszty operacyjne obejmują transakcje niezwiązane bezpośrednio z podstawową działalnością bankową. W tej pozycji ujmowane są także przychody i koszty z tytułu rozwiązania i utworzenia rezerw za wyjątkiem rezerw dotyczących ryzyka prawnego związanego z walutowymi kredytami hipotecznymi oraz rezerw na zobowiązania z tytułu otwartych linii kredytowych i udzielonych gwarancji. Dane finansowe Pozostałe przychody operacyjne 01-01-202431-12-2024 01-01-202331-12-2023 Rozwiązanie rezerw na zobowiązania, w tym: 4 641 3 346 rezerwy na zobowiązania i roszczenia 3 157 1 194 rezerwa na zwroty prowizji z tyt. wcześniejszej spłaty kredytów - 38 rezerwa na zwroty odsetek podwyższonych do czasu wpisu zabezpieczenia w postaci hipoteki 433 870 pozostałe rezerwy 1 051 1 244 Przychody z tytułu rozwiązania odpisów aktualizujących wartość należności 8 118 27 442 Przychody z tytułu odzyskanych należności przedawnionych, umorzonych i nieściągalnych 10 969 7 858 Przychody z tytułu sprzedaży lub likwidacji środków trwałych, wartości niematerialnych 100 149 Przychody z tytułu zwrotu kosztów windykacji należności 809 919 Przychody od sprzedaży towarów i usług 16 277 16 666 Korekta odsetek od zerwanych depozytów z lat ubiegłych 424 671 Przychody z tytułu odszkodowań, kar i grzywien 115 154 Przychody z tytułu refinansowania z grantu 2 616 1 213 Program Mój Elektryk 3 701 2 812 Usługi doradcze - 240 Pozostałe 3 169 3 851 Razem 50 939 65 321
Page 112
Roczne Skonsolidowane Sprawozdanie Finansowe Grupy Kapitałowej BOŚ S.A.za rok zakończony dnia 31 grudnia 2024 r. w tys. zł. 111 Pozostałe koszty operacyjne 01-01-202431-12-2024 01-01-202331-12-2023 Likwidacja środków trwałych, wartości niematerialnych 10 96 Spisanie wartości niematerialnych 17 665 - Przekazane darowizny 2 190 2 186 Utworzenie rezerw na zobowiązania i roszczenia, w tym: 10 700 34 119 rezerwa na zwroty prowizji z tyt. wcześniejszej spłaty kredytów 167 18 rezerwa na pozostałe zobowiązania i roszczenia 6 533 10 170 rezerwa na zwroty odsetek podwyższonych do czasu wpisu zabezpieczenia w postaci hipoteki 237 353 rezerwa na przyszłe płatności 2 174 - pozostałe rezerwy 1 589 23 578 Odpisy aktualizujące wartość należności 5 069 9 319 Koszty windykacji należności 2 489 2 588 Korekta odsetek i prowizji od kredytów z lat ubiegłych 3 080 5 878 Koszty opłat leasingowych 5 370 5 313 Koszty utrzymania i administracji wynajmowanych lokali własnych 638 309 Koszty z tytułu odszkodowań, kar i grzywien 287 964 Koszty błędnych transakcji maklerskich 128 295 Opłaty za obsługę wypłaty pożytków od papierów wartościowych 1 004 958 Koszty z tyt. płatności dotyczących operatów szacunkowych 68 126 Koszty reklamacji i obsługi spraw spornych z klientami 25 832 9 896 Koszty z tytułu refinansowania z grantu 2 467 767 Pozostałe 3 673 3 971 Razem 80 670 76 785
Page 113
Roczne Skonsolidowane Sprawozdanie Finansowe Grupy Kapitałowej BOŚ S.A.za rok zakończony dnia 31 grudnia 2024 r. w tys. zł. 112 19.Wynik ryzyka prawnego kredytów hipotecznych w walutach obcych Zasady rachunkowości Unieważnienie umowy kredytu walutowego skutkuje wzajemnym zwrotem świadczeń spełnionych przez strony umowy oraz spisaniem niespłaconej przez klienta na dzień unieważnienia kwoty kredytu. Zawarcie ugody z klientem na warunkach proponowanych przez Bank powoduje zmniejszenie kwoty kredytu pozostającego do spłaty. W odniesieniu do kredytów pozostających w bilansie Banku w obydwu przypadkach odnotowuje się spadek oczekiwanych przepływów pieniężnych i na tej podstawie zgodnie z paragrafem B5.4.6 MSSF 9 „Instrumenty finansowe” ujmowana jest korekta wartości bilansowej brutto kredytu walutowego. W przypadku unieważnienia dla kredytów, dla których oszacowane zobowiązanie zwrotu świadczeń klientowi przewyższa bieżącą wartość bilansową brutto kredytu ujmowana jest rezerwa zgodnie z MSR 37. Bank ujmuje również rezerwę zgodnie z MSR 37 dotyczącą kredytów spłaconych na dzień bilansowy. Unieważnienie umowy kredytu lub zawarcie z klientem ugody skutkuje usunięciem z bilansu Banku dotychczasowej należności. Koszt powstały po stronie Banku, tj. usunięcie należności bilansowej oraz ewentualne płatności realizowane na rzecz klienta, kompensowany jest z korektą wartości bilansowej brutto kredytu lub rezerwą utworzoną zgodnie z MSR 37. Powstałe koszty unieważnienia danego kredytu mogą przewyższać oszacowaną wcześniej korektę wartości bilansowej brutto lub rezerwę utworzoną zgodnie z MSR 37 i ujmowane są wtedy w rachunku zysków i strat. Niezwrócone przez klienta Bankowi świadczenie z tytułu wypłaconego kapitału kredytu ujmowane jest jako należność w pozycji „Inne aktywa” wraz z rezerwą pokrywającą na ryzyko odzyskiwalności. W przypadku zawarcia z klientem ugody polegającej na przewalutowaniu umowy kredytowej na walutę PLN i określeniu pozostałej kwoty kredytu do spłaty, Bank ujmuje nową umowę kredytową w ramach należności od klientów (kredyty mieszkaniowe). Ważniejsze oszacowania i oceny Korekta wartości bilansowej brutto kredytów walutowych zgodnie z paragrafem B5.4.6 MSSF 9 „Instrumenty finansowe” oraz rezerwa zgodnie z MSR 37 szacowane są na podstawie założonych scenariuszy zawarcia ugody oraz unieważnienia umowy kredytowej. Roszczenia prawne zgłaszane przez kredytobiorców, w tym roszczenia z tytułu nieważności umów, mają wpływ na oszacowanie przez Bank oczekiwanego okresu kredytowania oraz oczekiwanych przez Bank przepływów pieniężnych. W szczególności Bank bierze pod uwagę ryzyko, że w przypadku orzeczenia przez sąd nieważności umowy Bank może być zmuszony do zwrotu kredytobiorcom otrzymanych nienależnych świadczeń. Dodatkowo, ewentualne ugody oferowane przez Bank kredytobiorcom (także tym, którzy dotychczas nie występowali z roszczeniami prawnymi) również mogą mieć wpływ na wysokość i terminy oczekiwanych przepływów pieniężnych wynikających z tych kredytów. W związku z tym w opinii Banku właściwym sposobem ujęcia wpływu ryzyka prawnego w odniesieniu do kredytów aktywnych oraz oczekiwanego wpływu programu dobrowolnych ugód oferowanych kredytobiorcom jest aktualizacja szacunków przepływów pieniężnych związanych z kredytami i zmniejszenie wartości bilansowej brutto tych kredytów zgodnie z MSSF 9 paragraf B5.4.6. Założenia w ramach scenariusza uwzględniającego możliwość zawierania porozumienia z klientami opierają się na konwersji dotychczasowego kredytu denominowanego lub indeksowanego do waluty obcej na kredyt wyrażony w PLN. Przewidziane jest, że dotychczasowe spłaty kredytu denominowanego lub indeksowanego będą podlegać rozliczeniu wg harmonogramu spłaty kredytu tak, jakby od początku był on kredytem złotowym, tj. uwzględniając oprocentowanie wg odpowiedniej stopy WIBOR powiększonej o marżę. Wskutek takiej konwersji wartość dotychczasowego portfela kredytów denominowanych lub indeksowanych ulegnie zmniejszeniu, co odzwierciedlone jest w kwocie rezerwy. Bank szacuje również ryzyko prawne zgodnie ze scenariuszem unieważnienia w wyniku spraw sądowych na podstawie pozwów zgłoszonych oraz pozwów, których zgłoszenie przewiduje się w latach przyszłych. Wartość rezerwy jest szacowana zgodnie z prawdopodobieństwem wydania niekorzystnego wyroku sądowego dla Banku i jego oczekiwanych skutków finansowych w zależności od rodzaju rozstrzygnięć sądowych. Przyjęte scenariusze
Page 114
Roczne Skonsolidowane Sprawozdanie Finansowe Grupy Kapitałowej BOŚ S.A.za rok zakończony dnia 31 grudnia 2024 r. w tys. zł. 113 niekorzystnych rozstrzygnięć bazują na opiniach prawnych i dotychczasowych doświadczeniach Banku. Przyjęte scenariusze uwzględniają stwierdzenie nieważności umowy lub zawarcia ugody sądowej. W modelu kalkulacji rezerwy przyjęto również założenie co do prognozy liczby pozwów klientów w horyzoncie 5 lat. Liczba pozwów sądowych do końca trzeciego kwartału 2024 roku utrzymywała się na podwyższonym poziomie, jednak od początku czwartego kwartału obserwujemy wyraźne zmniejszenie ich liczby. W czerwcu i grudniu 2023 roku zapadły niekorzystne dla sektora bankowego orzeczenia TSUE w sprawach C-520/21, C-140/22, C-756/22, które spowodowały, że roszczenia banków zostały ograniczone do zwrotu nominalnej kwoty kapitału. Działający od lutego 2022 roku Programu Ugód wpływa korzystnie na kształtowanie się liczby nowych pozwów w perspektywie działania programu. Dodatkowo prowadzone są akcje promocyjne informujące klientów Banku o Programie i możliwych korzyściach wynikających z zawarcia ugody. Szacunek wpływu ryzyka prawnego kredytów hipotecznych powiązanych z kursem waluty obcej obarczony jest niepewnością co do cały czas kształtującego się orzecznictwa oraz popularności wśród klientów dedykowanego programu ugód. Dlatego też szacunek ten jest niepewny, a wysokość jego w przyszłości może ulec zmianie. Szacunki podlegają okresowemu monitoringowi i aktualizacji. Bank dokonał analizy wrażliwości szacunku wpływu ryzyka prawnego ze względu na zmianę kluczowych parametrów związanych z ilością spraw sądowych i podpisanych ugód z klientami. Dane w mln. zł Zmiana parametruWrażliwość modelu -25 p. p. Scenariuszbazowy +25 p. p. Wzrost liczby pozwów sądowych -32 762 36 Prawdopodobieństwo wystąpienia scenariusza ugody * 17 762 -83 *\ w przypadku wariantu -25 p.p. przyjęto minimalną możliwą wartość parametru tj. 0%
Page 115
Roczne Skonsolidowane Sprawozdanie Finansowe Grupy Kapitałowej BOŚ S.A.za rok zakończony dnia 31 grudnia 2024 r. w tys. zł. 114 Dane finansowe Kredyty powiązane z kursem waluty obcej Wartość bilansowa brutto należności z tytułu kredytów powiązanych z kursem waluty obcej przed uwzględnieniem kosztów ryzyka prawnego 31-12-2024 31-12-2023 CHF 459 553 625 470 EUR 375 661 430 035 USD 21 772 28 468 Razem 856 986 1 083 973 Korekta wartości bilansowej brutto kredytów hipotecznych powiązanych z kursem waluty obcej i rezerwa z tytułu ryzyka prawnego 31-12-2024 31-12-2023 Korekta wartości bilansowej brutto kredytów: CHF 397 469 471 191 EUR 103 450 49 349 USD 9 609 8 149 510 528 528 689 Rezerwy CHF 220 012 149 450 EUR 28 220 11 932 USD 2 990 2 618 251 222 164 000 Razem 761 750 692 689
Page 116
Roczne Skonsolidowane Sprawozdanie Finansowe Grupy Kapitałowej BOŚ S.A.za rok zakończony dnia 31 grudnia 2024 r. w tys. zł. 115 Zmiany korekty wartości bilansowej brutto kredytów i rezerwy z tytułu ryzyka prawnego 31-12-2024 Razem Korekta wartości bilansowej brutto Rezerwa Stan na początek okresu 692 689 528 689 164 000 Wykorzystanie z tytułu zawartej ugody -31 515 -29 834 -1 681 Wykorzystanie w wyniku rozstrzygnięcia spraw spornych -106 755 -70 768 -35 987 Zmiana (utworzenie/rozwiązanie) 228 626 98 042 130 584 Różnice kursowe -21 295 -15 601 -5 694 Stan na koniec okresu 761 750 510 528 251 222 31-12-2023 Razem Korekta wartości bilansowej brutto Rezerwa Stan na początek okresu 514 764 398 307 116 457 Wykorzystanie z tytułu zawartej ugody -23 864 -23 188 -676 Wykorzystanie w wyniku rozstrzygnięcia spraw spornych -45 559 -35 572 -9 987 Zmiana (utworzenie/rozwiązanie) 258 840 198 585 60 255* Różnice kursowe -11 492 -9 443 -2 049 Stan na koniec okresu 692 689 528 689 164 000 Wynik ryzyka prawnego kredytów hipotecznych w walutach obcych 01-01-202431-12-2024 01-01-202331-12-2023 Zmiana korekty wartości bilansowej brutto kredytów z tytułu ryzyka prawnego -98 042 -198 585 Zmiana rezerwy z tytułu ryzyka prawnego -130 584 -60 255* Wynik rozliczenia z klientami warunków ugody lub unieważnienia -15 372 -25 571* Razem -243 998 -284 411 *\ Dokonano zmiany prezentacyjnej w zakresie efektu ujęcia należności z tytułu niezwróconego przez klienta Bankowi świadczenia w postaci zwrotu wypłaconego kapitału kredytu (wykazywanej jako należność w pozycji „Inne aktywa”). W niniejszym sprawozdaniu finansowym efekt ujęcia zmiany salda tej należności jest prezentowany jako „Wynik rozliczenia z klientami warunków ugody lub unieważniania”, podczas gdy w sprawozdaniu finansowym za 2023 rok – w pozycji „Zmiana rezerwy z tytułu ryzyka prawnego”. Wartość zmiany prezentacyjnej danych porównawczych za 2023 rok wyniosła 61 692 tys. zł. W sprawozdaniu finansowym za 2023 rok w pozycji „Zmiana rezerwy z tytułu ryzyka prawnego” wykazano kwotę dodatnią 1 437 tys., podczas gdy w niniejszym sprawozdaniu finansowym kwotę kosztu 60 255 tys. zł uwzględniającą powyżej opisaną zmianę. W sprawozdaniu finansowym za 2023 rok w pozycji „Wynik rozliczenia z klientami warunków ugody lub unieważniania” wykazano koszt w kwocie 87 263 tys., podczas gdy w niniejszym sprawozdaniu finansowym w kwocie 25 571 tys. zł uwzględniając powyżej opisaną zmianę.
Page 117
Roczne Skonsolidowane Sprawozdanie Finansowe Grupy Kapitałowej BOŚ S.A.za rok zakończony dnia 31 grudnia 2024 r. w tys. zł. 116 20.Wynik odpisów z tytułu utraty wartości Zasady rachunkowości Wynik odpisów z tytułu utraty wartości obejmuje efekt wyceny oczekiwanych strat kredytowych:• aktywów finansowych wycenianych według zamortyzowanego kosztu; odpis prezentowany jest wtedy jako pomniejszenie wartości bilansowej brutto aktywów finansowych, w przypadku mieszkaniowych kredytów walutowych z uwzględnieniem korekty wartości bilansowej brutto, oraz wyniku na modyfikacji nieistotnej,• zobowiązań pozabilansowch o charakterze finansowym oraz gwarancji finansowych; odpis prezentowany jest wtedy jako rezerwa po stronie zobowiązań,• aktywów finansowych wycenianych wg wartości godziwej przez inne dochody całkowite; odpis prezentowany jest wtedy w innych dochodach całkowitych. Wynik odpisów z tytułu utraty wartości obejmuje także wynik na sprzedaży należności od klientów, w przypadku których termin spłaty zapadł, a inne środki odzyskania wierzytelności okazały się nieefektywne oraz spisania należności do ewidencji pozabilansowej w wyniku bezskutecznych działań windykacyjnych. Ważniejsze oszacowania i oceny Bank w okresach miesięcznych dokonuje przeglądu wszystkich ekspozycji kredytowych pod kątem identyfikacji ekspozycji kredytowych zagrożonych utratą wartości oraz dokonuje pomiaru utraty wartości ekspozycji kredytowych. Pomiar utraty wartości opiera się głównie na szacowaniu prawdopodobieństwa wystąpienia niewykonania zobowiązania na bazie analizy historycznej, oszacowaniu potencjalnych strat oraz ocenie środowiska makroekonomicznego, w którym funkcjonuje Bank. Modele przeznaczone do szacowania odpisów z tytułu oczekiwanych strat kredytowych zbudowane zgodnie z MSSF9 składają się z elementów, przy wyznaczaniu których Bank wykorzystuje wszystkie dostępne informacje historyczne oraz prognozy. Przy wykorzystaniu tych modeli Bank szacuje poziom ryzyka kredytowego z możliwie najwyższą dokładnością. Oczekiwane straty kredytowe obliczane są w granulacji miesięcznej z wykorzystaniem parametrów PD, LGD i EAD indywidualnie wyznaczonych dla każdej ekspozycji z uwzględnieniem oczekiwanego czasu jej trwania. Finalna wartość oczekiwanych strat kredytowych jest sumą oczekiwanych strat kredytowych w poszczególnych okresach w zależności od koszyka (w okresie 12 miesięcy dla koszyka 1 lub pozostałego okresu życia dla koszyka 2 i 3 oraz aktywów POCI), zdyskontowanych efektywną stopą procentową. Struktura modeli wykorzystywanych w celu oszacowania oczekiwanych strat kredytowych uwzględnia modelowanie dla następujących parametrów: • PD (probability of default) - szacunek prawdopodobieństwa niewykonania zobowiązania w danym horyzoncie czasowym (12-miesięcznym lub w całym okresie życia ekspozycji),• LGD (loss given default) - część ekspozycji, która nie zostałaby odzyskana w przypadku niewykonania zobowiązania,• EAD (exposure at default) - oczekiwana wielkość ekspozycji w momencie niewykonania zobowiązania. Bank dokonał przeglądu portfela największych zaangażowań Klientów Banku, przeprowadzonego przy wsparciu doradcy zewnętrznego oraz uwzględniając stanowisko przekazane przez inspektorów Urzędu Komisji Nadzoru Finansowego w ramach przeprowadzonej inspekcji problemowej. W wyniku przeglądu, na datę 30 września 2024 roku dokonano reklasyfikacji 3 Klientów Banku do koszyka 3, co spowodowało dowiązanie odpisu aktualizującego w wysokości 34,1 mln zł oraz reklasyfikacji 6 Klientów Banku do koszyka 2, co spowodowało dowiązanie odpisu aktualizującego w wysokości 18,3 mln zł. Po inspekcji problemowej przeprowadzonej przez Urząd Komisji Nadzoru Finansowego w 2023 roku, Bank otrzymał szereg zaleceń do obszaru modeli parametrów ryzyka kredytowego, wykorzystywanych w procesie szacowania oczekiwanych strat kredytowych. Bank, przy współpracy z firmą doradczą, dokonał dostosowania modeli do wymogów MSSF 9 oraz Rekomendacji R, tak aby prezentowały prawidłową informację o identyfikowanym ryzyku kredytowym i aby oszacowane za ich pomocą oczekiwane straty kredytowe były na adekwatnym do ponoszonego ryzyka poziomie. Łączny wpływ zmiany parametrów na wynik z tytułu odpisów uwzględniający wszystkie zmiany modelowe (w tym korekty zarządcze oraz korekty makro), to rozwiązanie 67,2 mln zł, które ujęte zostało na datę 31 grudnia 2024 roku.
Page 118
Roczne Skonsolidowane Sprawozdanie Finansowe Grupy Kapitałowej BOŚ S.A.za rok zakończony dnia 31 grudnia 2024 r. w tys. zł. 117 W IV kwartale 2024 roku, w wyniku przeprowadzonego przez Bank przeglądu portfela ekspozycji korporacyjnych, odnotowano zwiększoną liczbę nowych kredytów ze stwierdzoną przesłanką utraty wartości we wrześniu 2024 roku, co wpłynęło na zaobserwowany wzrost poziomu Default Rate (DR) od września 2023 roku. Podwyższony z tego powodu DR będzie utrzymywał się przez kolejnych 12 miesięcy (od DR na 30 września 2024 roku do DR na 30 września 2025 roku). W związku z tym Bank zastosował skalowanie wartości PD dla portfela korporacyjnego w horyzoncie 12 miesięcy, mające na celu zapewnienie odpowiedniego dopasowania do podwyższonego poziomu DR. Łączny wpływ korekty zarządczej na wynik z tytułu odpisów za rok 2024 to dowiązanie 18,8 mln zł (11,5 mln zł na Koszyku 1 oraz 7,3 mln zł na Koszyku 2). Wpływ zastosowania korekty makroekonomicznej dotyczący parametru PD lifetime wg stanu na grudzień 2024 roku wynosi ok. 1,5 mln zł. Korekta jest zastosowana dla segmentów: Detal pożyczki gotówkowe, Mikro, Detal inne kredyty. Dla pozostałych segmentów: Korporacje, Detal kredyty hipoteczne w PLN i FX oraz Detal inne limity zastosowanie korekty makroekonomicznej skutkowało pomniejszeniem PD lifetime otrzymanych z macierzy przejść. W związku z tym nie zastosowano korekty makroekonomicznej dla tych segmentów. Analiza wpływu czynników makroekonomicznych w metodzie portfelowej wykazała brak związku przyczynowo skutkowego między zmiennymi makroekonomicznymi i EAD, a także Recovery Rate oraz Cure Rate stosowanymi w modelu LGD dla większości portfeli Banku. W przypadku stopy odzysku z zabezpieczeń w modelu LGD Bank wprowadził ekspercką wartość korekty makroekonomicznej uwzględniającej spadek wartości odzysków z zabezpieczeń o 10% i 20%, w zależności od scenariusza dla wszystkich ekspozycji zabezpieczonych hipoteką w segmencie klienta detalicznego. Korekta spowodowała dowiązanie odpisu w wysokości 0.5 mln zł. W grudniu 2024 roku przeprowadzono analizę wrażliwości odpisów na zmiany parametrów portfelowych (LGD oraz PD) w metodzie grupowej dla portfela kredytowego bez utraty wartości. W przypadku zmiany stóp odzysku o +/- 10 pkt. proc., szacowana wielkość odpisów z tytułu utarty wartości tego portfela uległaby odpowiednio zmniejszeniu o 18,2 mln zł lub zwiększeniu o 18,2 mln zł. Jednoczesna zmiana wartości parametru PD o +/-10 pkt. proc spowodowałaby dodatkowo odpowiednio zmniejszenie odpisów na oczekiwane straty kredytowe o 34,6 mln zł lub zwiększenie o 38,2 mln zł. Bank w IV kwartale 2024 roku przeprowadził również analizę wrażliwości portfela kredytowego objętego wyceną indywidualną dla wszystkich kluczowych parametrów i prawdopodobieństw wykorzystywanych do kalkulacji oczekiwanych strat kredytowych. Największy wzrost poziomu odpisów w wysokości 39,6 mln zł uzyskano w wyniku zmniejszenia wartości bieżących przepływów pieniężnych uwzględnianych w scenariuszu windykacyjnym o 10%. Zwiększenie prawdopodobieństwa scenariusza windykacyjnego o 10% wpłynie na wzrost odpisów dla ekspozycji z utratą wartości ocenianych metodą indywidualną w wysokości 33,9 mln zł, a wydłużenie terminu odzysków z zabezpieczeń uwzględnianych w scenariuszu windykacyjnym o 12 m-cy o kwotę 30,4 mln zł. Opis metodologii rozpoznawania utraty wartości ekspozycji kredytowych znajduje się w nocie 10.1.1.
Page 119
Roczne Skonsolidowane Sprawozdanie Finansowe Grupy Kapitałowej BOŚ S.A.za rok zakończony dnia 31 grudnia 2024 r. w tys. zł. 118 Dane finansowe 01-01-202431-12-2024 01-01-202331-12-2023 Wynik odpisów z tytułu utraty wartości dotyczący: Papierów wartościowych wyceniane wg wartości godziwej przez inne dochody całkowite 4 910 - 13 513 Papierów wartościowych wycenianych wg zamortyzowanego kosztu - 294 - 106 Należności od banków 453 41 Należności od klientów oraz zobowiązań pozabilansowych, w tym: - 18 827 - 36 896 należności bilansowych - 6 288 - 25 740 od klientów detalicznych 36 130 10 098 od klientów instytucjonalnych - 42 418 - 35 838 zobowiązań pozabilansowych - 12 539 - 11 156 od klientów detalicznych - 569 - 553 od klientów instytucjonalnych - 11 970 - 10 603 Razem - 13 758 - 50 474 Wynik odpisów z tyt. utraty wartości na należności od klientów: 01-01-202431-12-2024 01-01-202331-12-2023 Wycena indywidualna - 42 226 - 10 625 Wycena grupowa 35 938 - 15 115 Razem - 6 288 - 25 740 21.Ogólne koszty administracyjne Zasady rachunkowości Amortyzacja Amortyzacja rzeczowych aktywów trwałych i wartości niematerialnych rozpoczyna się w miesiącu następującym po miesiącu, w którym aktywa zostały przyjęte do użytkowania, w przypadku wartości niematerialnych wytwarzanych w ramach prac wewnętrznych Banku - po zakończeniu prac rozwojowych. Zakończenie amortyzacji następuję po ujęciu całości kosztu poniesionego na nabycie rzeczowych aktywów trwałych lub wartości niematerialnych jako kosztów amortyzacji, a także w momencie sprzedaży, likwidacji lub utraty. Okres amortyzacji podlega szacunkowi opartemu o ocenę ekonomicznego okresu użytkowania rzeczowych aktywów trwałych i wartości niematerialnych. Przy dokonywaniu oceny uwzględnia się takie czynniki jak: warunki umowne nabycia poszczególnych składników aktywów, oczekiwane zużycie fizyczne, oczekiwana utrata przydatności z przyczyn funkcjonalnych, technologicznych lub wymagań prawnych Okres amortyzacji prawa do użytkowania opiera się na nieodwołalnym okresie leasingu, uwzględniając okres objęty opcją przedłużenia, jeżeli Bank zakłada jej wykonanie i opcją wypowiedzenia leasingu, jeżeli Bank zakłada brak jej wykonania.
Page 120
Roczne Skonsolidowane Sprawozdanie Finansowe Grupy Kapitałowej BOŚ S.A.za rok zakończony dnia 31 grudnia 2024 r. w tys. zł. 119 Amortyzacja odbywa się metodą liniową jako najlepiej odwzorowującą zużycie ekonomiczne tych składników aktywów. Szacowany okres użytkowania określony jest indywidualnie. budynki 40 lat ulepszenia w obcych środkach trwałych 3-10 lat lub krócej, jeżeli tak wynika z umowy urządzenia techniczne, środki transportu i inne 2-12 lat wartości niematerialne 5 lat Świadczenia pracownicze Świadczenia pracownicze obejmują koszty wynagrodzeń z tytułu umowy o pracę, koszty ubezpieczeń społecznych. Bank tworzy również w ciężar kosztów wynagrodzeń rezerwę na koszty bieżącego okresu, które poniesione zostaną w okresach przyszłych, w szczególności są to koszty premii pracowników oraz zobowiązania z tytułu niewykorzystanych urlopów wypoczynkowych. Koszty administracyjne Koszty administracyjne obejmują koszty bieżącego funkcjonowania Banku, w tym obsługi systemów informatycznych i telekomunikacji. Koszty administracyjne obejmują także koszty ponoszone na rzecz regulatorów, wynikające z przepisów prawnych. Zgodnie z KIMSF 21 „Opłaty publiczne” – składka na rzecz Bankowego Funduszu Gwarancyjnego jest ujmowana w rachunku zysków i strat w momencie zajścia zdarzenia obligującego. Bank wnosi składki na fundusz gwarancyjny banków (kwartalnie) i fundusz przymusowej restrukturyzacji banków (raz do roku).
Page 121
Roczne Skonsolidowane Sprawozdanie Finansowe Grupy Kapitałowej BOŚ S.A.za rok zakończony dnia 31 grudnia 2024 r. w tys. zł. 120 Dane finansowe 01-01-202431-12-2024 01-01-202331-12-2023 Świadczenia pracownicze 329 791 264 665 Koszty administracyjne, w tym: 193 287 179 617 koszty rzeczowe 150 700 138 874 podatki i opłaty 17 974 13 884 składka i wpłaty na BFG 20 251 23 085 składka i wpłaty na KNF 3 894 3 326 składka na pokrycie kosztów działalności Rzecznika Finansowego 348 328 składka na rzecz Izby Domów Maklerskich 120 120 Amortyzacja, w tym: 79 291 73 884 rzeczowych aktywów trwałych 21 052 19 678 wartości niematerialnych 39 730 37 339 prawa do użytkowania 18 509 16 867 Razem 602 369 518 166 Świadczenia pracownicze 01-01-202431-12-2024 01-01-202331-12-2023 Wynagrodzenia, w tym: 277 687 223 502 odprawy emerytalne 804 625 Składki na ubezpieczenia społeczne 52 104 41 163 Razem 329 791 264 665 Grupa BOŚ nie finansuje świadczeń emerytalnych opartych na programach określonych świadczeń, za wyjątkiem odpraw emerytalnych. Amortyzacja prawa do użytkowania aktywów 31-12-2024 31-12-2023 Nieruchomości 17 555 16 015 Samochody 954 852 Razem 18 509 16 867
Page 122
Roczne Skonsolidowane Sprawozdanie Finansowe Grupy Kapitałowej BOŚ S.A.za rok zakończony dnia 31 grudnia 2024 r. w tys. zł. 121 22.Obciążenia podatkowe Zasady rachunkowości Podatek dochodowy ujmowany jest jako podatek bieżący oraz podatek odroczony. Podatek dochodowy bieżący ujmowany jest w rachunku zysków i strat. Podatek dochodowy odroczony w zależności od źródła pochodzenia różnic przejściowych ujmowany jest w rachunku zysków i strat lub w innych dochodach całkowitych. Podatek bieżący Podatek dochodowy bieżący obliczany jest na podstawie zysku księgowego brutto skorygowanego o przychody, które zgodnie z przepisami podatkowymi nie są zaliczane do przychodów podatkowych, przychody podatkowe niebędące przychodami księgowymi, koszty niestanowiące kosztów uzyskania przychodów i koszty podatkowe niebędące kosztami księgowymi, zgodnie z właściwymi przepisami prawa podatkowego. Pozycje te obejmują głównie przychody i koszty z tytułu odsetek naliczonych do otrzymania i zapłacenia, odpisy na oczekiwane straty kredytowe oraz rezerwy na udzielone zobowiązania finansowe. Podatek odroczony Podatek dochodowy odroczony ujmowany jest w wysokości różnicy pomiędzy wartością podatkową aktywów i zobowiązań a ich wartością bilansową dla celów raportowania finansowego. Grupa tworzy rezerwy oraz aktywa z tytułu odroczonego podatku dochodowego wykazywane w sprawozdaniu z sytuacji finansowej. Zmiana stanu rezerw oraz aktywów z tytułu podatku dochodowego odroczonego zaliczana jest do obowiązkowych obciążeń wyniku finansowego z wyjątkiem skutków wyceny aktywów finansowych wycenianych do wartości godziwej przez inne dochody całkowite. W Grupie tworzona jest rezerwa i ustala się aktywa z tytułu odroczonego podatku dochodowego na przejściowe różnice między wykazywaną w księgach rachunkowych wartością aktywów i pasywów, a ich wartością podatkową oraz stratą podatkową możliwą do odliczenia w przyszłości. Wartość podatkowa aktywów jest to kwota wpływająca na pomniejszenie podstawy obliczenia podatku dochodowego w przypadku uzyskania z nich, w sposób pośredni lub bezpośredni, korzyści ekonomicznych. Jeżeli uzyskanie korzyści ekonomicznych z tytułu określenia aktywów nie powoduje pomniejszenia podstawy obliczenia podatku dochodowego, to wartość podatkowa aktywów jest ich wartością bilansową. Wartość podatkowa składnika zobowiązań jest to ich wartość bilansowa pomniejszona o kwoty związane z danym składnikiem zobowiązań, które w przyszłości pomniejszą podstawę opodatkowania podatkiem dochodowym od osób prawnych. Aktywa z tytułu odroczonego podatku dochodowego ustala się do wysokości możliwego do uzyskania zysku do opodatkowania w związku z ujemnymi różnicami przejściowymi, które spowodują w przyszłości zmniejszenie podstawy obliczenia podatku dochodowego oraz straty podatkowej możliwej do odliczenia. Wartość bilansowa składnika aktywów z tytułu odroczonego podatku podlega weryfikacji na każdy dzień bilansowy i ulega stosownemu obniżeniu o tyle, o ile przestało być prawdopodobne osiągnięcie dochodu do opodatkowania wystarczającego do częściowego lub całkowitego zrealizowania składnika aktywów z tytułu odroczonego podatku dochodowego. Rezerwę z tytułu odroczonego podatku dochodowego tworzy się w wysokości kwoty podatku dochodowego, wymagającej w przyszłości zapłaty w związku z występowaniem dodatnich różnic przejściowych, to jest różnic, które spowodują zwiększenie podstawy odliczenia podatku dochodowego w przyszłości. Ustalając rezerwę lub aktywa z tytułu podatku odroczonego stosuje się stawki jakie według przewidywań będą obowiązywały w przyszłości w momencie, gdy Grupa zrealizuje (rozliczy) wartość bilansową składnika aktywów lub zobowiązań. Rezerwy i aktywa z tytułu odroczonego podatku dochodowego dotyczące składników aktywów i zobowiązań, których dochody rozliczane są kapitałem własnym Grupy, odnosi się również na kapitał własny Grupy. Aktywa i zobowiązania z tytułu odroczonego podatku dochodowego prezentowane są w bilansie po skompensowaniu z zastrzeżeniem, że będą rozliczane z tymi samymi władzami podatkowymi.
Page 123
Roczne Skonsolidowane Sprawozdanie Finansowe Grupy Kapitałowej BOŚ S.A.za rok zakończony dnia 31 grudnia 2024 r. w tys. zł. 122 Dane finansowe 01-01-202431-12-2024 01-01-202331-12-2023 Obciążenia podatkowe wykazane w rachunku zysków i strat - 68 999 - 78 658 Bieżące obciążenia podatkowe - 60 150 - 87 474 Odroczony podatek dochodowy z tytułu różnic przejściowych - 8 849 8 816 Uzgodnienie efektywnej stopy podatkowej 01-01-202431-12-2024 01-01-202331-12-2023 Zysk brutto 148 655 157 032 Podatek dochodowy według stawki 19 % - 28 245 - 29 836 Wpływ trwałych różnic pomiędzy wynikiem finansowym brutto a dochodem do opodatkowania: - 40 754 - 48 822 koszty ryzyka prawnego kredytów hipotecznych w walutach wymienialnych - 46 024 - 42 357 składka i wpłaty na BFG - 3 789 - 4 178 odpisy na oczekiwane straty kredytowe - 1 079 - 10 947 przychody z tytułu dywidend 2 353 2 315 darowizny 415 412 podatek od dochodu, od którego zaniechano poboru podatku 6 909 3 485 ulga B + R 2 066 2 966 pozostałe - 1 605 - 518 Obciążenia podatkowe wykazane w rachunku zysków i strat - 68 999 - 78 658 Efektywna stawka podatkowa 46% 50% Szczegółowe informacje na temat odroczonego podatku dochodowego przedstawiono w nocie 38 Odroczony podatek dochodowy. 23.Zysk przypadający na jedną akcję Zasady rachunkowości Podstawowy zysk przypadający na jedną akcję wylicza się jako iloraz zysku przypadającego na akcjonariuszy Banku oraz średniej ważonej liczby akcji zwykłych w trakcie roku. Dane finansowe 01-01-202431-12-2024 01-01-202331-12-2023 Zysk netto 79 656 78 374 Średnia ważona liczba akcji zwykłych (w tysiącach) 92 910 92 910 Podstawowy zysk na akcję (wyrażony w zł, gr) 0,86 0,84 Zysk rozwodniony na akcję jest równy zyskowi podstawowemu na akcję w prezentowanych okresach.
Page 124
Roczne Skonsolidowane Sprawozdanie Finansowe Grupy Kapitałowej BOŚ S.A.za rok zakończony dnia 31 grudnia 2024 r. w tys. zł. 123 Informacja uzupełniająca do skonsolidowanego sprawozdania z sytuacji finansowej Grupy BOŚ 24.Środki pieniężne i ich ekwiwalenty Zasady rachunkowości Zasady rachunkowości dotyczące ujmowania oraz klasyfikacji do odpowiedniej kategorii wyceny zawarte są w nocie 7.7. Aktywa i zobowiązania finansowe. Dane finansowe 31-12-2024 31-12-2023dane przekształcone Środki pieniężne w kasie 18 722 18 099 Środki w Banku Centralnym 856 491 565 990 Lokaty w innych bankach, ujęte w ekwiwalentach środków pieniężnych 28 853 143 506 Bony pieniężne NBP - ujęte w ekwiwalentach środków pieniężnych 3 398 371 3 296 458 Razem 4 302 437 4 024 053 Dane przekształcone w związku ze zmianą opisaną w nocie 7.2 Porównywalność z danymi okresu poprzedniego. Saldo środków pieniężnych i ekwiwalentów środków pieniężnych zawiera rezerwę obowiązkową utrzymywaną na rachunku w NBP. Zgodnie z paragrafem 12 Uchwały NBP nr 40/2015 Bank może wykorzystywać środki utrzymywane na rachunku rezerwy obowiązkowej do bieżących rozliczeń pieniężnych. Rezerwa deklarowana do utrzymania w miesiącu grudniu 2024 roku wynosiła 588 010 tys. zł (grudzień 2023 – 611 254 tys. zł). Bank zobowiązany jest utrzymywać średnie saldo środków pieniężnych w miesiącu powyżej zadeklarowanej rezerwy obowiązkowej.
Page 125
Roczne Skonsolidowane Sprawozdanie Finansowe Grupy Kapitałowej BOŚ S.A.za rok zakończony dnia 31 grudnia 2024 r. w tys. zł. 124 25.Należności od innych banków Zasady rachunkowości Zasady rachunkowości dotyczące ujmowania oraz klasyfikacji do odpowiedniej kategorii wyceny zawarte są w nocie 7.7. Aktywa i zobowiązania finansowe. Zasady dotyczące metodologii rozpoznawania utraty wartości z tytułu wyceny oczekiwanych strat kredytowych, w tym podziału ekspozycji na koszyki w zależności od zmian dotyczących jakości kredytowej, zawarte są w nocie 10.1.1. Opis metodologii rozpoznawania utraty wartości ekspozycji kredytowych. Dane finansowe 31-12-2024 31-12-2023 dane przekształcone Lokaty w innych bankach poniżej 3-mcy 33 7 w tym: lokaty w innych bankach poniżej 3-mcy (środki pieniężne klientów Domu Maklerskiego BOŚ S.A.) 33 7 Należności z tytułu zabezpieczeń instrumentów pochodnych 2 179 4 559 Środki z tytułu dopłat do produktu "Bezpieczny kredyt 2%" 685 26 Papiery dłużne zaklasyfikowane do portfela należności od innych banków - 15 135 Rachunki bieżące do obsługi programów unijnych 11 500 - Inne należności - 1 Razem brutto 14 397 19 728 Odpisy z tytułu utraty wartości papierów dłużnych zaklasyfikowanych do portfela należności od innych banków - - 453 Razem netto 14 397 19 275 Zmiana stanu wartości bilansowej brutto należności od innych banków: Wartość brutto należności od banków koszyk 1 koszyk 2 koszyk 3 POCI Razem Stan na początek okresu 01-01-2024 4 593 15 135 - - 19 728 Zmiana wartości brutto wynikająca z nabycia 12 158 - - - 12 158 Zmiana wartości brutto istniejącego portfela - 2 354 449 - - - 1 905 Zmniejszenia z tytułu zaprzestania ujmowania - - - 15 584 - - - 15 584 Stan na koniec okresu 31-12-2024 14 379 - - - 14 379 Wartość brutto należności od banków koszyk 1 koszyk 2 koszyk 3 POCI Razem Stan na początek okresu 01-01-2023dane przekształcone 14 374 15 162 - - 29 536 Zmiana wartości brutto wynikająca z nabycia 8 282 - - - 8 282 Zmiana wartości brutto istniejącego portfela - 11 310 - 27 - - - 11 337 Zmniejszenia z tytułu zaprzestania ujmowania - 6 753 - - - - 6 753 Stan na koniec okresu 31-12-2023dane przekształcone 4 593 15 135 - - 19 728
Page 126
Roczne Skonsolidowane Sprawozdanie Finansowe Grupy Kapitałowej BOŚ S.A.za rok zakończony dnia 31 grudnia 2024 r. w tys. zł. 125 Dane przekształcone w związku ze zmianą opisaną w nocie 7.2 Porównywalność z danymi okresu poprzedniego. Zmiana stanu wartości odpisów na należności od innych banków Wartość odpisów na należności od banków koszyk 1 koszyk 2 koszyk 3 POCI Razem Stan na początek okresu 01-01-2024 - 453 - - 453 Zmiany wynikające ze zmiany ryzyka kredytowego - - 290 - - - 290 Zmniejszenia z tytułu zaprzestania ujmowania - - 163 - - - 163 Stan na koniec okresu 31-12-2024 - - - - - Wartość odpisów na należności od banków koszyk 1 koszyk 2 koszyk 3 POCI Razem Stan na początek okresu 01-01-2023 - 495 - - 495 Zmiany wynikające ze zmiany ryzyka kredytowego - - 42 - - - 42 Stan na koniec okresu 31-12-2023 - 453 - - 453
Page 127
Roczne Skonsolidowane Sprawozdanie Finansowe Grupy Kapitałowej BOŚ S.A.za rok zakończony dnia 31 grudnia 2024 r. w tys. zł. 126 26.Aktywa i zobowiązania finansowe przeznaczone do obrotu Zasady rachunkowości Zasady rachunkowości dotyczące ujmowania oraz klasyfikacji do odpowiedniej kategorii wyceny zawarte są w nocie 7.7. Aktywa i zobowiązania finansowe. Dane finansowe Wyszczególnienie aktywów 31-12-2024 31-12-2023 Pochodne instrumenty finansowe, w tym: 110 355 140 437 transakcje wymiany walut i walutowych instrumentów pochodnych 1 457 4 902 transakcje instrumentami pochodnymi stopy procentowej 87 368 108 819 kontrakty terminowe i opcje 533 768 kontrakty różnic kursowych CFD 20 997 25 948 Dłużna papiery wartościowe przeznaczone do obrotu 35 377 29 057 dłużne papiery wartościowe 18 809 209 kapitałowe papiery wartościowe 16 568 28 848 Razem aktywa finansowe przeznaczone do obrotu 145 732 169 494 Wyszczególnienie zobowiązań 31-12-2024 31-12-2023 Pochodne instrumenty finansowe, w tym: 57 143 78 970 transakcje wymiany walut i walutowych instrumentów pochodnych 2 677 3 413 transakcje instrumentami pochodnymi stopy procentowej 45 885 73 466 kontrakty terminowe i opcje 345 243 kontrakty różnic kursowych CFD 8 236 1 848 Papiery wartościowe przeznaczone do obrotu 1 032 950 kapitałowe papiery wartościowe 1 032 950 Razem zobowiązania finansowe przeznaczone do obrotu 58 175 79 920
Page 128
Roczne Skonsolidowane Sprawozdanie Finansowe Grupy Kapitałowej BOŚ S.A.za rok zakończony dnia 31 grudnia 2024 r. w tys. zł. 127 27.Inwestycyjne papiery wartościowe Zasady rachunkowości Zasady rachunkowości dotyczące ujmowania oraz klasyfikacji do odpowiedniej kategorii wyceny zawarte są w nocie 7.7. Aktywa i zobowiązania finansowe. Zasady rachunkowości dotyczące ujmowania utraty wartości z tytułu wyceny oczekiwanych strat kredytowych zawarte są w nocie 10.1.1. Opis metodologii rozpoznawania utraty wartości ekspozycji kredytowych. Dane finansowe 31-12-2024 31-12-2023 dane przekształcone Wyceniane wg wartości godziwej przez inne dochody całkowite Wyceniane wg zamortyzowanego kosztu Wyceniane wg opcji do wartości godziwej przez wynik finansowy Razem Wyceniane wg wartości godziwej przez inne dochody całkowite Wyceniane wg zamortyzowanego kosztu Wyceniane wg opcji do wartości godziwej przez wynik finansowy Razem Dłużne papiery wartościowe: 5 268 798 1 843 978 126 035 7 238 811 3 589 063 2 366 265 126 328 6 081 656 obligacje Skarbu Państwa 4 178 111 1 346 105 - 5 524 216 2 470 032 1 879 119 - 4 349 151 obligacje instytucji samorządowych 251 732 - - 251 732 32 690 - - 32 690 obligacje innych banków 513 900 226 174 126 035 866 109 518 656 221 721 126 328 866 705 obligacje pozostałych instytucji finansowych 193 324 271 699 - 465 023 567 685 265 425 - 833 110 obligacje podmiotów niefinansowych 131 731 - - 131 731 - - - - Kapitałowe papiery wartościowe 112 743 - - 112 743 106 656 - - 106 656 Notowane 11 758 - - 11 758 39 780 - - 39 780 Nienotowane 100 985 - - 100 985 66 876 - - 66 876 Razem 5 381 541 1 843 978 126 035 7 351 554 3 695 719 2 366 265 126 328 6 188 312 Dane przekształcone w związku ze zmianą opisaną w nocie 7.2 Porównywalność z danymi okresu poprzedniego. Obligacje Skarbu Państwa w kwocie nominalnej 240 000 tys. zł stanowią pozycję zabezpieczaną w ramach programu rachunkowości zabezpieczeń, szczegółowe informacje o powiązaniu zabezpieczającym znajdują się w nocie 47 Rachunkowość zabezpieczeń Na dzień 31 grudnia 2023 roku wprowadzono korektę wartości papierów notowanych, zmniejszając o kwotę 21 237 tys. zł, która dotyczyła papierów wartościowych nienotowanych.
Page 129
Roczne Skonsolidowane Sprawozdanie Finansowe Grupy Kapitałowej BOŚ S.A.za rok zakończony dnia 31 grudnia 2024 r. w tys. zł. 128 Zmiana stanu wartości bilansowej brutto oraz odpisów z tytułu utraty wartości inwestycyjnych papierów wartościowych: Dłużne papiery wartościowe wyceniane wg wartości godziwej przez całkowite dochody Dłużne papiery wartościowe wyceniane wg zamortyzowanego kosztu Dłużne papiery wartościowe wyceniane wg wartości godziwej przez wynik finansowy Kapitałowe papiery wartościowe wyceniane wg wartości godziwej przez inne dochody całkowite Razem Stan na początek okresu 01-01-2024 3 589 063 2 366 553 126 328 106 656 6 188 600 Zwiększenia z tytułu utworzenia i nabycia 3 367 030 18 629 - - 3 385 659 Zmiany wartości brutto istniejącego portfela 31 204 - 622 - 293 6 087 36 376 Zmniejszenia z tytułu zaprzestania ujmowania - 1 718 499 - 540 000 - - - 2 258 499 Stan na koniec okresu 31-12-2024 5 268 798 1 844 560 126 035 112 743 7 352 136 Dłużne papiery wartościowe wyceniane wg wartości godziwej przez całkowite dochody Dłużne papiery wartościowe wyceniane wg zamortyzowanego kosztu Dłużne papiery wartościowe wyceniane wg wartości godziwej przez wynik finansowy Kapitałowe papiery wartościowe wyceniane wg wartości godziwej przez inne dochody całkowite Razem Stan na początek okresu 01-01-2023dane przekształcone 2 450 686 1 900 397 106 625 85 465 4 543 173 Zwiększenia z tytułu utworzenia i nabycia 1 638 122 493 678 - - 2 131 800 Zmiany wartości brutto istniejącego portfela 132 787 35 876 19 703 21 191 209 557 Zmniejszenia z tytułu zaprzestania ujmowania - 632 532 - 63 398 - - - 695 930 Stan na koniec okresu 31-12-2023 dane przekształcone 3 589 063 2 366 553 126 328 106 656 6 188 600 Dane przekształcone w związku ze zmianą opisaną w nocie 7.2 Porównywalność z danymi okresu poprzedniego.
Page 130
Roczne Skonsolidowane Sprawozdanie Finansowe Grupy Kapitałowej BOŚ S.A.za rok zakończony dnia 31 grudnia 2024 r. w tys. zł 129 Zmiana stanu odpisów z tytułu utraty wartości inwestycyjnych papierów wartościowych: Zmiana wartości odpisów dłużnych papierów wartościowych Dłużne papiery wartościowe wyceniane wg wartości godziwej przez całkowite dochody Dłużne papiery wartościowe wyceniane wg zamortyzowanego kosztu Razem Stan na początek okresu 01-01-2024 14 176 288 14 464 Zwiększenia z tytułu utworzenia i nabycia 18 215 - 18 215 Zmiany wynikające ze zmiany ryzyka kredytowego - 19 526 - 67 - 19 593 Zmniejszenia z tytułu zaprzestania ujmowania - 3 599 361 - 3 238 Stan na koniec okresu 31-12-2024 9 266 582 9 848 Zmiana wartości odpisów dłużnych papierów wartościowych Dłużne papiery wartościowe wyceniane wg wartości godziwej przez całkowite dochody Dłużne papiery wartościowe wyceniane wg zamortyzowanego kosztu Razem Stan na początek okresu 01-01-2023 635 182 817 Zwiększenia z tytułu utworzenia i nabycia 14 917 48 14 965 Zmiany wynikające ze zmiany ryzyka kredytowego 8 147 - 5 8 142 Zmniejszenia z tytułu zaprzestania ujmowania - 9 523 63 - 9 460 Stan na koniec okresu 31-12-2023 14 176 288 14 464
Page 131
Roczne Skonsolidowane Sprawozdanie Finansowe Grupy Kapitałowej BOŚ S.A.za rok zakończony dnia 31 grudnia 2024 r. w tys. zł 130 Inwestycyjne papiery wartościowe stanowiące zabezpieczenie (w wartości bilansowej brutto): 31-12-2024 31-12-2023 wycenianewg wartości godziwej przez inne dochody całkowite wyceniane wg zamortyzowa-nego kosztu wycenianewg wartości godziwej przez inne dochody całkowite wyceniane wg zamortyzowa-nego kosztu Zabezpieczenie umów pożyczek otrzymanych od banków i międzynarodowych organizacji finansowych 176 176 537 099 110 138 615 681 do roku 176 176 - - - powyżej roku - 537 099 110 138 615 681 Zabezpieczenie Funduszu Ochrony Środków Gwarantowanych - 38 992 - 47 018 powyżej roku - 38 992 - - 47 018 Zabezpieczenie zobowiązań w postaci składek na Fundusz Gwarancyjny - 30 168 6 906 22 968 powyżej roku - 30 168 6 906 22 968 Zabezpieczenie zobowiązań w postaci składek na Fundusz Przymusowej Restrukturyzacji - 49 484 9 866 32 093 powyżej roku - 49 484 9 866 32 093 Zabezpieczenie transakcji REPO - - 55 350 - -powyżej roku - - - 55 350 - Razem 176 176 655 743 182 260 717 760
Page 132
Roczne Skonsolidowane Sprawozdanie Finansowe Grupy Kapitałowej BOŚ S.A.za rok zakończony dnia 31 grudnia 2024 r. w tys. zł. 131 28.Należności od klientów Zasady rachunkowości Zasady rachunkowości dotyczące ujmowania oraz klasyfikacji do odpowiedniej kategorii wyceny zawarte są w nocie 7.7. Aktywa i zobowiązania finansowe. Zasady dotyczące metodologii rozpoznawania utraty wartości z tytułu wyceny oczekiwanych strat kredytowych, w tym podziału ekspozycji na koszyki w zależności od zmian dotyczących jakości kredytowej, zawarte są w nocie 10.1.1. Opis metodologii rozpoznawania utraty wartości ekspozycji kredytowych. Grupa BOŚ prowadzi działalność leasingową w ramach spółki BOŚ Leasing - EKO Profit S.A. Grupa BOŚ jako leasingodawca dokonuje klasyfikacji umowy jako leasing finansowy lub leasing operacyjny. Jako leasing finansowy Grupa BOŚ klasyfikuje umowy, na mocy których następuje przeniesienie zasadniczo całego ryzyka i pożytków wynikających z tytułu posiadania aktywów będących przedmiotem umowy leasingowej. Pozostałe umowy leasingowe klasyfikowane są jako leasing operacyjny. Przychody z tytułu leasingu finansowego rozpoznawane są przez okres trwania umowy leasingowej w sposób odzwierciedlający efektywną stopę zwrotu od nierozliczonej części inwestycji leasingowej netto. Inwestycja leasingowa netto stanowi wartość bieżącą umownych opłat leasingowych powiększonych o niegwarantowaną wartość końcową przypisaną leasingodawcy ustaloną na dzień rozpoczęcia leasingu. Inwestycja leasingowa netto jest wykazywana jako należność leasingowa w ramach Należności od klientów. Dane finansowe 31-12-2024 31-12-2023 Należności od klientów brutto Odpisy z tyt. utraty wartości Należności od klientów netto Należności od klientów brutto Odpisy z tyt. utraty wartości Należności od klientów netto Wycena wg zamortyzowanego kosztu 11 001 214 930 587 10 070 627 11 654 431 928 007 10 726 424 Należności od klientów detalicznych 2 090 378 215 847 1 874 531 2 380 130 239 187 2 140 943 kredyty w rachunku bieżącym 3 350 2 971 379 4 465 2 743 1 722 kredyty gotówkowe 309 174 100 155 209 019 337 391 93 731 243 660 kredyty mieszkaniowe 1 553 854 81 552 1 472 302 1 804 172 109 170 1 695 002 kredyty i pożyczki pozostałe 224 000 31 169 192 831 234 102 33 543 200 559 Należności od klientów instytucjonalnych 8 910 836 714 740 8 196 096 9 274 301 688 820 8 585 481 kredyty obrotowe 912 054 56 023 856 031 953 311 51 649 901 662 kredyty i pożyczki terminowe 5 974 901 571 642 5 403 259 6 588 436 564 941 6 023 495 należności faktoringowe 462 849 36 416 426 433 502 412 38 008 464 404 należności leasingowe 273 397 26 112 247 285 265 174 24 648 240 526 skupione wierzytelności 66 123 8 394 57 729 76 253 3 389 72 864 papiery wartościowekomercyjne 1 221 512 16 153 1 205 359 888 715 6 185 882 530
Page 133
Roczne Skonsolidowane Sprawozdanie Finansowe Grupy Kapitałowej BOŚ S.A.za rok zakończony dnia 31 grudnia 2024 r. w tys. zł. 132 Wycena wg wartości godziwej przez wynik - - 32 - - 139 Należności od klientów detalicznych - - 25 - - 109 kredyty i pożyczki mieszkaniowe - - 10 - - 43 kredyty i pożyczki pozostałe - - 15 - - 66 Należności od klientów instytucjonalnych - - 7 - - 30 kredyty i pożyczki terminowe - - 7 - - 30 Razem - - 10 070 659 - - 10 726 563 Złożone depozyty zabezpieczające 27 865 3 27 862 34 335 39 34 296 Pozostałe należności 6 114 - 6 114 6 577 - 6 577 Razem należności od klientów - - 10 104 635 - - 10 767 436 W należnościach od klientów znajdują się kredyty preferencyjne z dopłatami do odsetek od NFOŚiGW i WFOŚiGW, które w prezentowanych okresach wynoszą (wartość nominalna): 31-12-2024 31-12-2023 Kredyty preferencyjne z dopłatami, w tym: 21 412 24 715 wyceniane wg zamortyzowanego kosztu 21 311 24 614 wyceniane wg wartości godziwej przez wynik finansowy 101 101
Page 134
Roczne Skonsolidowane Sprawozdanie Finansowe Grupy Kapitałowej BOŚ S.A.za rok zakończony dnia 31 grudnia 2024 r. w tys. zł. 133 Zmiana stanu wartości bilansowej brutto oraz odpisów z tytułu utraty wartości należności od klientów: Wartość brutto należności od klientów detalicznych Wartość brutto należności od klientów instytucjonalnych koszyk 1 koszyk 2 koszyk 3 POCI Razem koszyk 1 koszyk 2 koszyk 3 POCI Razem Stan na początek okresu 01-01-2024 1 981 705 86 737 310 964 724 2 380 130 7 047 992 965 317 1 161 753 100 145 9 275 207 Zwiększenia z tytułu utworzenia i nabycia 167 193 169 - 2 167 364 1 546 199 32 510 2 077 40 902 1 621 688 Zmiana wartości brutto istniejącego portfela - 271 672 - 7 788 - 3 356 - 52 - 282 868 - 169 976 - 106 901 - 120 726 3 990 - 393 613 Zmniejszenia z tytułu zaprzestania ujmowania - 151 039 - 4 769 - 13 381 - - 169 189 - 1 084 216 - 153 362 - 335 215 - 24 713 - 1 597 506 w tym: zmiana wartości brutto wynikająca z instrumentów finansowych, które zostały odpisane ze sprawozdania z sytuacji finansowej - - 4 - 302 - - 306 - - - 21 346 - 19 246 - 40 592 Zmiana wartości brutto wynikająca z reklasyfikacji aktywa finansowego pomiędzy koszykami 5 156 - 13 564 8 408 - - - 1 754 747 1 172 917 581 831 - 1 Transfer do koszyka 1 54 937 - 30 645 - 24 292 - - 118 734 - 112 048 - 6 686 - - Transfer do koszyka 2 - 21 029 30 310 - 9 281 - - - 1 560 831 1 599 473 - 38 641 - 1 Transfer do koszyka 3 - 28 752 - 13 229 41 981 - - - 312 650 - 314 508 627 158 - - Inne zmiany 82 - 5 085 - 56 - - 5 059 - 9 5 068 - - 5 059 Stan na koniec okresu 31-12-2024 1 731 425 55 700 302 579 674 2 090 378 5 585 243 1 915 549 1 289 720 120 324 8 910 836
Page 135
Roczne Skonsolidowane Sprawozdanie Finansowe Grupy Kapitałowej BOŚ S.A.za rok zakończony dnia 31 grudnia 2024 r. w tys. zł. 134 Odpisy na należności od klientów detalicznych Odpisy na należności od klientów instytucjonalnych koszyk 1 koszyk 2 koszyk 3 POCI Razem koszyk 1 koszyk 2 koszyk 3 POCI Razem Stan na początek okresu 01-01-2024 14 273 4 839 219 884 191 239 187 106 832 59 669 540 962 - 18 643 688 820 Zwiększenia z tytułu utworzenia i nabycia 3 347 9 - - 1 3 355 28 722 1 872 53 7 959 38 606 Zmiany wynikające ze zmiany ryzyka kredytowego - 19 756 - 4 046 8 085 - 42 - 15 759 - 32 266 21 090 122 835 27 359 139 018 Zmniejszenia z tytułu zaprzestania ujmowania - 1 478 - 306 - 8 537 - - 10 321 - 12 145 - 10 937 - 106 443 - 22 794 - 152 319 w tym: zmiana odpisów wynikająca z instrumentów finansowych, które zostały odpisane ze sprawozdania z sytuacji finansowej - - 4 - 302 - - 306 - - - 21 346 - 19 246 - 40 592 Zmiana odpisów wynikająca z transferów aktywa finansowego pomiędzy koszykami 10 750 1 990 - 12 740 - - - 27 790 7 098 20 692 - - Transfer do koszyka 1 11 660 - 1 335 - 10 325 - - 6 507 - 5 099 - 1 408 - - Transfer do koszyka 2 - 369 4 964 - 4 595 - - - 28 750 31 187 - 2 437 - - Transfer do koszyka 3 - 541 - 1 639 2 180 - - - 5 547 - 18 990 24 537 - - Inne zmiany - 9 - 607 1 - - 615 - 3 615 3 - 615 Stan na koniec okresu 31-12-2024 7 127 1 879 206 693 148 215 847 63 350 79 407 578 102 - 6 119 714 740
Page 136
Roczne Skonsolidowane Sprawozdanie Finansowe Grupy Kapitałowej BOŚ S.A.za rok zakończony dnia 31 grudnia 2024 r. w tys. zł. 135 Wartość brutto należności od klientów detalicznych Wartość brutto należności od klientów instytucjonalnych koszyk 1 koszyk 2 koszyk 3 POCI Razem koszyk 1 koszyk 2 koszyk 3 POCI Razem Stan na początek okresu 01-01-2023 2 358 998 127 055 376 707 748 2 863 508 6 942 185 947 561 1 353 202 82 745 9 325 693 Zwiększenia z tytułu utworzenia i nabycia 184 512 18 966 - 53 203 531 2 566 940 44 146 5 038 34 621 2 650 745 Zmiana wartości brutto istniejącego portfela - 415 245 - 14 196 - 19 190 - 77 - 448 708 - 386 886 - 20 673 - 60 069 - 4 759 - 472 387 Zmniejszenia z tytułu zaprzestania ujmowania - 165 552 - 5 711 - 72 269 - - 243 532 - 1 579 327 - 265 144 - 367 487 - 12 462 - 2 224 420 w tym: zmiana wartości brutto wynikająca z instrumentów finansowych, które zostały odpisane ze sprawozdania z sytuacji finansowej - 1 - 4 - 43 310 - - 43 315 - - - 209 565 - 12 462 - 222 027 Zmiana wartości brutto wynikająca z reklasyfikacji aktywa finansowego pomiędzy koszykami 13 600 - 39 274 25 674 - - - 490 004 259 259 230 746 - 1 Transfer do koszyka 1 63 397 - 59 032 - 4 365 - - 227 592 - 217 111 - 10 481 - - Transfer do koszyka 2 - 27 732 36 509 - 8 777 - - - 525 393 534 755 - 9 361 - 1 Transfer do koszyka 3 - 22 065 - 16 751 38 816 - - - 192 203 - 58 385 250 588 - - Inne zmiany 5 392 - 103 42 - 5 331 - 7 111 1 780 - - - 5 331 Stan na koniec okresu 31-12-2023 1 981 705 86 737 310 964 724 2 380 130 7 045 797 966 929 1 161 430 100 145 9 274 301
Page 137
Roczne Skonsolidowane Sprawozdanie Finansowe Grupy Kapitałowej BOŚ S.A.za rok zakończony dnia 31 grudnia 2024 r. w tys. zł. 136 Odpisy na należności od klientów detalicznych Odpisy na należności od klientów instytucjonalnych koszyk 1 koszyk 2 koszyk 3 POCI Razem koszyk 1 koszyk 2 koszyk 3 POCI Razem Stan na początek okresu 01-01-2023 10 367 6 351 257 351 403 274 472 86 712 50 924 703 979 - 6 843 834 772 Zwiększenia z tytułu utworzenia i nabycia 6 819 745 - - 7 564 33 859 1 558 648 19 251 55 316 Zmiany wynikające ze zmiany ryzyka kredytowego - 5 103 - 1 550 26 764 - 212 19 899 1 101 24 593 153 813 - 18 589 160 918 Zmniejszenia z tytułu zaprzestania ujmowania - 1 211 - 340 - 61 233 - - 62 784 - 15 893 - 18 964 - 314 832 - 12 462 - 362 151 w tym: zmiana odpisów wynikająca z instrumentów finansowych, które zostały odpisane ze sprawozdania z sytuacji finansowej - 1 - 4 - 43 310 - - 43 315 - - - 209 565 - 12 462 - 222 027 Zmiana odpisów wynikająca z transferów aktywa finansowego pomiędzy koszykami 3 368 - 355 - 3 013 - - 1 194 1 453 - 2 646 - 1 Transfer do koszyka 1 4 415 - 2 380 - 2 035 - - 14 699 - 12 547 - 2 152 - - Transfer do koszyka 2 - 485 4 261 - 3 776 - - - 10 163 16 047 - 5 884 - - Transfer do koszyka 3 - 562 - 2 236 2 798 - - - 3 342 - 2 047 5 390 - 1 Inne zmiany 33 - 12 15 - 36 - 141 105 - - - 36 Stan na koniec okresu 31-12-2023 14 273 4 839 219 884 191 239 187 106 832 59 669 540 962 - 18 643 688 820
Page 138
Roczne Skonsolidowane Sprawozdanie Finansowe Grupy Kapitałowej BOŚ S.A.za rok zakończony dnia 31 grudnia 2024 r. w tys. zł. 137 29.Wartości niematerialne Zasady rachunkowości Zakupione licencje oraz wytworzone we własnym zakresie oprogramowanie komputerowe ujmowane są w wysokości kosztów poniesionych na zakup i przygotowanie do używania w ramach wewnętrznych prac rozwojowych Banku. Grupa ujmuje poniesione koszty na wytworzenie wartości niematerialnych, w szczególności oprogramowania, na etapie prac rozwojowych prowadzonych we własnym zakresie jedynie w przypadku, gdy ma możliwość ich ukończenia, tj. posiada stosowne środki techniczne i finansowe, służące ukończeniu prac rozwojowych, zamiar ukończenia tych prac oraz późniejszego użytkowania wytworzonych wartości. Warunkiem ujmowania nakładów na wartości niematerialne jest także wiarygodne ustalenie nakładów poniesionych, które można bezpośrednio przyporządkować czynnościom tworzenia, produkcji i przystosowania składnika aktywów do użytkowania w sposób zamierzony przez kierownictwo. Wartości niematerialne są badane pod kątem utraty wartości zawsze, gdy występują zdarzenia lub okoliczności wskazujące, że wartość bilansowa może być niemożliwa do odzyskania. Wartość bilansowa jest obniżana do poziomu wartości odzyskiwalnej, jeżeli wartość bilansowa przewyższa szacunkową wartość odzyskiwalną. Wartość odzyskiwalna jest wyższą z dwóch wartości: wartości godziwej wartości niematerialnych pomniejszonej o koszty ich sprzedaży i wartości użytkowej. Wartość firmy Wartość firmy powstała po nabyciu przez Dom Maklerski BOŚ SA zorganizowanej części przedsiębiorstwa maklerskiego ELIMAR w 2001 roku. Po początkowym ujęciu, wartość firmy jest wykazywana według ceny nabycia pomniejszonej o wszelkie skumulowane odpisy aktualizujące z tytułu utraty wartości. Test na utratę wartości przeprowadza się raz na rok zgodnie z wymaganiami MSR 36. Ponadto na każdą datę sprawozdawczą ocenia się, czy nie wystąpiły przesłanki utraty wartości firmy. Wartość odzyskiwalna szacowana jest na podstawie wartości użytkowej ośrodków wypracowujących środki pieniężne (dalej CGU), które zostały przyporządkowane do wartości firmy. Wartość użytkowa jest bieżącą, szacunkową wartością przyszłych przepływów pieniężnych, których uzyskania Grupa BOŚ oczekuje z tytułu dalszego użytkowania CGU zdyskontowanych adekwatną stopą dyskontową uwzględniającą stopę wolną od ryzyka, premię za ryzyko, premię za niską kapitalizację oraz premię za ryzyko specyficzne. Wartość użytkowa uwzględnia wartość końcową (rezydualną) CGU. Wartość bieżąca przyszłych przepływów przyrównywana jest do sumy wartości bilansowej wartości (na dzień sporządzania testu) dla sumy: wartości firmy oraz wartości bilansowej aktywów CGU, z wyłączeniem części dotyczącej podatku odroczonego. Dane finansowe 31-12-2024 31-12-2023 Wartość firmy 973 973 Licencje i oprogramowanie w tym: 87 279 99 094 oprogramowanie wytworzone we własnym zakresie 9 927 6 199 Nakłady w trakcie realizacji 18 537 31 713 Pozostałe 50 53 Razem 106 839 131 833
Page 139
Roczne Skonsolidowane Sprawozdanie Finansowe Grupy Kapitałowej BOŚ S.A.za rok zakończony dnia 31 grudnia 2024 r. w tys. zł. 138 Zmiana stanu wartości niematerialnych Wartość firmy Licencje i oprogramowanie Pozostałe Nakłady w trakcie realizacji Razem Stan na 01 stycznia 2024 Wartość bilansowa brutto 973 470 012 86 31 713 502 784 Umorzenie - -370 918 -33 - -370 951 Wartość bilansowa netto 973 99 094 53 31 713 131 833 Okres kończący się 31 grudnia 2024 Wartość bilansowa netto na początek roku 973 99 094 53 31 713 131 833 Zwiększenia - 27 927 - 21 241 49 168 zakup - 11 175 - 21 241 32 416 przeniesienie z nakładów w trakcie realizacji - 16 752 - - 16 752 Zmniejszenia - - 579 - -34 417 -34 996 likwidacja / sprzedaż - - 579 - - -579 przeniesienie do licencji i oprogramowania - - - -16 752 -16 752 przeksięgowanie - - - -17 665 -17 665 Naliczenie amortyzacji - - 39 727 -3 - -39 730 Wyksięgowanie umorzenia z tyt. likwidacji /sprzedaży - 564 - - 564 Wartość bilansowa netto na 31 grudnia 2024 973 87 279 50 18 537 106 839 Stan na 31 grudnia 2024 Wartość bilansowa brutto 973 497 360 86 18 537 516 956 Umorzenie - -410 081 -36 - -410 117 Wartość bilansowa netto na 31-12-2024 973 87 279 50 18 537 106 839 Na dzień 31 grudnia 2024 roku Grupa BOŚ nie dokonała odpisów aktualizujących z tytułu utraty wartości wartości niematerialnych.
Page 140
Roczne Skonsolidowane Sprawozdanie Finansowe Grupy Kapitałowej BOŚ S.A.za rok zakończony dnia 31 grudnia 2024 r. w tys. zł. 139 Wartość firmy Licencje i oprogramowanie Pozostałe Nakłady w trakcie realizacji Razem Stan na 01 stycznia 2023 Wartość bilansowa brutto 973 425 660 86 39 876 466 595 Umorzenie - -333 582 -30 - -333 612 Wartość bilansowa netto 973 92 078 56 39 876 132 983 Okres kończący się 31 grudnia 2022 Wartość bilansowa netto na początek roku 973 92 078 56 39 876 132 983 Zwiększenia - 44 352 - 33 264 77 616 zakup - 2 925 - 33 264 36 189 przeniesienie z nakładów w trakcie realizacji - 41 427 - - 41 427 Zmniejszenia - - - -41 427 -41 427 likwidacja / sprzedaż - - - - - przeniesienie do licencji i oprogramowania - - - -41 427 -41 427 Naliczenie amortyzacji - 37 336 -3 -37 339 Wartość bilansowa netto na 31 grudnia 2023 973 99 094 53 31 713 131 833 Stan na 31 grudnia 2023 Wartość bilansowa brutto 973 470 012 86 31 713 502 784 Umorzenie - -370 918 -33 - -370 951 Wartość bilansowa netto na 31-12-2023 973 99 094 53 31 713 131 833 Na dzień 31 grudnia 2023 roku Bank nie dokonał odpisów aktualizujących z tytułu utraty wartości wartości niematerialnych.
Page 141
Roczne Skonsolidowane Sprawozdanie Finansowe Grupy Kapitałowej BOŚ S.A.za rok zakończony dnia 31 grudnia 2024 r. w tys. zł. 140 30.Rzeczowe aktywa trwałe Zasady rachunkowości Rzeczowe aktywa trwałe wykazuje się według kosztu historycznego pomniejszonego o umorzenie. Koszt historyczny uwzględnia wydatki bezpośrednio związane z nabyciem danych aktywów. Nakłady poniesione po dacie nabycia danego składnika rzeczowych aktywów trwałych uwzględnia się w jego wartości bilansowej tylko wówczas, gdy jest prawdopodobne, że w efekcie tych nakładów nastąpi wpływ korzyści ekonomicznych do Banku, zaś koszt danej pozycji można wiarygodnie zmierzyć. Wszelkie pozostałe wydatki na naprawę i konserwację odnoszone są do rachunku zysków i strat w okresie obrotowym, w którym je poniesiono. Inwestycje rozpoczęte dotyczą środków trwałych będących w toku budowy lub montażu i są wykazywane według cen nabycia lub kosztu wytworzenia, pomniejszonych o ewentualne odpisy z tytułu utraty wartości. Środki trwałe w budowie nie podlegają amortyzacji do czasu zakończenia budowy i przekazania środka trwałego do używania. Rzeczowe aktywa trwałe są badane pod kątem utraty wartości zawsze, gdy występują zdarzenia lub okoliczności wskazujące, że wartość bilansowa może być niemożliwa do odzyskania. Wartość bilansowa rzeczowych aktywów trwałych jest obniżana do poziomu wartości odzyskiwalnej, jeżeli wartość bilansowa przewyższa szacunkową wartość odzyskiwalną. Wartość odzyskiwalna jest wyższą z dwóch wartości: wartości godziwej rzeczowych aktywów trwałych pomniejszonej o koszty sprzedaży i wartości użytkowej. Przyjęte okresy użytkowania wartości niematerialnych na potrzeby amortyzacji ujawnione są w nocie 21 Ogólne koszty administracyjne. Dane finansowe 31-12-2024 31-12-2023 Środki trwałe, w tym: 84 646 87 050 grunty 651 674 budynki i lokale 16 856 18 722 ulepszenia w obcych środkach trwałych 22 572 20 152 sprzęt komputerowy i urządzenia techniczne 39 800 43 419 środki transportu 1 743 1 164 inne środki trwałe 3 024 2 919 Środki trwałe w budowie 6 792 5 277 Razem 91 438 92 327 Na dzień 31 grudnia 2024 roku oraz na dzień 31 grudnia 2023 roku nie było składników majątku wycofanych z aktywnego użytkowania i przeznaczonych do zbycia.
Page 142
Roczne Skonsolidowane Sprawozdanie Finansowe Grupy Kapitałowej BOŚ S.A.za rok zakończony dnia 31 grudnia 2024 r. w tys. zł. 141 Zmiana stanu rzeczowych aktywów trwałych W prezentowanych okresach nie występowały aktywa trwałe czasowo nieużywane o istotnej wartości bilansowej. Grunty i budynki Ulepszenia w obcych środkach trwałych Urządzenia techniczne, środki transportu i inne Środki trwałe w budowie Zaliczki Razem Stan na 01 stycznia 2024 roku Wartość bilansowa brutto 32 955 69 333 131 558 5 277 - 239 123 Umorzenie - 14 531 - 48 228 - 84 037 - - - 146 796 Wartość bilansowa netto 18 424 21 105 47 521 5 277 - 92 327 Okres kończący się 31 grudnia 2024 roku Wartość bilansowa netto na początek roku 18 424 21 105 47 521 5 277 - 92 327 Zwiększenia: 79 4 538 14 144 10 015 - 28 776 zakupy 79 - 10 183 9 919 - 20 181 przeniesienie ze środków trwałych w budowie - 4 538 3 961 - - 8 499 korekta wartości początkowej umorzonych/ zlikwidowanych ST - - - 96 - 96 Zmniejszenia: - - 594 - 3 899 - 8 500 - - 12 993 likwidacje/ sprzedaż - - 594 - 3 861 - - - 4 455 przeniesienie do środków trwałych - - - - 8 499 - - 8 499 korekta wartości początkowej umorzonych/ zlikwidowanych ST - - - 36 - - - 36 utrata wartości środków trwałych - - - 2 - 1 - - 3 Naliczenie amortyzacji - 997 - 3 071 - 16 984 - - - 21 052 Wyksięgowanie umorzenia z tyt. likwidacji /sprzedaży 1 594 3 785 - - 4 380 Wyksięgowanie umorzenia z tyt.utraty wartości środków trwałych - - - - - - Wartość bilansowa netto na 31 grudnia 2024 roku 17 507 22 572 44 567 6 792 - 91 438 Stan na 31 grudnia 2024 roku Wartość bilansowa brutto 33 034 73 277 141 803 6 792 - 254 906 Umorzenie - 15 527 - 50 705 - 97 236 - - - 163 468 Wartość bilansowa netto 17 507 22 572 44 567 6 792 - 91 438
Page 143
Roczne Skonsolidowane Sprawozdanie Finansowe Grupy Kapitałowej BOŚ S.A.za rok zakończony dnia 31 grudnia 2024 r. w tys. zł. 142 Grunty i budynki Ulepszenia w obcych środkach trwałych Urządzenia techniczne, środki transportu i inne Środki trwałe w budowie Zaliczki Razem Stan na 01 stycznia 2023 roku Wartość bilansowa brutto 32 908 69 114 123 796 4 688 - 230 506 Umorzenie - 12 765 - 47 918 - 78 153 - - - 138 836 Wartość bilansowa netto 20 143 21 196 45 643 4 688 - 91 670 Okres kończący się 31 grudnia 2023 rokuWartość bilansowa netto na początek roku 20 143 21 196 45 643 4 688 - 91 670 Zwiększenia: 47 2 150 17 567 6 582 - 26 346 zakupy 47 3 13 721 6 582 - 20 353 przeniesienie ze środków trwałych w budowie - 2 147 3 846 - - 5 993 Zmniejszenia: - - 1 931 - 9 822 - 5 993 - - 17 746 likwidacje/ sprzedaż - - 1 931 - 9 791 - - - 11 722 przeniesienie do środków trwałych - - - - 5 993 - - 5 993 utrata wartości środków trwałych - - - 31 - - - 31 Naliczenie amortyzacji - 794 - 3 193 - 15 691 - - - 19 678 Wyksięgowanie umorzenia z tyt. likwidacji /sprzedaży - 1 930 9 774 - - 11 704 Wyksięgowanie umorzenia z tyt.utraty wartości środków trwałych - - 31 - - 31 Wartość bilansowa netto na 31 grudnia 2023 roku 19 396 20 152 47 502 5 277 - 92 327 Stan na 31 grudnia 2023 roku Wartość bilansowa brutto 32 955 69 333 131 541 5 277 - 239 106 Umorzenie - 13 559 - 49 181 - 84 039 - - - 146 779 Wartość bilansowa netto 19 396 20 152 47 502 5 277 - 92 327 Na dzień 31 grudnia 2024 roku Grupa BOŚ nie dokonała odpisów aktualizujących z tytułu utraty wartości rzeczowych aktywów trwałych.
Page 144
Roczne Skonsolidowane Sprawozdanie Finansowe Grupy Kapitałowej BOŚ S.A.za rok zakończony dnia 31 grudnia 2024 r. w tys. zł. 143 31.Prawo do użytkowania – leasing Zasady rachunkowości Grupa BOŚ jako leasingobiorca, ujmuje składnik aktywów z tytułu prawa do użytkowania składników aktywów będących przedmiotem leasingu oraz zobowiązanie z tytułu leasingu. Prawo do użytkowania wycenia się w dacie początkowej umowy leasingu wg kosztu, tj. kwoty zobowiązania z tytułu leasingu oraz opłat ponoszonych wobec leasingodawcy. Zobowiązanie z tytułu leasingu wynika z bieżącej wartości przyszłych przepływów pieniężnych (płatności leasingowych z umowy leasingu), zdyskontowanych przy użyciu stopy procentowej ustalonej dla kosztów finansowania Grupy BOŚ. Grupa BOŚ stosuje wyłączenia z wymogów stosowania zasad MSSF 16 dotyczące:1. korzystania z aktywa o niskiej wartości poniżej kwoty 20 tys. zł,2. korzystania z aktywa przez okres nie dłuższy niż 12 miesięcy. W przypadku umów wyłączonych Grupa BOŚ nie wykazuje w bilansie prawa do korzystania z aktywa i zobowiązania wynikającego z umowy. Opłaty leasingowe, związane z tymi umowami, Grupa BOŚ ujmuje jako koszty w rachunku zysków i strat metodą liniową w trakcie okresu leasingu. Po dacie rozpoczęcia leasingu, Grupa BOŚ wycenia składnik aktywów z tytułu prawa do użytkowania według kosztu pomniejszonego o łączne odpisy amortyzacyjne i łączne straty z tytułu utraty wartości oraz z uwzględnieniem aktualizacji wyceny zobowiązania z tytułu leasingu. Po dacie rozpoczęcia leasingu, Grupa BOŚ wycenia zobowiązanie z tytułu leasingu poprzez zwiększenie wartości bilansowej w celu odzwierciedlenia kosztów odsetkowych od zobowiązania z tytułu leasingu, zmniejszenie wartości bilansowej w związku z zapłaconymi opłatami leasingowymi aktualizację wyceny wartości bilansowej w celu uwzględnienia ponownej oceny lub zmiany leasingu, lub w celu uwzględnienia zaktualizowanych stałych opłat leasingowych. Koszt amortyzacji składników aktywów z tytułu prawa do użytkowania ujmowany jest jako amortyzacja w ramach ogólnych kosztów administracyjnych. Koszt odsetek od zobowiązania z tytułu leasingu ujmowany jest w ramach kosztów odsetkowych. Zobowiązanie z tytułu leasingu ujmowane jest w sprawozdaniu z sytuacji finansowej jako zobowiązania z tytułu leasingu. Dane finansowe 31-12-2024 31-12-2023 Nieruchomości 46 992 51 437 Samochody 920 1 706 Grunty 772 824 Razem 48 684 53 967
Page 145
Roczne Skonsolidowane Sprawozdanie Finansowe Grupy Kapitałowej BOŚ S.A.za rok zakończony dnia 31 grudnia 2024 r. w tys. zł. 144 Zmiana stanu prawa użytkowania – leasing Zmiana stanu prawa użytkowania Nieruchomości i grunty Samochody Razem Stan na 01 stycznia 2024 roku Wartość bilansowa brutto 120 297 3 108 123 405 Umorzenie - 68 036 - 1 402 - 69 438 Wartość bilansowa netto 52 261 1 706 53 967 Wartość bilansowa netto na początek roku 52 261 1 706 53 967 Zwiększenia 13 075 168 13 243 Zmniejszenia - 14 344 - - 14 344 Naliczenie amortyzacji - 17 555 - 954 - 18 509 Wyksięgowanie umorzenia 14 327 - 14 327 Wartość bilansowa brutto na 31 grudnia 2024 roku 47 764 920 48 684 Stan na 31 grudnia 2024 roku Wartość bilansowa brutto 119 028 3 276 122 304 Umorzenie - 71 264 - 2 356 - 73 620 Wartość bilansowa netto 47 764 920 48 684 Zmiana stanu prawa użytkowania Nieruchomości i grunty Samochody Razem Stan na 01 stycznia 2023 roku Wartość bilansowa brutto 120 813 4 654 125 467 Umorzenie - 58 244 - 1 384 - 59 628 Wartość bilansowa netto 62 569 3 270 65 839 Wartość bilansowa netto na początek roku 62 569 3 270 65 839 Zwiększenia 5 707 453 6 160 Zmniejszenia - 4 640 - 1 686 - 6 326 Naliczenie amortyzacji - 16 015 - 852 - 16 867 Wyksięgowanie umorzenia 4 640 521 5 161 Wartość bilansowa brutto na 31 grudnia 2023 roku 52 261 1 706 53 967 Stan na 31 grudnia 2023 roku Wartość bilansowa brutto 121 880 3 421 125 301 Umorzenie - 69 619 - 1 715 - 71 334 Wartość bilansowa netto 52 261 1 706 53 967
Page 146
Roczne Skonsolidowane Sprawozdanie Finansowe Grupy Kapitałowej BOŚ S.A.za rok zakończony dnia 31 grudnia 2024 r. w tys. zł. 145 32.Inne aktywa Zasady rachunkowości Aktywa finansowe ujęte w tej pozycji wycenia się w kwocie wymaganej zapłaty z uwzględnieniem odpisów na oczekiwane straty kredytowe. Należności z tytułu unieważnionych walutowych umów kredytowych wyceniane są w kwocie świadczenia, które podlega zwrotowi przez klienta wraz rezerwą pokrywającą na ryzyko odzyskiwalności. Koszty zapłacone z góry dotyczą wydatków poniesionych w bieżącym roku obrotowym, a dotyczących okresów przyszłych. Pozostałe aktywa o charakterze niefinansowym są wyceniane się zgodnie z zasadami obowiązującymi dla danej kategorii. Dane finansowe 31-12-2024 31-12-2023 Aktywa finansowe, w tym: 328 220 371 817 Odprowadzenie nadmiaru gotówki 1 372 2 924 Rozliczenia z tytułu kart płatniczych 7 847 7 010 Dłużnicy różni 8 677 16 891 Przychody do otrzymania 10 536 8 922 Należności z tytułu rozliczenia transakcji na rynku regulowanym 180 079 200 301 Należności od KDPW_CCP 118 191 127 242 Należności z tytułu rozliczenia transakcji na Towarowej Giełdzie Energii 1 518 8 527 Koszty zapłacone z góry 17 844 17 434 Prawo wieczystego użytkowania gruntu 707 452 Rozrachunki publiczno-prawne 3 513 550 Należności z tytułu unieważnionych walutowych umów kredytowych 43 904 20 190 Aktywa trwałe do zbycia 1 575 1 013 Pozostałe aktywa 5 8 Razem 395 768 411 464 33.Zobowiązania wobec Banku Centralnego oraz innych banków Zasady rachunkowości Zobowiązania wobec Banku Centralnego i innych banków są wyceniane wg zamortyzowanego kosztu. Zasady rachunkowości dotyczące ujmowania i wyceny zobowiązań finansowych zawarte są w nocie 7.7. Aktywa i zobowiązania finansowe. Dane finansowe 31-12-2024 31-12-2023 Depozyty innych banków 244 519 28 362 Transakcje z przyrzeczeniem odkupu - 46 784 Razem 244 519 75 146
Page 147
Roczne Skonsolidowane Sprawozdanie Finansowe Grupy Kapitałowej BOŚ S.A.za rok zakończony dnia 31 grudnia 2024 r. w tys. zł. 146 Zobowiązania wobec Banku Centralnego oraz innych banków wg terminów wymagalności: 31-12-2024 31-12-2023 do 1 miesiąca 239 930 24 380 powyżej 1 miesiąca do 3 miesięcy - 4 117 powyżej 6 miesięcy do 12 miesięcy 4 589 - powyżej 5 lat - 1 Razem 244 519 75 146 34.Zobowiązania wobec klientów Zasady rachunkowości Zobowiązania wobec klientów są wyceniane wg zamortyzowanego kosztu. Zasady rachunkowości dotyczące ujmowania i wyceny zobowiązań finansowych zawarte są w nocie 7.7. Aktywa i zobowiązania finansowe. Dane finansowe 31-12-2024 31-12-2023 Klienci detaliczni 10 964 372 10 669 066 rachunki bieżące/rozliczeniowe 4 946 925 4 624 837 lokaty terminowe 6 017 447 6 044 229 Klienci instytucjonalni 7 539 555 7 204 703 rachunki bieżące/rozliczeniowe 4 041 526 4 627 042 lokaty terminowe 3 498 029 2 577 661 Pozostali klienci 62 889 208 099 Kredyty i pożyczki otrzymane od międzynarodowych instytucji finansowych 505 694 439 283 Środki funduszy z przeznaczeniem na kredyty 28 297 44 046 Razem 19 100 807 18 565 197 Zobowiązania wobec klientów wg terminów wymagalności: 31-12-2024 31-12-2023 do 1 miesiąca 11 807 082 11 691 982 powyżej 1 miesiąca do 3 miesięcy 3 893 174 3 433 335 powyżej 3 miesięcy do 6 miesięcy 1 833 404 1 473 256 powyżej 6 miesięcy do 12 miesięcy 909 570 1 124 094 powyżej 1 roku do 5 lat 497 689 684 172 powyżej 5 lat 159 888 158 358 Razem 19 100 807 18 565 197
Page 148
Roczne Skonsolidowane Sprawozdanie Finansowe Grupy Kapitałowej BOŚ S.A.za rok zakończony dnia 31 grudnia 2024 r. w tys. zł. 147 35.Zobowiązania z tytułu emisji papierów wartościowych Zasady rachunkowości Zobowiązania z tytułu emisji papierów wartościowych są wyceniane wg zamortyzowanego kosztu. Zasady rachunkowości dotyczące ujmowania i wyceny zobowiązań finansowych zawarte są w nocie 7.7. Aktywa i zobowiązania finansowe. Dane finansowe Wartośćnominalna Stanzobowią-zań Wartośćnominalna Stanzobowią-zańSeria Waluta Warunki Oprocento-wania Pierwotny termin wymagalności/wykupu Termin wymagalności/wykupu 31-12-2024 31-12-2023 Seria AC PLN WIBOR 6M + marża (kupony 6-miesieczne) 4 lata (z opcją wykupu po 3 latach) 2030-09-05 200 000 199 762 - - Razem 200 000 199 762 - - 36.Zobowiązania podporządkowane Zasady rachunkowości Zobowiązania podporządkowane są wyceniane wg zamortyzowanego kosztu. Zasady rachunkowości dotyczące ujmowania i wyceny zobowiązań finansowych zawarte są w nocie 7.7. Aktywa i zobowiązania finansowe. Dane finansowe Wartośćnominalna Stanzobowiązań Wartośćnominalna StanzobowiązańSeria Waluta Warunki oprocento-wania Pierwotny termin wymagalności/wykupu Termin wymagalności/wykuoy 31-12-2024 31-12-2023 Seria AA1 PLN WIBOR 6M + marża (kupony 6- 7 lat (z opcją wykupu po 5 latach) wykupione 2024-07-28 - - 34 214 35 843 Seria AA2 PLN WIBOR 6M + marża (kupony 6- 7 lat (z opcją wykupu po 5 latach) wykupione 2024-10-31 - - 65 786 66 876 Seria P PLN WIBOR 6M + marża (kupony 6- 10 lat (z opcją wykupu po 5 latach) wykupione 2024-07-11 - - 150 000 156 584 Seria R1 PLN WIBOR 6M + marża (kupony 6- 10 lat (z opcją wykupu po 5 latach) wykupione 2024-09-26 - - 83 000 84 733 Seria AB PLN WIBOR 6M + marża (kupony 6- 7 lat (z opcją wykupu po 5 latach) 2028-12-20 100 000 102 838 100 000 103 148 Razem 100 000 102 838 433 000 447 184 Decyzją Komisji Nadzoru Finansowego z dnia 18 października 2023 roku Bank otrzymał zgodę na zakwalifikowanie obligacji podporządkowanych serii AB o łącznej wartości 100.000tys zł do kapitału TIER II. W roku 2024 oraz 2023 Grupa BOŚ nie odnotowała żadnych opóźnień w płatnościach rat kapitałowych lub odsetkowych, ani nie naruszyła żadnych innych postanowień umownych wynikających ze swoich zobowiązań.
Page 149
Roczne Skonsolidowane Sprawozdanie Finansowe Grupy Kapitałowej BOŚ S.A.za rok zakończony dnia 31 grudnia 2024 r. w tys. zł. 148 37.Rezerwy Zasady rachunkowości Rezerwy ujmuje się wówczas, gdy spełnione są łącznie następujące warunki:1. na dzień bilansowy Grupa BOŚ posiada obecny, prawny lub zwyczajowo oczekiwany obowiązek wydatkowania środków, wynikający ze zdarzeń przeszłych, przy czym do określenia istnienia tego obowiązku wykorzystywane są opinie prawne,2. gdy prawdopodobieństwo zaistnienia wydatku z tytułu zaspokojenia roszczeń jest wyższe niż prawdopodobieństwo braku takiego wydatku oraz3. gdy wielkość tego wydatku można wiarygodnie oszacować. Rezerwy wyceniane są w bieżącej wartości wydatków, które jak się oczekuje będą niezbędne do wypełnienia obowiązku, z uwzględnieniem wartości pieniądza w czasie (jeśli jest to istotne) oraz ryzyka związanego z danym zobowiązaniem. W przypadku dyskontowania kwoty przewidywanego wydatku, wzrost rezerwy spowodowany upływem czasu wykazuje się jako koszt z tytułu odsetek. Rezerwa na zobowiązania finansowe Rezerwy na udzielone zobowiązania finansowe stanowią szacunek oczekiwanych strat kredytowych i są tworzone zgodnie z zasadami spójnymi z obowiązującymi dla odpisów z tytułu utraty wartości aktywów finansowych opisanych szczegółowo w nocie 20 Wynik odpisów z tytułu utraty wartości. Rezerwa na odprawy emerytalne i rentowe Prawo do odprawy emerytalnej przysługuje każdemu pracownikowi, który osiągnie wiek emerytalny. Odprawy emerytalne związane ze świadczeniami lub zasiłkami przedemerytalnymi oraz przejścia na emeryturę w ramach zwolnień grupowych nie są uwzględnione w obliczeniach i w przypadku ich wystąpienia w przyszłości, rezerwa taka powinna zostać przeliczona odrębnie. Odprawa rentowa przysługuje pracownikowi, który nabył trwałą niezdolność do pracy uprawniającą do pobierania świadczenia rentowego w ramach ubezpieczenia społecznego. Podstawa wymiaru zarówno odprawy emerytalnej, jak i rentowej obliczana jest na podstawie wynagrodzenia pracownika, liczonego jak ekwiwalent za urlop wypoczynkowy, w momencie nabycia uprawnień do odprawy. Wysokość odprawy w zależności od posiadanego stażu pracy w Banku Ochrony Środowiska S.A. wynosi w relacji do podstawy wymiaru:• do 10 lat pracy 100%• po 10 latach pracy 200%• po 15 latach pracy 250% Do obliczeń przyjęte zostały wynagrodzenia pracowników wg stanu na dzień 31 grudnia 2024 roku. Obliczenia wartości obecnej przyszłych zobowiązań z tytułu odpraw emerytalnych i rentowych dotyczą obecnej populacji pracowników Banku Ochrony Środowiska S.A. i nie uwzględniają pracowników, którzy będą przyjęci do pracy w przyszłości. Polegają na wyznaczeniu nabytego w roku następującym po dacie obliczeń prawa pracownika do określonej części odprawy zgodnie z metodą „Projected Unit Credit” obliczania aktuarialnej obecnej wartości przyszłych zobowiązań. Wartość nabytego przez pracownika prawa do określonej części odprawy, która ma być wypłacona w przyszłości obliczona została przy założeniu, że pracownik będzie utrzymywał ciągłość pracy w Banku do momentu wypłaty danego świadczenia i zdyskontowaniu na moment obliczeń. Nabyte prawo do części świadczenia jest ilorazem obecnego stażu pracy pracownika i stażu pracy wymaganego do uzyskania odprawy emerytalnej i rentowej. Odprawy rentowe obliczane są jako suma iloczynów prawdopodobieństw nabycia inwalidztwa w latach przyszłych dla osoby będącej w określonym wieku oraz nabytych praw do części świadczenia w każdym roku, w całym prognozowanym okresie i są zdyskontowane na moment waluacji. Nabyte prawo do części świadczenia z tytułu odprawy rentowej w każdym roku jest obliczane jako iloraz obecnego stażu pracy do stażu pracy w danym przyszłym roku. Rezerwy na zobowiązania z tytułu odpraw emerytalnych i rentowych ustalone są w oparciu o oszacowanie tego
Page 150
Roczne Skonsolidowane Sprawozdanie Finansowe Grupy Kapitałowej BOŚ S.A.za rok zakończony dnia 31 grudnia 2024 r. w tys. zł. 149 rodzaju zobowiązań na podstawie modelu aktuarialnego. Stosowany przez jednostkę model aktuarialny, w celu ustalenia wartości bieżącej swoich zobowiązań z tytułu określonych świadczeń oraz związanych z nimi kosztów bieżącego zatrudnienia oraz tam, gdzie ma to zastosowanie kosztów przeszłego zatrudnienia, wykorzystuje metodę prognozowanych uprawnień jednostkowych. Zgodnie z metodą prognozowanych uprawnień jednostkowych (czasami znaną pod nazwą metody świadczeń narosłych w stosunku do stażu pracy lub metody „świadczenie/staż pracy”), każdy okres wykonywania pracy jest postrzegany jako powodujący powstanie dodatkowej jednostki uprawnienia do świadczeń i każda jednostka uprawnienia do świadczeń wyliczana jest oddzielnie przed wejściem w skład ostatecznego zobowiązania. Zyski i straty aktuarialne ujmowane są w całości w innych dochodach całkowitych. Obecna wartość nabytych praw wyliczana jest przy założeniu wzrostu podstawy wymiaru odpraw do momentu wypłaty zgodnie ze stopą przyrostu płac. Na dzień 31 grudnia 2024 roku do oszacowania zobowiązań z tytułu świadczeń pracowniczych przyjęto stopę dyskontową w wysokości 5,0%. Przy zastosowaniu stopy dyskontowej 4,5% zobowiązania z tytułu świadczeń pracowniczych wynosiłyby na dzień 31 grudnia 2024 roku 6 482 tys. zł, natomiast przy stopie dyskontowej 5,5% zobowiązania te wynosiłyby 6 109 tys. zł. Na dzień 31 grudnia 2023 roku do oszacowania zobowiązań z tytułu świadczeń pracowniczych przyjęto stopę dyskontową w wysokości 5,0%. Przy zastosowaniu stopy dyskontowej 4,5% zobowiązania z tytułu świadczeń pracowniczych wynosiłyby na dzień 31 grudnia 2023 roku 4 697 tys. zł, natomiast przy stopie dyskontowej 5,5% zobowiązania te wynosiłyby 4 416 tys. zł. Rezerwa na ryzyko prawne związane z walutowymi kredytami hipotecznymi Zasady worzenia rezerwy na ryzyko prawne związane z walutowymi kredytami hipotecznymi opisane są w Nocie 19 Wynik ryzyka prawnego kredytów hipotecznych w walutach obcych. Rezerwa na zwroty prowizji z tyt. wcześniejszej spłaty kredytów Rezerwa na zwrot kosztów kredytów w przypadku wcześniejszej spłaty została utworzona zgodnie z MSR 37 przyjmując założenia co do wcześniejszych spłat kredytów konsumenckich w zakresie stanu portfela kredytowego na dzień 31 grudnia 2024 roku. Dane finansowe 31-12-2024 31-12-2023 Rezerwy na udzielone zobowiązania finansowe: 57 935 45 395 otwarte linie kredytowe 33 054 31 270 gwarancje 24 881 14 125 Rezerwa na świadczenia pracownicze - odprawy emerytalne i rentowe 7 541 5 697 Inne rezerwy 297 502 205 197 rezerwa na ryzyko prawne związane z walutowymi kredytami hipotecznymi 251 222 164 000 rezerwa na zwroty prowizji z tyt. wcześniejszej spłaty kredytów 225 171 rezerwa na zwroty odsetek podwyższonych do czasu wpisu zabezpieczenia w postaci hipoteki 1 315 1 880 rezerwa na pozostałe zobowiązania i roszczenia 43 992 39 146 rezerwa na przyszłe płatności 748 - Razem 362 978 256 289
Page 151
Roczne Skonsolidowane Sprawozdanie Finansowe Grupy Kapitałowej BOŚ S.A.za rok zakończony dnia 31 grudnia 2024 r. w tys. zł. 150 Zmiana stanu rezerw 31-12-2024 31-12-2023 Rezerwa na udzielone zobowiązania finansowe Stan na początek okresu 45 395 34 238 utworzenie rezerw na utratę wartości zobowiązań pozabilansowych 143 130 91 643 rozwiązanie rezerw na utratę wartości zobowiązań pozabilansowych - 130 590 - 80 486 Stan na koniec okresu 57 935 45 395 Rezerwa na świadczenia pracownicze Stan na początek okresu 5 697 4 314 utworzenie rezerw 2 018 1 725 wykorzystanie rezerw - 174 - 342 Stan na koniec okresu 7 541 5 697 Rezerwa na ryzyko prawne związane z walutowymi kredytami hipotecznymi Stan na początek okresu 164 000 116 457 utworzenie rezerw* 130 584 60 255 różnice kursowe z wyceny rezerw - 5 694 - 2 049 wykorzystanie rezerw* - 37 668 - 10 663 Stan na koniec okresu 251 222 164 000 Rezerwa na zwroty prowizji z tyt. wcześniejszej spłaty kredytów Stan na początek okresu 171 260 utworzenie rezerw 167 18 wykorzystanie rezerw - 113 - 69 rozwiązanie rezerw - - 38 Stan na koniec okresu 225 171 Rezerwa na zwroty odsetek podwyższonych do czasu wpisu zabezpieczenia w postaci hipoteki Stan na początek okresu 1 880 2 710 utworzenie rezerw 237 354 wykorzystanie rezerw - 369 - 314 rozwiązanie rezerw - 433 - 870 Stan na koniec okresu 1 315 1 880
Page 152
Roczne Skonsolidowane Sprawozdanie Finansowe Grupy Kapitałowej BOŚ S.A.za rok zakończony dnia 31 grudnia 2024 r. w tys. zł. 151 Rezerwa na pozostałe zobowiązania i roszczenia Stan na początek okresu 39 146 7 479 utworzenie rezerw 7 992 33 711 wykorzystanie rezerw - - 62 rozwiązanie rezerw - 3 146 - 1 982 Stan na koniec okresu 43 992 39 146 Rezerwa na przyszłe płatności Stan na początek okresu - - utworzenie rezerw 2 174 - wykorzystanie rezerw - 1 426 - Stan na koniec okresu 748 - Razem stan rezerw na koniec okresu 362 978 256 289 *\ dokonano zmiany prezentacyjnej w zakresie ujęcia rezerwy na ryzyko prawne. Zmiana jest opisana w nocie 19 Wynik ryzyka prawnego kredytów hipotecznych w walutach obcych. Wartość obecna przyszłych zobowiązań z tytułu odpraw emerytalnych i rentowych wobec pracowników zatrudnionych na dzień 31 grudnia 2024 roku: 31-12-2024 31-12-2023 Stopa przyrostu płac 4.5% - 5,2%(4.5% w 2024) 4,5%-7,1%(4,5% w 2023) Stopa procentowa dla przyszłych zobowiązań z tytułu: odpraw emerytalnych i rentowych 5%- 5,6% 5%-5,1% Kwoty ujmowane w całkowitych dochodach w odniesieniu do omawianych programów zdefiniowanych świadczeń: Koszt świadczeń: Koszt bieżącego zatrudnienia 1 650 1 178 Koszt przeszłego zatrudnienia i (zysk)/strata z rozliczenia 52 258 Koszt odsetkowy netto 258 244 Składniki kosztów programu zdefiniowanych świadczeń ujęte w wyniku finansowym 1 960 1 680 Przeszacowanie zobowiązania netto z tytułu zdefiniowanych świadczeń: Aktuarialne zyski i straty wynikające ze zmian założeń finansowych 1 189 875 Składniki kosztów programu zdefiniowanych świadczeń ujęte w pozostałych całkowitych dochodach 1 189 875 Razem 3 149 2 555
Page 153
Roczne Skonsolidowane Sprawozdanie Finansowe Grupy Kapitałowej BOŚ S.A.za rok zakończony dnia 31 grudnia 2024 r. w tys. zł. 152 Zobowiązania z tytułu zdefiniowanych świadczeń 31-12-2024 31-12-2023 Kwoty ujmowane w całkowitych dochodach w odniesieniu do omawianych programów zdefiniowanych świadczeń: Stan na początek okresu 5 697 4 314 Koszt bieżących świadczeń 613 660 Koszt odsetkowy 202 190 (Zyski)/straty z przeszacowania: Aktuarialne zyski i straty wynikające ze zmian założeń finansowych 1 189 875 Świadczenia wypłacone - 160 - 342 Stan na koniec okresu 7 541 5 697 Grupa BOŚ szacuje, że wypływ korzyści ekonomicznych wynikający z realizacji tych rezerw nastąpi w prezentowanych okresach: 31-12-2024 31-12-2023 do 1 roku 1 218 672 powyżej 1 roku do 5 lat 2 120 1 604 powyżej 5 lat do 10 lat 2 196 1 741 powyżej 10 lat do 20 lat 1 773 1 499 powyżej 20 lat 234 181 Razem 7 541 5 697
Page 154
Roczne Skonsolidowane Sprawozdanie Finansowe Grupy Kapitałowej BOŚ S.A.za rok zakończony dnia 31 grudnia 2024 r. w tys. zł. 153 Rezerwy na postępowania sądowe i roszczenia na ryzyko prawne związane z walutowymi kredytami hipotecznymi oraz z tytułu zwrotu prowizji utworzone zostały w wysokości przewidywanych wypływów korzyści ekonomicznych w prezentowanych poniżej okresach: 01-01-202431-12-2024 01-01-202331-12-2023 Kwota Przewidywany wypływ korzyści Kwota Przewidywany wypływ korzyści Rezerwa na zobowiązania wobec klientów 30 350 do roku 28 891 do roku Rezerwa na pozostałe zobowiązania i roszczenia 13 642 10 255 3 829 do roku 138 do roku 9 813 powyżej roku 10 117 powyżej roku Rezerwa na ryzyko prawne związane z walutowymi kredytami hipotecznymi 251 222 164 000 126 802 do roku 61 078 do roku 124 420 powyżej roku 102 922 powyżej roku Rezerwa na zwroty prowizji z tyt. wcześniejszej spłaty kredytów 225 171 75 do roku 57 do roku 150 powyżej roku 114 powyżej roku Rezerwa na zwroty odsetek podwyższonych do czasu wpisu zabezpieczenia w postaci hipoteki 1 315 1 880 438 do roku 627 do roku 877 powyżej roku 1 253 powyżej roku Rezerwa na przyszłe płatności 748 - 748 do roku - Razem 297 502 205 197 Łączna wartość postępowań będących w toku w prezentowanych okresach: 31-12-2024 31-12-2023 Grupa BOŚ jest pozwana 925 522 662 946 Grupa BOŚ jest powodem 263 491 173 260 Zdaniem Zarządu Banku ryzyko związane z powyższymi postępowaniami, za wyjątkiem tych, które zostały objęte rezerwami na roszczenia, oceniane jest na poziomie możliwym, ale nie prawdopodobnym. Wszelkie ryzyka wiążące się z postępowaniami toczącymi się przed sądem lub organami administracji publicznej są odpowiednio zabezpieczone poziomem rezerw. Na dzień 31 grudnia 2024 roku Bank nie prowadził istotnych postępowań toczących się przed sądem, organem właściwym dla postępowania arbitrażowego lub organem administracji publicznej, dotyczących zobowiązań oraz wierzytelności emitenta, tj. takich, których wartość stanowi co najmniej 10% kapitałów własnych.
Page 155
Roczne Skonsolidowane Sprawozdanie Finansowe Grupy Kapitałowej BOŚ S.A.za rok zakończony dnia 31 grudnia 2024 r. w tys. zł. 154 38.Odroczony podatek dochodowy Zasady rachunkowości Zasady dotyczące ujmowania aktywów i zobowiązań z tytułu odroczonego podatku dochodowego są opisane w nocie 22 Obciążenia podatkowe. Odroczony podatek dochodowy obliczany jest w stosunku do wszystkich różnic przejściowych przy zastosowaniu stawki podatku dochodowego w wysokości 19%. Dane finansowe Stan odroczonego podatku dochodowego REZERWA I AKTYWA Z TYTUŁU PODATKU ODROCZONEGO 31-12-2024 Rachunek zysków i strat Inne dochody całkowite 31-12-2023 odsetki naliczone od kredytów, pożyczek, papierów wartościowych 69 707 7 909 - 61 798 różnice pomiędzy wartością bilansową i podatkową rzeczowego majątku trwałego i wartości niematerialnych, w tym umów leasingowych 55 474 27 536 - 27 938 dodatnia wycena papierów wartościowych i instrumentów finansowych 35 225 - 18 182 3 950 49 457 prowizja do rozliczenia 14 211 18 - 14 193 pozostałe - - 187 - 187 IBNR zaliczony do kosztów podatkowych w latach ubiegłych - - 249 - 249 Rezerwa brutto z tytułu podatku odroczonego 174 617 16 845 3 950 153 822 odpisy na oczekiwane straty kredytowe 125 678 - 2 948 - 128 626 rezerwa na ryzyko prawne związane z walutowymi kredytami hipotecznymi w zakresie Programu ugód 13 722 336 - 13 386 odsetki naliczone od depozytów i papierów wartościowych 96 393 21 150 - 75 243 rezerwa na koszty rzeczowe i osobowe 16 034 3 998 - 12 036 ujemna wycena papierów wartościowych i instrumentów finansowych 28 266 - 11 354 4 258 35 362 pozostałe 3 615 - 603 - 4 218 odsetki otrzymane od papierów wartościowych uprzednio zakupione przez Bank 16 889 2 818 - 14 071 prowizje do rozliczenia 22 249 - 6 015 - 28 264 Aktywa brutto z tytułu podatku odroczonego 322 846 7 382 4 258 311 206 Łączny efekt różnic przejściowych - aktywa netto 148 229 - 9 463 308 157 384
Page 156
Roczne Skonsolidowane Sprawozdanie Finansowe Grupy Kapitałowej BOŚ S.A.za rok zakończony dnia 31 grudnia 2024 r. w tys. zł. 155 REZERWA I AKTYWA Z TYTUŁU PODATKU ODROCZONEGO 31-12-2023 Rachunek zysków i strat Inne dochody całkowite 31-12-2022 odsetki naliczone od kredytów, pożyczek, papierów wartościowych 61 798 5 277 - 56 521 różnice pomiędzy wartością bilansową i podatkową rzeczowego majątku trwałego i wartości niematerialnych, w tym umów leasingowych 27 938 - 16 405 - 44 343 dodatnia wycena papierów wartościowych i instrumentów finansowych 49 457 - 17 929 14 214 53 172 prowizja do rozliczenia 14 193 5 071 - 9 122 pozostałe 187 17 - 170 IBNR zaliczony do kosztów podatkowych w latach ubiegłych 249 - 248 - 497 Rezerwa brutto z tytułu podatku odroczonego 153 822 - 24 217 14 214 163 825 odpisy na oczekiwane straty kredytowe 128 626 - 19 171 - 147 797 rezerwa na ryzyko prawne związane z walutowymi kredytami hipotecznymi w zakresie Programu ugód 13 386 13 386 - - odsetki naliczone od depozytów i papierów wartościowych 75 243 - 3 724 - 78 967 rezerwa na koszty rzeczowe i osobowe 12 036 830 - 11 206 ujemna wycena papierów wartościowych i instrumentów finansowych 35 362 - 17 181 - 10 675 63 218 pozostałe 4 218 496 - 3 722 odsetki otrzymane od papierów wartościowych uprzednio zakupione przez Bank 14 071 - 8 956 - 23 027 prowizje do rozliczenia 28 264 18 921 - 9 343 Aktywa brutto z tytułu podatku odroczonego 311 206 - 15 399 - 10 675 337 280 Łączny efekt różnic przejściowych - aktywa netto 157 384 8 818 - 24 889 173 455 Grupa BOŚ dokonała analizy wrażliwości odzyskiwalności aktywa z tytułu odroczonego podatku dochodowego.
Page 157
Roczne Skonsolidowane Sprawozdanie Finansowe Grupy Kapitałowej BOŚ S.A.za rok zakończony dnia 31 grudnia 2024 r. w tys. zł. 156 39.Zobowiązania z tytułu leasingu Zasady rachunkowości Zasady rachunkowości dotyczące zobowiązań z tytułu leasingu zawarte są w nocie 31 Prawo do użytkowania – leasing. Zobowiązania z tytułu umów najmu nieruchomości dotyczą powierzchni użytkowanych przez Bank w ramach działalności operacyjnej. Dla umów zawartych w EUR poziom miesięcznej raty wynagrodzenia w kwocie netto, stanowi równowartość w złotych (liczonej według średniego kursu NBP) sumy opłat za wynajmowany rodzaj powierzchni określonych jako iloczyn ceny netto wyrażonej w EUR za metr kwadratowy danego rodzaju powierzchni oraz faktycznie wynajmowanej powierzchni danego rodzaju wraz z należnym podatkiem VAT. Dla umów zawartych w PLN poziom miesięcznej raty wynagrodzenia w kwocie netto, stanowi równowartość sumy opłat za wynajmowany rodzaj powierzchni określonych jako iloczyn ceny netto za metr kwadratowy danego rodzaju powierzchni oraz faktycznie wynajmowanej powierzchni danego rodzaju wraz z należnym podatkiem VAT. Stawki miesięczne rat wynagrodzenia podlegają waloryzacji o wskaźnik i w terminach określonych w umowie. Umowy zawarte w EUR waloryzowane są o indeksy stosowane na terenie Unii Europejskiej. Umowy zawarte w PLN waloryzowane są o wskaźnik wzrostu cen towarów i usług konsumpcyjnych za okres poprzedni ogłaszany przez Prezesa GUS. Umowy nie przewidują prawa do nabycia nieruchomości. Umowy zawierane są na czas określony, w części umów nie ma możliwości ich wypowiedzenia, w niektórych z nich zawarte jest zastrzeżenie wcześniejszego rozwiązania lub wygaśnięcia pod warunkiem likwidacji placówki, w takim przypadku obowiązuje termin wypowiedzenia 6 lub 12 miesięcy. W części umów wprowadzony jest zapis o możliwości jej przedłużenia na dotychczasowych warunkach na podstawie oświadczenia woli leasingodawcy złożonego na piśmie na 6 miesięcy przed upływem terminu zakończenia umowy. Dane finansowe Terminy wymagalności zobowiązań z tytułu leasingu 31-12-2024 Nieruchomości i grunty Samochody Razem do 1 roku 4 918 801 5 719 powyżej 1 roku do 5 lat 38 873 491 39 364 powyżej 5 lat 268 - 268 Razem 44 059 1 292 45 351 31-12-2023 Nieruchomości i grunty Samochody Razem do 1 roku 2 421 83 2 504 powyżej 1 roku do 5 lat 10 903 1 918 12 821 powyżej 5 lat 37 928 - 37 928 Razem 51 252 2 001 53 253
Page 158
Roczne Skonsolidowane Sprawozdanie Finansowe Grupy Kapitałowej BOŚ S.A.za rok zakończony dnia 31 grudnia 2024 r. w tys. zł. 157 Przyszłe minimalne opłaty z tytułu umów wyłączonych 31-12-2024 Nieruchomości Samochody Razem niska wartość 783 - 783 krótkoterminowe 1 305 94 1 400 Razem 2 088 94 2 183 31-12-2023 Nieruchomości Samochody Razem niska wartość 95 - 95 krótkoterminowe 1 355 - 1 355 Razem 1 450 - 1 450 40. Pozostałe zobowiązania Zasady rachunkowości Pozostałe zobowiązania finansowe wycenia się w kwocie wymaganej zapłaty, natomiast rezerwy na przyszłe płatności w uzasadnionej wiarygodnie oszacowanej wartości niezbędnej do wypełnienia obecnego obowiązku na koniec okresu sprawozdawczego. Bierne rozliczenia międzyokresowe to koszty dotyczące bieżącego okresu, które zostaną zapłacone przez Grupę BOŚ w okresach przyszłych. Pozostałe zobowiązania niefinansowe wycenia się zgodnie z zasadami wyceny obowiązującymi dla poszczególnych kategorii zobowiązań. Dane finansowe 31-12-2024 31-12-2023 Rozliczenia międzybankowe 25 817 84 140 Zobowiązania wobec kontrahentów DM BOŚ 90 846 92 175 Rozliczenia międzyokresowe bierne 82 965 62 696 Rozliczenia publiczno-prawne 56 126 58 163 Zobowiązania z tytułu dostaw i usług 90 047 91 585 Prowizje do rozliczenia w czasie 8 065 8 561 Rozliczenia z tytułu kart płatniczych 1 248 1 293 Rezerwa na zwroty prowizji z tyt. wcześniejszej spłaty kredytów 1 900 2 286 Pozostałe 2 440 2 683 Razem 359 454 403 582
Page 159
Roczne Skonsolidowane Sprawozdanie Finansowe Grupy Kapitałowej BOŚ S.A.za rok zakończony dnia 31 grudnia 2024 r. w tys. zł. 158 41.Aktywa i zobowiązania warunkowe 31-12-2024 31-12-2023 Zobowiązania warunkowe: 3 673 653 3 797 386 Finansowe, w tym: 3 167 402 3 252 643 otwarte linie kredytowe w tym: 3 155 237 3 249 265 odwołalne 2 641 328 2 763 285 nieodwołalne 513 909 485 980 otwarte akredytywy importowe 12 165 3 378 Gwarancyjne, w tym: 449 583 534 943 poręczenia i gwarancje spłaty kredytu 13 910 12 739 gwarancje właściwego wykonania kontraktu 435 673 522 204 Gwarantowanie emisji 56 668 9 800 Aktywa warunkowe: 1 942 893 2 396 932 Finansowe, w tym: 4 300 143 484 otwarte linie kredytowe - 143 484 pozostałe 4 300 - Gwarancyjne 1 913 394 2 231 402 Inne 25 199 22 046 Aktywa i zobowiązania warunkowe razem 5 616 546 6 194 318 Dodatkowo na dzień 31 grudnia 2024 roku Bank posiada zobowiązania warunkowe o wartości 1 431 tys. z tytułu tzw. ofert wiążących, wynikające z przekazania klientowi pozytywnej decyzji o udzieleniu kredytu hipotecznego.
Page 160
Roczne Skonsolidowane Sprawozdanie Finansowe Grupy Kapitałowej BOŚ S.A.za rok zakończony dnia 31 grudnia 2024 r. w tys. zł. 159 42.Postępowania sądowe i administracyjne Ryzyko prawne dotyczące kredytów mieszkaniowych, zabezpieczonych hipotecznie powiązanych z kursem waluty obcej Wyroki sądowe zapadające w sprawach dotyczących umów kredytów indeksowanych/denominowanych po orzeczeniu z dnia 03 października 2019 roku Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej („TSUE”) w sprawie C-260/18 w zdecydowanej większości są niekorzystne dla banków. Bank na bieżąco monitoruje orzecznictwo zarówno krajowe jak i TSUE i dokonuje oceny ryzyka prawnego związanego z tymi kredytami. Niekorzystne dla banków orzecznictwo wpływa na wzrost liczby postępowań sądowych i zwiększenie wartości dochodzonych roszczeń. W 2023 roku TSUE wydał kilka istotnych rozstrzygnięć, które w 2024 roku miały wpływ na orzecznictwo sądów krajowych w obszarze dotyczącym umów kredytowych powiązanych z kursem walut obcych. W wyroku z dnia 15 czerwca 2023 roku w sprawie C-520/23 TSUE stwierdził, że art. 6 ust. 1 i art. 7 ust. 1 dyrektywy Rady 93/13/EWG z dnia 05 kwietnia 1993 roku w sprawie nieuczciwych warunków w umowach konsumenckich należy interpretować w ten sposób, że stoją one na przeszkodzie wykładni sądowej prawa krajowego, zgodnie z którą instytucja kredytowa ma prawo żądać od konsumenta rekompensaty wykraczającej poza zwrot kapitału wypłaconego z tytułu wykonania tej umowy oraz poza zapłatę ustawowych odsetek za zwłokę od dnia wezwania do zapłaty. W postanowieniu w sprawie z dnia 11 grudnia 2023 roku. w sprawie C-756/22 TSUE uznał, że art. 6 ust. 1 i art. 7 ust. 1 dyrektywy 93/13 należy interpretować w ten sposób, iż w kontekście uznania umowy kredytu hipotecznego zawartej z konsumentem przez instytucję bankową za nieważną w całości ze względu na to, że umowa ta zawiera nieuczciwe warunki, bez których nie może ona dalej obowiązywać, stoją one na przeszkodzie wykładni sądowej prawa państwa członkowskiego, zgodnie z którą instytucja ta ma prawo żądać od tego konsumenta zwrotu kwot innych niż kapitał wpłacony na poczet wykonania tej umowy oraz ustawowe odsetki za opóźnienie od chwili wezwania do zapłaty. Możliwość dochodzenia zwaloryzowanego kapitału została ostatecznie wykluczona postanowieniem TSUE z dnia 12 stycznia 2024 roku w sprawie C- 488/23. Zgodnie z tym orzeczeniem banki nie mają prawa do waloryzacji świadczeń z nieważnej umowy kredytu denominowanego lub indeksowanego kursem waluty obcej. TSUE stwierdził, że artykuł 6 ust. 1 i art. 7 ust. 1 dyrektywy Rady 93/13/EWG z dnia 5 kwietnia 1993 roku w sprawie nieuczciwych warunków w umowach konsumenckich należy interpretować w ten sposób, że w kontekście uznania za nieważną w całości umowy kredytu hipotecznego zawartej z konsumentem przez instytucję kredytową, a to ze względu na to, że umowa ta zawierała nieuczciwe warunki, bez których nie mogła dalej obowiązywać, przepisy te stoją na przeszkodzie wykładni sądowej prawa państwa członkowskiego, zgodnie z którą instytucja ta ma prawo żądać od tego konsumenta, poza zwrotem kwot kapitału wypłaconego z tytułu wykonania tej umowy oraz ustawowych odsetek za opóźnienie od dnia wezwania do zapłaty, rekompensaty polegającej na sądowej waloryzacji świadczenia wypłaconego kapitału w przypadku istotnej zmiany siły nabywczej danego pieniądza po wypłaceniu tego kapitału rzeczonemu konsumentowi. Orzeczenia te spowodowały, że wykluczona została możliwość dochodzenia przez banki od konsumentów po upadku umowy kredytu denominowanego/indeksowanego jakichkolwiek innych roszczeń poza zwrotem kapitału wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie od dnia wymagalności. W kontekście przedawnienia roszczeń stron wynikających z uznanych za nieważne umów kredytów powiązanych z kursem walut obcych istotny jest wyrok TSUE w sprawie C-28/22 z dnia 14 grudnia 2023 roku zgodnie z którym termin przedawnienia musi być symetryczny dla obu stron. W świetle tego wyroku roszczenia banków i klientów powinny zostać rozliczone i nie powinny być traktowane jako przedawnione. Termin, od którego biegnie przedawnienie roszczeń banków o zwrot kapitału został doprecyzowany w uchwale Sądu Najwyższego („SN’) w sprawie III CZP 25/22 z dnia 25 kwietnia 2024 roku, w której SN wskazał, że „bieg przedawnienia roszczenia banku o zwrot kwot wypłaconych z tytułu kredytu rozpoczyna się co do zasady od dnia następującego po dniu, w którym kredytobiorca zakwestionował względem banku związanie postanowieniami umowy”. Niekorzystne dla banków orzecznictwo wpływa na wzrost liczby postępowań sądowych i zwiększenie wartości dochodzonych roszczeń. W 2021 roku BOŚ SA razem z grupą innych banków podjął się realizacji zadania polegającego na wypracowaniu oferty ugód dla klientów zawieranych na zasadzie dobrowolności, na mocy których kredyty oparte na walucie obcej
Page 161
Roczne Skonsolidowane Sprawozdanie Finansowe Grupy Kapitałowej BOŚ S.A.za rok zakończony dnia 31 grudnia 2024 r. w tys. zł. 160 podlegają rozliczeniu tak, jakby od początku były kredytami złotowymi z oprocentowaniem według stawki WIBOR oraz odpowiedniej marży. Po uzyskaniu akceptacji Nadzwyczajnego Walnego Zgromadzenia (uchwała nr 4/2021 z dnia 08 grudnia 2021 roku), Bank wdrożył z dniem 31 stycznia 2022 roku. Program Ugód BOŚ S.A. oparty na założeniach Przewodniczącego KNF. W chwili obecnej Bank zawiera ugody z kredytobiorcami w ramach wyżej wspomnianego Programu Ugód, a także na warunkach wynegocjowanych indywidualnie. W 2024 roku zawartych zastało łącznie 414 ugód, w tym 204 w ramach Programu Ugód, w porównaniu do roku 2023 roku, w którym zawarto 419 ugód, w tym 316 w ramach Programu Ugód. Na dzień 31 grudnia 2024 roku przed sądami zawisły łącznie 2 163 sprawy przeciwko Bankowi, dotyczące kredytów i pożyczek powiązanych z kursem walut obcych (głównie CHF, a także USD i EUR), w których wartość przedmiotu sporu wynosiła 857 269,86 tys. zł. Zgłaszane w pozwach roszczenia wywodzone z umów kredytów i pożyczek powiązanych z kursem waluty obcej generalnie dotyczą uznania umowy kredytu/pożyczki za nieważną i zasądzenia zwrotu zapłaconych rat kredytowych oraz innych opłat związanych z kredytem/pożyczką. Informacje dotyczące utworzonych rezerw na ryzyko prawne kredytów i pożyczek powiązanych z kursem waluty obcej zawarte są w nocie 18. Wynik ryzyka prawnego kredytów hipotecznych w walutach obcych. Sankcja kredytu darmowego – kredyty konsumenckie Bank odnotował wpływ reklamacji i powództw dotyczących kredytów konsumenckich, w których kredytobiorcy podnoszą zarzuty naruszenia przepisów ustawy z dnia 12 maja 2011 roku o kredycie konsumenckim, skutkujących zastosowaniem sankcji kredytu darmowego. Konsumenci zarzucają Bankowi niedopełnienie obowiązków informacyjnych związanych ze zmiennym oprocentowaniem kredytu, błędne określenie kosztów kredytu, kwestionują zasadność oprocentowania skredytowanej prowizji przygotowawczej i opłat związanych z udzieleniem kredytu. Skuteczne podniesienie zarzutów naruszenia niektórych przepisów ustawy o kredycie konsumenckim i skorzystanie przez konsumenta z sankcji kredytu darmowego oznacza utratę przez Bank przychodów z odsetek. Na dzień 31 grudnia 2024 roku przed sądami zawisło łącznie 40 spraw dot. sankcji kredytu darmowego, w których wartość przedmiotu sporu wynosi: 1 116,56 tys. zł, podczas gdy na dzień 31 grudnia 2023 roku przed sądami zawisło 19 spraw, w których wartość przedmiotu sporu wynosiła 442,07 tys. zł. Certyfikaty uczestnictwa W latach 2015 -2017 Bank pośredniczył w dystrybucji certyfikatów inwestycyjnych kilku funduszy inwestycyjnych. Fundusze te, zgodnie z obowiązującymi przepisami podlegały nadzorowi właściwych organów. W związku z sytuacją finansową i stanem prawnym niektórych funduszy inwestycyjnych część nabywców certyfikatów inwestycyjnych zgłosiło w stosunku do Banku roszczenia odszkodowawcze. Na dzień 31 grudnia 2024 roku przed sądami zawisło 44 sprawy dotyczące certyfikatów inwestycyjnych, w których wartość przedmiotu sporu wynosi: 24 581,82 tys. zł, podczas gdy na dzień 31 grudnia 2023 roku przed sądami zawisło 41 spraw dotyczących certyfikatów inwestycyjnych, w których wartość przedmiotu sporu wynosiła 18 014,43 tys. zł. Bank na bieżąco monitoruje wykup certyfikatów przez fundusze i ocenia ryzyko prawne związane z negatywnymi rozstrzygnięciami sądowymi i koniecznością realizacji wyroków. Na tej podstawie została utworzona rezerwa, która wg stanu na 31 grudnia 2024 roku wynosi 10 500,60 tys. zł. podczas gdy na 31 grudnia 2023 roku wynosiła 9 479,09 tys. zł. Postępowanie UOKIK W dniu 13 lutego 2024 roku doręczono do Banku zawiadomienie Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów z dnia 08 lutego 2024 roku o wszczęciu postępowania w sprawie praktyk naruszających zbiorowe interesy konsumentów. Prezes UOKiK postawił Bankowi zarzuty polegające na:1. niedokonywaniu – nie później niż w terminie D+1 (tj. do końca dnia roboczego następującego po dniu otrzymania od konsumenta stosownego zgłoszenia nieautoryzowanej transakcji płatniczej), zwrotu kwoty nieautoryzowanej
Page 162
Roczne Skonsolidowane Sprawozdanie Finansowe Grupy Kapitałowej BOŚ S.A.za rok zakończony dnia 31 grudnia 2024 r. w tys. zł. 161 transakcji płatniczej lub przywrócenia obciążonego rachunku do stanu, jaki istniałby, gdyby nie miała miejsca nieautoryzowana transakcja płatnicza, pomimo braku zaistnienia przesłanek uprawniających Bank do niedokonania ww. czynności (tj. gdy Bank posiada uzasadnione i należycie udokumentowane podstawy, aby podejrzewać oszustwo konsumenta i poinformował o tym podejrzeniu organy ścigania lub w przypadku, gdy powiadomienie o wystąpieniu nieautoryzowanej transakcji płatniczej Bank otrzymał od konsumenta po upływie 13 miesięcy od dnia obciążenia jego rachunku płatniczego),2. przekazywaniu konsumentom – w odpowiedziach udzielanych na ich zgłoszenia dotyczące wystąpienia nieautoryzowanych transakcji płatniczych – informacji o weryfikacji przez Bank prawidłowego użycia instrumentu płatniczego poprzez posłużenie się indywidualnymi danymi uwierzytelniającymi w sposób sugerujący, że wykazanie przez Bank wyłącznie uwierzytelnienia transakcji jest równoznaczne z ich autoryzacją, co prowadzi do wyłączenia odpowiedzialności Banku. Innymi słowy, Prezes UOKiK zarzuca Bankowi, że Bank przekazuje konsumentom w odpowiedziach informację wskazującą, że uwierzytelnienie transakcji jest równoznaczne z jej autoryzacją. W ocenie Prezesa UOKiK zarzucana Bankowi praktyka wskazana w pkt 1 powyżej może naruszać przepis art. 46 ust. 1 ustawy z dnia 19 sierpnia 2011 roku o usługach płatniczych i godzić w zbiorowe interesy konsumentów, a w konsekwencji może stanowić praktykę naruszającą zbiorowe interesy konsumentów, o której mowa w art. 24 ust. 1 i ust. 2 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów. Natomiast praktyka zarzucana w pkt 2 może, w ocenie Prezesa UOKiK, wprowadzać konsumentów w błąd odnośnie obowiązków Banku wynikających z art. 46 ust. 1 ustawy o usługach płatniczych, a także co do rozkładu ciężaru udowodnienia, że transakcja płatnicza została autoryzowana (tj. co do przerzucenia ciężaru dowodu na konsumenta), co może stanowić nieuczciwą praktykę rynkową, o której mowa w art. 5 ust. 1, ust. 2 pkt 1 i ust. 3 pkt 3 w związku z art. 4 ust. 2 ustawy z dnia 23 sierpnia 2007 roku o przeciwdziałaniu nieuczciwym praktykom rynkowym i godzić w zbiorowe interesy konsumentów, a w konsekwencji stanowić praktykę naruszającą zbiorowe interesy konsumentów, o której mowa w art. 24 ust. 1 i ust. 2 pkt 3 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów. Kwestia ta dotyczy znacznej części podmiotów sektora bankowego i stanowi przedmiot wystąpień Związku Banków Polskich do UOKiK. Jednakże dotychczasowe wystąpienia ZBP do UOKiK nie miały żadnego wpływu na postępowania prowadzone indywidualnie wobec poszczególnych banków. W ramach postępowania Bank przesłał do UOKiK dwa pisma:1. pismo z dnia 25 listopada 2024 roku – w którym Bank poinformował Prezesa UOKiK o podjętych w Banku w 2024 roku działaniach mających na celu usprawnienie sposobu obsługi zgłoszeń nieautoryzowanych transakcji płatniczych oraz usprawnienie metod edukowania swoich klientów o cyberzagrożeniach. W piśmie zostało szczegółowo opisane, w jakich obszarach Bank podjął działania:• obszar techniczny – działania techniczno-informatyczne podjęte w celu zwiększenia bezpieczeństwa oferowanych narzędzi, • obszar edukacyjny - kierowane do klientów akcje informacyjne mające na celu zwiększenie świadomości klientów w zakresie cyberzagrożeń,• obszar formalnoprawny - zmiana w zakresie rozumienia pojęcia „autoryzacja” oraz modyfikacja ścieżki rozpatrywania zgłoszeń nieautoryzowanych transakcji płatniczych.2. pismo z dnia 19 grudnia 2024 roku – w którym Bank poinformował Prezesa UOKiK o opracowaniu nowej ścieżki rozpatrywania zgłoszeń nieautoryzowanych transakcji (która wychodzi naprzeciw oczekiwaniom Prezesa UOKiK). Bank przedstawił opis głównych zasad uwzględnionych w nowej procedurze, jak również wskazał, że zmiany obejmują również wymiar praktyczny, co znajduje odzwierciedlenie w zmianach w wewnętrznej organizacji Banku – w odniesieniu do sposobu rozpatrywania zgłoszeń nieautoryzowanych transakcji płatniczych, jak również w przeprowadzanych szkoleniach pracowników. Wśród najważniejszych zasad przewidzianych w nowej procedurze należy wymienić:• rozróżnienie autoryzacji i uwierzytelnienia,• badanie uwierzytelnienia i autoryzacji,• indywidualne podejście do każdego zgłoszenia,• przeprowadzanie postępowania wyjaśniającego celem szczegółowego zbadania okoliczności zdarzenia, w ramach którego doszło do nieautoryzowanej transakcji. Do 31 grudnia 2024 roku Bank nie otrzymał żadnego pisma z UOKiK, które mogłoby stanowić odpowiedź na ww. pisma. Bank nie zna terminu zakończenia postępowania, jak również nie jest w stanie przewidzieć, jaka decyzja zostanie wydana wskutek przeprowadzenia tego postępowania.
Page 163
Roczne Skonsolidowane Sprawozdanie Finansowe Grupy Kapitałowej BOŚ S.A.za rok zakończony dnia 31 grudnia 2024 r. w tys. zł. 162 Postępowanie KNF Komisja Nadzoru Finansowego w dniu 27 kwietnia 2023 roku wszczęła postępowanie administracyjne w przedmiocie nałożenia kary administracyjnej na Bank Ochrony Środowiska S.A. na podstawie art. 147 pkt 4 lit. a, pkt 5, pkt 11 oraz 13 ustawy o Przeciwdziałaniu Praniu Pieniędzy i Finansowaniu terroryzmu dotyczącej postępowania będącego wynikiem przeprowadzonej kontroli. Na obecnym etapie nie jest możliwe określenie możliwych skutków finansowych postępowania. Postępowanie UODO Prezes UODO wszczął w dniu 29 września 2023 roku postępowanie administracyjne w sprawie przetwarzania przez Bank danych osobowych klientów i potencjalnych klientów Banku w związku z ich profilowaniem. Przedmiotem postępowania są dwa naruszenia przepisów o ochronie danych osobowych, które zostały stwierdzone w trakcie kontroli przeprowadzonej w Banku w 2022 roku Prezes UODO po ocenie okoliczności może nałożyć administracyjną karę pieniężną lub inne sankcje o charakterze niefinansowym. Na obecnym etapie nie jest możliwe określenie możliwych skutków finansowych postępowania. 43.Działalność maklerska Działalność maklerska odnosi się do Domu Maklerskiego BOŚ S.A. Poniżej zaprezentowane dane dotyczą instrumentów finansowych przechowywanych na rachunkach papierów wartościowych klientów i podane są w wartości godziwej: 31-12-2024 31-12-2023 Zdematerializowane papiery wartościowe dopuszczone do obrotu na rynku regulowanym Akcje notowane i prawa do akcji notowanych zapisane na rachunkach papierów wartościowych 11 371 708 11 371 468 Pozostałe papiery wartościowe zapisane na rachunkach papierów wartościowych klientów 5 919 574 5 693 006 Pozostałe instrumenty finansowe klientów 236 736 285 712 Prawa majątkowe notowane na TGE 309 790 294 007 Papiery wartościowe przechowywane w formie rejestrów 23 726 178 119 obligacje 23 726 178 119 Razem papiery wartościowe klientów 17 861 534 17 822 312
Page 164
Roczne Skonsolidowane Sprawozdanie Finansowe Grupy Kapitałowej BOŚ S.A.za rok zakończony dnia 31 grudnia 2024 r. w tys. zł. 163 44. Kapitał podstawowy Zarejestrowany kapitał zakładowy Na dzień 31 grudnia 2024roku kapitał zakładowy wynosił 929 477 tys. zł i nie uległ zmianie wobec stanu na dzień 31 grudnia 2023 roku. Seria/emisja Rodzaj akcji Rodzaj uprzywile-jowania akcji Liczba akcji Wartość serii/emisji wg wartości nominalnej w tys. zł Sposób pokrycia Data rejestracji Prawo do dywidendy (od daty) A O zwykłe 236 700 2 367 opłacone 09-01-91 01-01-92 B O zwykłe 1 263 300 12 633 opłacone 11-03-92 01-01-93 C O zwykłe 477 600 4 776 opłacone 30-12-92 01-01-93 C O zwykłe 22 400 224 wkład niepieniężny 30-12-92 01-01-93 D O zwykłe 1 300 000 13 000 opłacone 30-12-93 01-01-94 E O zwykłe 647 300 6 473 opłacone 30-06-94 01-01-95 E O zwykłe 15 500 155 wkład niepieniężny 30-06-94 01-01-95 E O zwykłe 37 200 372 wkład niepieniężny 30-06-94 01-01-95 F O zwykłe 1 500 000 15 000 opłacone 30-12-94 01-01-95 G O zwykłe 1 260 000 12 600 opłacone 30-06-95 01-01-96 H O zwykłe 670 000 6 700 opłacone 30-06-95 01-01-96 I O zwykłe 70 000 700 opłacone 30-06-95 01-01-96 J O zwykłe 1 055 000 10 550 opłacone 21-06-96 01-01-96 K O zwykłe 945 000 9 450 opłacone 21-06-96 01-01-96 L O zwykłe 1 200 000 12 000 opłacone 29-11-96 01-01-96 M O zwykłe 2 500 000 25 000 opłacone 07-05-98 01-01-97 N O zwykłe 1 853 000 18 530 opłacone 13-06-07 01-01-07 O O zwykłe 1 320 245 13 202 wkład niepieniężny 25-06-10 01-01-10 P O zwykłe 6 500 000 65 000 opłacone 15-06-12 01-01-11 U O zwykłe 40 000 000 400 000 opłacone 12-07-17 01-01-16 V O zwykłe 30 074 426 300 744 opłacone 04-07-18 01-01-18 Liczba akcji, razem 92 947 671 Kapitał zakładowy wg wartości nominalnej razem 929 477 Kapitał zakładowy razem 929 477 Wartość nominalna jednej akcji wynosi 10 zł. Na dzień 31 grudnia 2024 roku ogólna liczba głosów wynikająca ze wszystkich wyemitowanych przez Bank akcji wynosiła 92 947 671 i nie zmieniła się wobec stanu na dzień 31 grudnia 2023 roku. Jedna akcja daje prawo do jednego głosu na walnym zgromadzeniu.
Page 165
Roczne Skonsolidowane Sprawozdanie Finansowe Grupy Kapitałowej BOŚ S.A.za rok zakończony dnia 31 grudnia 2024 r. w tys. zł. 164 Struktura akcjonariuszy posiadających bezpośrednio i pośrednio przez podmioty zależne co najmniej 5% ogólnej liczby głosów na walnym zgromadzeniu Banku: 31-12-2024 31-12-2023 Akcjonariusz Liczba głosów na WZ (akcji) % udział w ogólnej liczbie głosów na WZ (w kapitale zakładowym) Liczba głosów na WZ (akcji) % udział w ogólnej liczbie głosów na WZ (w kapitale zakładowym) Narodowy Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej 53 951 960 58,05 53 951 960 58,05 Fundusz Inwestycji Polskich Przedsiębiorstw Fundusz Inwestycyjny Zamknięty Aktywów Niepublicznych 8 000 000 8,61 8 000 000 8,61 Dyrekcja Generalna Lasów Państwowych 5 148 000 5,54 5 148 000 5,54 Na pozostałych akcjonariuszy przypada łącznie 27,8% udziałów w kapitale zakładowym Banku. Na dzień sporządzenia rocznego skonsolidowanego sprawozdania finansowego nie są znane zmiany w strukturze własności znacznych pakietów akcji. Akcje własne Na dzień 31 grudnia 2024 roku Bank posiadał 37 775 akcji własnych, które reprezentują 0,04% kapitału zakładowego i 0,04% ogólnej liczby głosów na Walnym Zgromadzeniu Banku. Bank, zgodnie z przepisami Kodeksu spółek handlowych, nie jest uprawniony do wykonywania prawa głosu z akcji własnych. Kapitał zapasowy ze sprzedaży akcji powyżej wartości nominalnej Kapitał zapasowy ze sprzedaży akcji powyżej ich wartości nominalnej tworzony jest z nadwyżki osiągniętej przy emisji akcji powyżej wartości nominalnej pozostałej po pokryciu kosztów emisji. Na dzień 31 grudnia 2024 roku oraz na dzień 31 grudnia 2023 roku kapitał zapasowy wynosił 532 851 tys. zł.
Page 166
Roczne Skonsolidowane Sprawozdanie Finansowe Grupy Kapitałowej BOŚ S.A.za rok zakończony dnia 31 grudnia 2024 r. w tys. zł. 165 45.Kapitał z aktualizacji wyceny 31-12-2024 31-12-2023 Przeszacowanie składników aktywów finansowych wycenianych wg wartości godziwej przez inne całkowite dochody 61 814 59 007 Przeszacowanie zobowiązań z tytułu świadczeń pracowniczych 600 1 789 Odroczony podatek dochodowy - 11 859 - 11 551 Kapitał z aktualizacji wyceny, razem 50 555 49 245 Zmiana stanu kapitału z aktualizacji wyceny Stan na 01 stycznia 2024 49 245 Zwiększenie z tytułu: 511 544 wyceny inwestycyjnych papierów wartościowych 511 544 Zmniejszenie z tytułu: -509 926 wyceny inwestycyjnych papierów wartościowych -508 737 przeszacowanie zobowiązań z tytułu świadczeń pracowniczych -1 189 Odroczony podatek dochodowy -308 Stan na 31 grudnia 2024 50 555 Stan na 01 stycznia 2023 -56 863 Zwiększenie z tytułu: 4 684 107 wyceny inwestycyjnych papierów wartościowych 4 684 107 Zmniejszenie z tytułu: -4 553 109 wyceny inwestycyjnych papierów wartościowych -4 552 233 przeszacowanie zobowiązań z tytułu świadczeń pracowniczych -876 Odroczony podatek dochodowy -24 890 Stan na 31 grudnia 2023 49 245
Page 167
Roczne Skonsolidowane Sprawozdanie Finansowe Grupy Kapitałowej BOŚ S.A.za rok zakończony dnia 31 grudnia 2024 r. w tys. zł. 166 46.Zyski zatrzymane Na zyski zatrzymane składają się: pozostały kapitał zapasowy, fundusz ogólnego ryzyka oraz niepodzielony wynik finansowy. 31-12-2024 31-12-2023 Pozostały kapitał zapasowy: 694 252 599 609 utworzony ustawowo 44 000 44 000 utworzony zgodnie ze statutem ponad wymaganą ustawowo (minimalną) wartość 645 927 551 284 inny 4 325 4 325 Pozostałe kapitały rezerwowe: 23 605 23 605 fundusz na działalność maklerską 22 249 22 249 inne 1 356 1 356 Fundusz ogólnego ryzyka 48 302 48 302 Niepodzielony wynik finansowy -48 164 - 33 177 niepodzielony wynik z lat ubiegłych -127 820 - 111 551 wynik netto bieżącego okresu 79 656 78 374 Zyski zatrzymane, razem 717 995 638 339 Kapitał zapasowy tworzony jest z odpisów z rocznego zysku netto w wysokości co najmniej 8% zysku netto, dopóki kapitał ten nie osiągnie przynajmniej jednej trzeciej kapitału zakładowego. Część kapitału zapasowego w wysokości jednej trzeciej kapitału zakładowego może być przeznaczona jedynie na pokrycie straty wykazanej w sprawozdaniu finansowym. Kapitał rezerwowy tworzony jest z odpisów z rocznego zysku netto niezależnie od kapitału zapasowego z przeznaczeniem na pokrycie szczególnych strat i wydatków. O użyciu kapitału zapasowego i rezerwowego rozstrzyga Walne Zgromadzenie Akcjonariuszy. Fundusz ogólnego ryzyka przeznaczony na niezidentyfikowane ryzyka w działalności Banku tworzony jest z odpisów z rocznego zysku netto, zgodnie z zasadami określonymi w przepisach prawa bankowego. Zwyczajne Walne Zgromadzenie BOŚ S.A podjęło w dniu 19 czerwca 2024 roku Uchwałę w sprawie podziału zysku netto Banku za 2023 rok. Zysk netto Banku za 2023 rok w wysokości 61 700 770,96 zł przeznaczony został na kapitał zapasowy Banku.
Page 168
Roczne Skonsolidowane Sprawozdanie Finansowe Grupy Kapitałowej BOŚ S.A.za rok zakończony dnia 31 grudnia 2024 r. w tys. zł. 167 Pozostałe informacje uzupełniające 47.Rachunkowość zabezpieczeń Rachunkowość zabezpieczeń jest integralnym elementem procesu zarządzania ryzykiem finansowym. Zarządzanie ryzykiem finansowym odbywa się w ramach obowiązującego w Banku procesu zarządzania ryzykiem. Rachunkowość zabezpieczeń przepływów pieniężnych Na 31 grudnia 2024 roku Grupa BOŚ nie stosowała rachunkowości zabezpieczeń przepływów pieniężnych. Rachunkowość zabezpieczeń wartości godziwej Zabezpieczanym ryzykiem jest ryzyko stopy procentowej w księdze bankowej. Bank stosuje rachunkowość zabezpieczeń wartości godziwej obligacji Skarbu Państwa o stałym oprocentowaniu. Grupa BOŚ w okresie objętym zabezpieczeniem dokonuje zabezpieczenia zmienności wartości godziwej obligacji o stałym oprocentowaniu, wynikających ze zmian rynkowych stóp procentowych. Pozycję zabezpieczaną stanowi część obligacji Skarbu Państwa utrzymywanych w modelu biznesowym HtCS. Instrumentem zabezpieczającym są transakcje Interest Rate Swap (IRS), w których Bank dokonuje płatności w oparciu o stałą stopę procentową, a otrzymuje kupon oparty o zmienną stopę (6-miesięczny WIBOR). Dzięki ustanowieniu powiązania zabezpieczającego, w rachunku zysków i strat uzyskiwany jest efekt wzajemnego kompensowania się zmian wartości godziwej instrumentu zabezpieczającego i pozycji zabezpieczanej z tytułu zabezpieczanego ryzyka. Zabezpieczeniu podlega tylko jeden rodzaj ryzyka (tj. ryzyko zmienności stóp procentowych). Spread pomiędzy kwotowaniami obligacji skarbowych i transakcji IRS zostaje wyłączony z zabezpieczenia. Oczekuje się, że zabezpieczenie będzie wysoce skuteczne w kompensowaniu zmian wartości godziwej wynikających z zabezpieczanego ryzyka. Efektywność zabezpieczenia jest weryfikowana poprzez zastosowanie prospektywnych i retrospektywnych testów efektywności:• wstecznego prospektywnego testu efektywności, którego celem jest potwierdzenie wysokiego prawdopodobieństwa wystąpienia wystarczających przepływów z tytułu pozycji zabezpieczanej, oszacowanego w prospektywnym teście efektywności, • testu w oparciu o metodę hipotetycznego derywatu, która polega na prezentacji pozycji zabezpieczanej jako hipotetycznego derywatu. Testowanie efektywności polega na porównaniu zmian wartości godziwej instrumentu zabezpieczającego oraz derywatu hipotetycznego. Test daje wynik pozytywny, jeśli współczynnik oceny efektywności (WOE) mieści się w przedziale 80-125%. Testy wykonywane są z częstotliwością miesięczną. Bank nie identyfikuje istotnych źródeł nieefektywności zabezpieczenia wartości godziwej. Zmiana wartości godziwej pozycji zabezpieczanej wynikająca ze zmian rynkowych stóp procentowych ujmowana jest w rachunku zysków i strat. Zmiany wartości godziwej obligacji, nie wynikające ze zmian zabezpieczanego czynnika ryzyka odnoszone są na kapitał z aktualizacji wyceny. Zmiany wyceny instrumentu zabezpieczającego ujmowane są w rachunku zysków i strat. Wg stanu na 31 grudnia 2024 roku Bank posiadał jedno powiązanie zabezpieczające wartość godziwą – zabezpieczenie ustanowione 20 października 2015 roku. Pozycja zabezpieczana w ramach powiązania zabezpieczającego ustanowionego w 2015 roku obejmuje 240 mln zł obligacji Skarbu Państwa DS0725, zapadających w lipcu 2025 roku. Wg stanu na 31 grudnia 2024 roku w rachunku zysków i strat zaksięgowano kwotę 1 195 tys. zł, wynikającą ze zmian wartości godziwej obligacji z tytułu ryzyka stopy procentowej oraz wartości godziwej transakcji IRS. W kapitale z aktualizacji wyceny zaewidencjonowana była kwota -328 tys. zł, stanowiąca sumę wpływu na kapitał obligacji z momentu ustanowienia powiązania zabezpieczającego (-11 345 tys. zł) oraz zmiany wartości godziwej obligacji, wynikającej z niezabezpieczonej części ryzyka (spreadu pomiędzy kwotowaniami obligacji i transakcji IRS).
Page 169
Roczne Skonsolidowane Sprawozdanie Finansowe Grupy Kapitałowej BOŚ S.A.za rok zakończony dnia 31 grudnia 2024 r. w tys. zł. 168 31-12-2024 31-12-2023 wartość bilansowa wartość nominalna wartość godziwa* wartość bilansowa wartość nominalna wartość godziwa* Instrumenty zabezpieczające Interest Rate Swap (IRS) – wycena dodatnia 8 693 258 000 4 816 15 556 258 000 10 762 Pozycja zabezpieczana Obligacje SP - wycena dodatnia 240 828 240 000 -3 620 236 786 240 000 -7 574 Łączny wpływ na wynik 1 195 3 188 *\ w przypadku obligacji stanowiących pozycję zabezpieczaną jest to korekta wartości godziwej 48.Płatności na bazie akcji Polityka wynagrodzeń osób zajmujących stanowiska kierownicze w Grupie BOŚ. W celu wypełnienia wymogów określonych w Rozporządzeniu Ministra Finansów, Funduszy i Polityki Regionalnej z dnia 08 czerwca 2021 roku w sprawie systemu zarządzania ryzykiem i systemu kontroli wewnętrznej oraz polityki wynagrodzeń w bankach a także w zgodzie z postanowieniami Dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady 2013/36/UE z dnia 26 czerwca 2013 roku w sprawie warunków dopuszczenia instytucji kredytowych do działalności oraz nadzoru ostrożnościowego nad instytucjami kredytowymi i firmami inwestycyjnymi, Bank wdrożył Politykę wynagrodzeń BOŚ S.A., w tym w odniesieniu do osób zajmujących stanowiska kierownicze mające istotny wpływ na profil ryzyka Banku, zatwierdzoną przez Radę Nadzorczą Banku Ochrony Środowiska S.A. Komitet ds. Wynagrodzeń i Nominacji powołany przez Radę Nadzorczą Banku opiniuje Politykę wynagrodzeń, opiniuje i projektuje zasady wynagradzania członków Zarządu, opiniuje wysokość wynagrodzenia zmiennego osób zajmujących stanowiska kierownicze mające istotny wpływ na profil ryzyka Banku, opiniuje i monitoruje wysokość wynagrodzenia zmiennego osób zajmujących stanowiska kierownicze w Banku odpowiedzialne za zarządzanie ryzykiem na drugim poziomie, kierowanie komórką do spraw zgodności oraz kierowanie komórką audytu wewnętrznego. Wypełniając obowiązek informacyjny wynikający z postanowień rekomendacji nr 30.1. Rekomendacji Z KNF oraz Polityki wynagrodzeń, Bank Ochrony Środowiska S.A. informuje, że stosunek średniego całkowitego wynagrodzenia brutto Członków Zarządu w okresie 2024 roku do średniego całkowitego wynagrodzenia brutto pozostałych pracowników Banku w okresie 2024 roku, wynosi 5,07 i tym samym nie przekracza ustalonej wartości. Maksymalny poziom wynagrodzenia zmiennego każdej z osób zajmujących stanowisko kierownicze nie przekracza 100% wynagrodzenia stałego. Walne Zgromadzenie Banku Ochrony Środowiska S.A. może wyrazić zgodę na zwiększenie maksymalnego poziomu wynagrodzenia zmiennego w stosunku do wynagrodzenia stałego do 200%, zgodnie z procedurą przewidzianą w § 25 ust. 3 pkt 4) lit. b) i c) Rozporządzenia MFFiPR. Zwiększenie maksymalnego poziomu wynagrodzenia zmiennego, o którym mowa w zdaniu poprzedzającym, nie dotyczy Członków Zarządu Banku. W 2024 roku dokonano dwóch nowelizacji Polityki wynagrodzeń (druga z nowelizacji została przyjęta przez Radę Nadzorczą na początku 2025 roku), w szczególności uwzględniając w nich poniższe zmiany:1. Aktualizacja zapisów dot. wynagrodzenia zmiennego dla stanowisk kierowniczych mających istotny wpływ na profil ryzyka Banku, aby były zgodne zapisami ujętymi w aktualizacji Regulaminu zmiennych składników wynagrodzeń dla osób zajmujących stanowiska kierownicze w Banku Ochrony Środowiska S.A., z wyłączeniem osób sprawujących funkcje w organach statutowych Banku, m.in.:•zmiana okresu retencji z 6 miesięcy do 12 miesięcy,
Page 170
Roczne Skonsolidowane Sprawozdanie Finansowe Grupy Kapitałowej BOŚ S.A.za rok zakończony dnia 31 grudnia 2024 r. w tys. zł. 169 •ustalenie warunku, przy którym wynagrodzenie zmienne nie będzie odraczane – „nie przekracza równowartości 50 tys. EUR lub jednej trzeciej rocznego łącznego wynagrodzenia tego pracownika, w roku którego ocena dotyczy”,•określenie kursu po jakim będzie przeliczane EUR na PLN w celu wyznaczenia limitów dla warunku odroczenia wynagrodzenia zmiennego,2. uwzględnienie zapisu antydyskryminacyjnego,•wyłączenie Domu Maklerskiego Banku Ochrony Środowiska S.A. z przeglądu Polityki przeprowadzanego przez Departament Audytu Wewnętrznego, w związku z tym, że wprowadza on politykę wynagrodzeń zgodnie z wymogami Rozporządzenia Ministra Rozwoju i Finansów z dnia 8 grudnia 2021 roku w sprawie szacowania kapitału wewnętrznego i aktywów płynnych, systemu zarządzania ryzykiem, badania i oceny nadzorczej, a także polityki wynagrodzeń w domu maklerskim oraz małym domu maklerskim,3. wprowadzenie do Polityki zapisu zobowiązującego do nadawania celów ESG. W okresie sprawozdawczym rozliczono także wynagrodzenie zmienne osób zajmujących stanowiska kierownicze mające istotny wpływ na profil ryzyka Banku, w szczególności:1. W okresie sprawozdawczym po zakończeniu okresu retencyjnego, dokonano przeliczenia na gotówkę i wypłaty akcji fantomowych, przyznanych byłym członkom Zarządu Banku w ramach: •III (ostatniej) transzy odroczonego wynagrodzenia zmiennego za 2019 roku,•I transzy odroczonego wynagrodzenia zmiennego za 2021 roku, •części nieodroczonej wynagrodzenia zmiennego za 2022 rok, w łącznej wysokości 893,358 tys. zł brutto (64 896 sztuk akcji fantomowych po kursie stanowiącym średnią arytmetyczną z kursów zamknięcia ustalonych na pięciu pierwszych sesjach po upływie okresu retencyjnego, tj. 11,72 zł oraz 15,82 zł).2. Wynagrodzenie zmienne za wyniki roku 2023 oraz ustalona I transza odroczona za 2022 rok oraz II transza odroczona za 2021 rok, w odniesieniu do członków Zarządu Banku – decyzją Rady Nadzorczej BOŚ S.A. - nie zostały przyznane. 3. 27 osobom zajmującym stanowiska kierownicze zidentyfikowane jako mające istotny wpływ na profil ryzyka Banku (z wyłączeniem Członków Zarządu), z uwagi na spełnienie obu warunków niezbędnych do naliczenia wynagrodzenia zmiennego oraz brak stwierdzonych znaczących nieprawidłowości czy zastrzeżeń w wykonywaniu powierzonych obowiązków, zostało naliczone i wypłacone wynagrodzenie zmienne, w łącznej wysokości 1 879,4 tys. zł brutto, w tym 51 tys. brutto stanowiły nagrody za realizację projektów realizowanych w 2023 roku.4. 7 osobom zajmującym stanowiska kierownicze zidentyfikowane jako mające istotny wpływ na profil ryzyka Banku (z wyłączeniem Członków Zarządu), z uwagi na spełnienie obu warunków niezbędnych do naliczenia wynagrodzenia zmiennego oraz brak stwierdzonych znaczących nieprawidłowości czy zastrzeżeń w wykonywaniu powierzonych obowiązków, zostało naliczone wynagrodzenie zmienne, w łącznej wysokości 943, 6 tys. zł brutto, w tym 43,5 tys. zł brutto stanowiły nagrody za realizację projektów realizowanych w 2023 roku. W związku z przekroczeniem przez te osoby 5-krotności średniego miesięcznego wynagrodzenia w grupie wyższej kadry kierowniczej w Centrali, w 2023 roku, wynagrodzenie zmienne podlega odroczeniu i wypłacie części wynagrodzenia zmiennego w akcjach Banku, zgodnie z Rozdziałem IV § 14 ust. 4 Polityki oraz § 15 Regulaminu, tj.: •60% zostało przyznane bez odroczenia w 2023 roku, z czego 30% w gotówce, tj. 283,1 tys. zł brutto, a 30% w akcjach fantomowych, tj. 26 685 sztuk akcji,•40% zostało odroczone na kolejne 5 lat, z czego 20% w gotówce, tj. 188,7 tys. zł zł brutto, a 20% w akcjach fantomowych, tj. 17 790 sztuk akcji. Wynagrodzenie zmienne za wyniki roku 2024 nie zostało jeszcze rozliczone i przyznane.
Page 171
Roczne Skonsolidowane Sprawozdanie Finansowe Grupy Kapitałowej BOŚ S.A.za rok zakończony dnia 31 grudnia 2024 r. w tys. zł. 170 49.Informacje dodatkowe do sprawozdania z przepływów pieniężnych Objaśnienie różnic pomiędzy bilansowymi zmianami stanu, a zmianami stanu tych pozycji wykazywanymi w działalności operacyjnej sprawozdania z przepływów pieniężnych: za rok zakończony 31-12-2024 31-12-2023 Zmiana stanu inwestycyjnych papierów wartościowych - 1 163 242 - 1 645 321 Zakup papierów wartościowych wycenianych wg zamortyzowanego kosztu 18 629 493 679 Wykup papierów wartościowych wycenianych wg zamortyzowanego kosztu - 540 000 - 63 398 Odsetki otrzymane od papierów wartościowych wycenianych wg zamortyzowanego kosztu - 179 238 - 157 787 Przesunięcie odsetek od papierów wartościowych wycenianych wg zamortyzowanego kosztu do odsetek z działalności inwestycyjnej 178 322 193 556 Przeszacowanie aktywów finansowych wycenianych wg wartości godziwej prze inne całkowite dochody 2 806 131 873 Zmiana stanu inwestycyjnych papierów wartościowych razem - 1 682 723 - 1 047 398 Zmiana stanu innych aktywów i podatku dochodowego 26 112 - 100 981 Odroczony podatek dochodowy wykazany w rachunku zysków i strat - 8 849 8 816 Odroczony podatek dochodowy z tytułu wyceny inwestycyjnych papierów wartościowych - 307 - 24 890 Spisanie wartości niematerialnych w związku z zaniechaniem użytkowania 17 665 - Likwidacja środków trwałych 9 14 Zmiana stanu innych aktywów i podatku dochodowego 34 630 - 117 041 Zmiana stanu rezerw 106 689 90 831 Wycena aktuariusza wpływ na kapitał z aktualizacji wyceny - 1 189 - 875 Zmiana stanu rezerw razem 105 500 89 956 Zmiana stanu pozostałych zobowiązań i podatku dochodowego - 32 363 58 149 Bieżące obciążenia z tytułu podatku dochodowego - 60 150 - 87 474 Zapłacony podatek dochodowy 48 813 84 861 Pozostałe zmiany 67 - Zmiana stanu pozostałych zobowiązań i podatku dochodowego razem - 43 633 55 536 Zmiana stanu zobowiązań z tytułu emisji bankowych papierów wartościowych i zobowiązań podporządkowanych - 144 584 102 149 Wpływy z emisji obligacji - zobowiązania podporządkowane - 200 000 - 100 000 Wykup obligacji, w tym: 333 000 - od obligacji podporządkowanych 333 000 - Odsetki zapłacone od obligacji własnych, w tym: 39 484 33 907 od obligacji podporządkowanych 39 484 33 907 Odsetki naliczone od obligacji własnych, w tym: - 27 900 - 36 056 od obligacji podporządkowanych - 28 138 - 36 056 Zmiana stanu zobowiązań z tytułu wyemitowanych papierów wartościowych razem - -
Page 172
Roczne Skonsolidowane Sprawozdanie Finansowe Grupy Kapitałowej BOŚ S.A.za rok zakończony dnia 31 grudnia 2024 r. w tys. zł. 171 Ujęte w działalności finansowej w sprawozdaniu z przepływów pieniężnych31-12-2024 Wartość na początek okresu Zaciągnięcie Spłata Prezentowane w działalności operacyjnej w sprawozdaniu z przepływów (m. in. odsetki naliczone, inne) Wartość na koniec okresu Zobowiązania z tytułu emisji bankowych papierów wartościowych - 200 00 - 238 199 762 Zobowiązania podporządkowane 447 184 - - 372 484 28 138 102 838 Płatność zobowiązań z tytułu leasingu 53 253 13 204 - 24 234 3 128 45 351 Ujęte w działalności finansowej w sprawozdaniu z przepływów pieniężnych31-12-2023 Wartość na początek okresu Zaciągnięcie Spłata Prezentowane w działalności operacyjnej w sprawozdaniu z przepływów (m. in. odsetki naliczone, inne) Wartość na koniec okresu Zobowiązania z tytułu emisji bankowych papierów wartościowych - - - - - Zobowiązania podporządkowane 345 035 100 000 - 33 907 36 056 447 032 Płatność zobowiązań z tytułu leasingu 67 938 4 984 - 23 060 3 391 53 253
Page 173
Roczne Skonsolidowane Sprawozdanie Finansowe Grupy Kapitałowej BOŚ S.A.za rok zakończony dnia 31 grudnia 2024 r. w tys. zł. 172 50.Charakterystyka instrumentów pochodnych oraz transakcji wymiany walutowej Transakcje wymiany walut i walutowych instrumentów pochodnych - charakterystyka: 31-12-2024 31-12-2023 31-12-2024 31-12-2023 31-12-2024 31-12-2023 Instrument FX Swap FX Forward FX Spot Opis instrumentu Transakcja, która zobowiązuje strony kontraktu do dokonania początkowej wymiany walut w wyznaczonym dniu i po określonym kursie oraz zwrotnej (końcowej) wymiany tych walut, w określonym w przyszłości dniu (innym niż rozliczenie tzw. Pierwszej „nogi”) i po kursie uzgodnionym w momencie zawarcia transakcji (przeważnie różnym od kursu wymiany początkowej). Waluta, którą jeden z kontrahentów jest zobowiązany zapłacić drugiemu w wyniku wymiany końcowej jest tą samą walutą, którą kontrahent otrzymał w wymianie początkowej. Terminowa transakcja wymiany określonej kwoty waluty na inną walutę w określonym terminie, wg ustalonego kursu terminowego. Jest to tzw. Kontrakt z dostawą waluty (forward outright). Wszystkie warunki transakcji ustalane są w dniu jej zawarcia. Transakcja wymiany określonej kwoty waluty na inną walutę, po kursie uzgodnionym w momencie zawierania transakcji. Rozliczenie tej transakcji następuje w terminie zazwyczaj do dwóch dni roboczych od daty zawarcia. Cel nabycia lub wystawienia do obrotu/płynność do obrotu do obrotu Ilość transakcji 19 24 16 2 847 029 65 76 Wartość nominalna instrumentów (w tys. zł) 480 076 493 065 114 436 116 329 251 976 238 353 Wartość godziwa (w tys. zł) -1 252 2 035 -172 -425 191 -125 - dodatnia 283 3 141 724 1 540 437 221 - ujemna -1 535 -1 106 -896 -1 961 -246 -346
Page 174
Roczne Skonsolidowane Sprawozdanie Finansowe Grupy Kapitałowej BOŚ S.A.za rok zakończony dnia 31 grudnia 2024 r. w tys. zł. 173 Przyszłe przychody/ płatności Zmienne Zmienne Zmienne Średnia zapadalność 2025-01-04 2024-01-18 2025-01-19 2024-03-21 2025-01-02 2024-01-02 Możliwość wcześniejszego rozliczenia Brak Na wniosek klienta Brak Możliwość wymiany lub zamiany na inny składnik aktywów/ pasywów Brak Brak Brak Inne warunki Brak Brak Brak Rodzaj ryzyka związanego z danym instrumentem pochodnym Ryzyko operacyjne, ryzyko rynkowe, ryzyko kontrahenta Ryzyko operacyjne, ryzyko rynkowe, ryzyko kontrahenta Ryzyko operacyjne, ryzyko rynkowe, ryzyko kontrahenta
Page 175
Roczne Skonsolidowane Sprawozdanie Finansowe Grupy Kapitałowej BOŚ S.A.za rok zakończony dnia 31 grudnia 2024 r. w tys. zł. 174 Transakcje instrumentami pochodnymi stopy procentowej - charakterystyka: 31-12-2024 31-12-2023 31-12-2024 31-12-2023 31-12-2024 31-12-2023 31-12-2024 31-12-2023 Instrument Transakcje wymiany stopy procentowej (IRS) Transakcje wymiany stopy procentowej (IRS zabezpieczający PLN) Transakcje wymiany stopy procentowej (IRS zabezpieczający EUR) Transakcje Forward na obligacje Opis instrumentu Transakcja zobowiązująca obie strony do wymiany okresowych płatności odsetkowych od określonej kwoty nominalnej przez uzgodniony okres. Dokonywane płatności odsetkowe są wyrażone w tej samej walucie i obliczane według ustalonej dla każdej ze stron stopy procentowej (jedna stopa może być stała a druga zmienna lub obie mogą być zmienne, ale uzależnione od różnych indeksów). Ta kategoria obejmuje także transakcje IRS, których kwota nominalna zmienia się w czasie – swapy amortyzowane. Transakcja zobowiązująca obie strony do wymiany okresowych płatności odsetkowych od określonej kwoty nominalnej przez uzgodniony okres. Dokonywane płatności odsetkowe są wyrażone w tej samej walucie i obliczane według ustalonej dla każdej ze stron stopy procentowej (jedna stopa może być stała a druga zmienna lub obie mogą być zmienne, ale uzależnione od różnych indeksów). Transakcja zobowiązująca obie strony do wymiany okresowych płatności odsetkowych od określonej kwoty nominalnej przez uzgodniony okres. Dokonywane płatności odsetkowe są wyrażone w tej samej walucie i obliczane według ustalonej dla każdej ze stron stopy procentowej (jedna stopa może być stała a druga zmienna lub obie mogą być zmienne, ale uzależnione od różnych indeksów). Terminowa transakcja kupna/sprzedaży określonej kwoty papieru wartościowego w określonym terminie, wg ustalonej ceny terminowej. Wszystkie warunki transakcji ustalane są w dniu jej zawarcia. Cel nabycia lub wystawienia do obrotu jako zabezpieczenie (rachunkowość zabezpieczeń wartości godziwej) jako zabezpieczenie (rachunkowość zabezpieczeń przepływów pieniężnych) do obrotu Ilość transakcji 100 124 2 2 - - - 2 Wartość nominalna instrumentów (w tys. zł) 2 000 344 2 625 117 258 000 258 000 - - - 40 000
Page 176
Roczne Skonsolidowane Sprawozdanie Finansowe Grupy Kapitałowej BOŚ S.A.za rok zakończony dnia 31 grudnia 2024 r. w tys. zł. 175 Wartość godziwa (w tys. zł) 41 388 35 165 8 693 15 556 - - - 44 062 - dodatnia 87 368 108 776 8 693 15 556 - - - 42 - ujemna -45 885 -73 466 - - - - - - Przyszłe przychody/ płatności Zmienne Zmienne Zmienne Zmienne Średnia zapadalność 2028-12-02 2028-02-28 2025-07-25 2025-07-25 - - - - Możliwość wcześniejszego rozliczenia Generalnie brak, ale istnieje taka możliwość w przypadku transakcji z klientami niebankowymi w przypadkach określonych w umowach. Możliwe, rzadko stosowane. Brak Brak Brak Możliwość wymiany lub zamiany na inny składnik aktywów/ pasywów Brak Brak Brak Brak Inne warunki Brak Brak Brak Brak Rodzaj ryzyka Ryzyko operacyjne, ryzyko rynkowe, ryzyko kontrahenta Ryzyko operacyjne, ryzyko rynkowe, ryzyko kontrahenta Ryzyko operacyjne, ryzyko rynkowe, ryzyko kontrahenta Ryzyko operacyjne, ryzyko rynkowe, ryzyko kontrahenta
Page 177
Roczne Skonsolidowane Sprawozdanie Finansowe Grupy Kapitałowej BOŚ S.A.za rok zakończony dnia 31 grudnia 2024 r. w tys. zł. 176 Kontrakty terminowe i opcje - charakterystyka: 31-12-2024 31-12-2023 31-12-2024 31-12-2023 31-12-2024 31-12-2023 Instrument Kontrakty terminowe na akcje i indeksy giełdowe, kursy walut Kontrakty forward na indeksy giełdowe, kursy walut, towary Kontrakty różnic kursowych CFD Opis instrumentu Kontrakt terminowy na akcje/indeks giełdowy jest standaryzowaną transakcją wymagającą gotówkowego rozliczenia w przyszłości lub dostarczenia instrumentu bazowego w zależności od cen akcji/wartości indeksu kursu waluty i zajętej pozycji. Kontrakty typu forward na sprzedaż i kupno różnych walut z wyznaczona przyszłą datą uregulowania. Instrumenty tego typu umożliwiają zarabianie na różnicach stóp procentowych pomiędzy walutami tworzącymi parę. Standardowe kontrakty forward dotyczą transakcji, w których wyznaczony termin uregulowania jest dłuższy niż dwa dni typowe dla transakcji spot. Kontrakty różnic kursowych (ang. Contracts For Difference – kontrakty na różnicę, CFD) to grupa tzw. instrumentów pochodnych. Oznacza to, iż ich wartość zależy bezpośrednio od wartości instrumentu bazowego na który opiewają. Instrumentami bazowymi mogą być zarówno instrumenty rynku kasowego, takie jak pary walutowe, złoto czy srebro, jak i terminowego np. kontrakty terminowe na indeksy oferowane na giełdach światowych, instrumenty pochodne giełd towarowych itp. Kontrakty CFD umożliwiają zajmowanie długiej lub krótkiej pozycji, zaś wynik jest obliczany tylko na podstawie różnic kursowych. Handel instrumentami CFD nie wiąże się więc z fizycznym zajęciem pozycji. Cel nabycia lub wystawienia do obrotu do obrotu do obrotu Ilość transakcji 436 1 276 350 397 56 220 211 052 132 364 Wartość nominalna instrumentów (w tys. zł) 14 424 26 431 7 028 6 103 711 461 707 069 Wartość godziwa (w tys. zł) - - - - - - - dodatnia 124 224 408 544 21 012 25 948 - ujemna -195 -144 -150 -99 -8 236 -1 848 Przyszłe przychody/ płatności Zmienne Zmienne Zmienne Zapadalność Zmienna Zmienna Zmienna Możliwość Tak Tak Tak
Page 178
Roczne Skonsolidowane Sprawozdanie Finansowe Grupy Kapitałowej BOŚ S.A.za rok zakończony dnia 31 grudnia 2024 r. w tys. zł. 177 wcześniejszego rozliczenia Cena/ Przedział cen realizacji Brak Brak Brak Możliwość wymiany lub zamiany na inny składnik aktywów/ pasywów Brak Brak Brak Dodatkowe zabezpieczenia Brak Brak Brak Inne warunki Brak Brak Brak Rodzaj ryzyka Ryzyko operacyjne, ryzyko cen instrumentów kapitałowych, ryzyko walutowe Ryzyko operacyjne, ryzyko walutowe, ryzyko cen instrumentów kapitałowych, ryzyko cen towarów Ryzyko operacyjne, ryzyko walutowe, ryzyko stóp procentowych, ryzyko cen towarów, ryzyko cen instrumentów kapitałowych
Page 179
Roczne Skonsolidowane Sprawozdanie Finansowe Grupy Kapitałowej BOŚ S.A.za rok zakończony dnia 31 grudnia 2024 r. w tys. zł. 178 Transakcje wymiany walut i walutowych instrumentów pochodnych: 31-12-2024 31-12-2023 Wartość instrumentów według wartości nominalnej 846 488 847 747 Razem transakcje wymiany walut i walutowych instrumentów pochodnych: aktywa 1 444 4 902 zobowiązania -2 677 -3 413 Transakcje instrumentami pochodnymi stopy procentowej: 31-12-2024 31-12-2023 Wartość instrumentów według wartości nominalnej 2 258 344 2 923 117 Razem transakcje instrumentami pochodnymi stopy procentowej: aktywa 96 061 124 374 zobowiązania -45 885 -73 466 Kontrakty terminowe i opcje: 31-12-2024 31-12-2023 Wartość instrumentów według wartości nominalnej 732 913 739 603 Razem kontrakty terminowe i opcyjne: aktywa 21 544 26 717 zobowiązania -8 581 -2 091 Razem pochodne instrumenty finansowe: 31-12-2024 31-12-2023 Wartość instrumentów według wartości nominalnej 3 837 745 4 510 467 Razem pochodne instrumenty finansowe: aktywa 119 049 155 993 zobowiązania -57 143 -78 970 Kompensowanie aktywów finansowych i zobowiązań finansowych Grupa BOŚ w aktywach finansowych i zobowiązaniach finansowych ujętych w sprawozdaniu finansowym nie stosuje kompensaty wartości posiadanych instrumentów finansowych.
Page 180
Roczne Skonsolidowane Sprawozdanie Finansowe Grupy Kapitałowej BOŚ S.A.za rok zakończony dnia 31 grudnia 2024 r. w tys. zł. 179 51.Wartość godziwa aktywów i zobowiązań finansowych Poniżej przedstawiono wartość bilansową i godziwą aktywów i zobowiązań finansowych innych niż wyceniane wg wartości godziwej w sprawozdaniu finansowym: Wartość bilansowa 31-12-2024 Wartość godziwa31-12-2024 Wartość bilansowa 31-12-2023 Wartość godziwa31-12-2023 AKTYWA FINANSOWE Środki pieniężne i ich ekwiwalenty 3 427 224 3 427 224 3 439 964 3 439 964 lokaty w innych bankach 28 853 28 853 143 506 143 506 dłużne papiery wartościowe 3 398 371 3 398 371 3 296 458 3 296 458 Należności od innych banków 14 397 14 397 19 275 20 536 Należności od klientów w tym: 10 104 635 10 090 221 10 767 436 10 791 596 należności w złotych polskich 8 115 602 8 104 798 8 462 402 8 478 663 należności w walutach obcych 1 989 033 1 985 423 2 307 181 2 315 080 Inwestycyjne papiery wartościowe - wyceniane wg zamortyzowanego kosztu 1 843 978 1 827 098 2 366 265 2 354 967 Dłużne papiery wartościowe, w tym: 1 843 978 1 827 098 2 366 265 2 354 967 Skarbu Państwa 1 346 105 1 351 695 1 879 119 1 891 197 pozostałe 497 873 475 403 487 146 463 770 ZOBOWIĄZANIA FINANSOWE Zobowiązania Banku Centralnego i innych banków 244 519 244 519 75 146 75 146 Zobowiązania wobec klientów, w tym: 19 100 807 18 893 349 18 565 197 18 315 578 klientów instytucjonalnych 7 567 852 7 568 410 7 248 749 7 249 471 klientów detalicznych 10 964 372 10 961 891 10 669 066 10 694 970 pozostałych klientów 62 889 62 889 208 099 208 099 międzynarodowych instytucji finansowych 505 694 300 159 439 283 163 038 Zobowiązania z tytułu emisji bankowych papierów 199 762 21 674 - - Zobowiązania podporządkowane 102 838 102 322 447 184 507 693 Dane przekształcone w związku ze zmianą opisaną w nocie 7.2 Porównywalność z danymi okresu poprzedniego. Środki pieniężne i ich ekwiwalenty W pozycji tej prezentowane są lokaty terminowe w innych bankach o pierwotnej zapadalności do trzech miesięcy, a także bony pieniężne NBP.
Page 181
Roczne Skonsolidowane Sprawozdanie Finansowe Grupy Kapitałowej BOŚ S.A.za rok zakończony dnia 31 grudnia 2024 r. w tys. zł. 180 Należności od innych banków Należności od innych banków obejmują lokaty międzybankowe, rachunki nostro oraz kredyty i pożyczki. Wartość godziwa lokat międzybankowych z uwagi na krótki termin realizacji (do 6 m-cy lokaty międzybankowe na stopę stałą) jest równa wartości bilansowej. Obligacje wyemitowane przez banki wyceniono według wartości godziwej z uwzględnieniem spreadu kredytowego wyznaczonego w oparciu o porównywalne emisje przeprowadzone przez podobne banki. Należności od klientów Należności od klientów przedstawiono po pomniejszeniu o odpisy z tytułu utraty wartości. Należności od klientów w bilansie wycenia się głównie według zamortyzowanego kosztu z zastosowaniem efektywnej stopy procentowej (99% wartości bilansowej kredytów). Za wartość godziwą kredytów jest przyjmowana ich wartość wynikająca z bieżąco oszacowanych przyszłych przepływów kapitałowo-odsetkowych (oddzielnie dla walut i oddzielnie dla PLN) wyliczonych w oparciu o efektywną stopę procentową dla każdego kredytu (z wyjątkiem kredytów o nieustalonym harmonogramie lub kredytów zagrożonych dla których jako wartość godziwa przyjmowana jest wartość bilansowa) dyskontowanych średnią efektywną stopą procentową kredytów udzielonych w ostatnich dwunastu miesiącach. Dla kredytów hipotecznych uwzględniono przedpłaty. W przypadku kredytów w walutach obcych, których Bank zaprzestał udzielania została zastosowana średnia efektywna stopa procentowa odpowiadających im kredytów udzielanych w PLN, skorygowana o różnicę pomiędzy poziomami stóp w poszczególnych walutach i PLN. Inwestycyjne papiery wartościowe wyceniane wg zamortyzowanego kosztu Do inwestycyjnych papierów wartościowych wycenianych wg zamortyzowanego kosztu należą obligacje Skarbu Państwa przyporządkowane do modelu biznesowego HtC. Za wartość godziwą obligacji przyjmuje się aktualną wycenę pochodzącą z kwotowań rynkowych powiększonych o narosłe odsetki. Zobowiązania wobec Banku Centralnego i innych banków Zobowiązania wobec Banku Centralnego oraz zobowiązania z tytułu transakcji repo zostały wykazane w wartości bilansowej. Zobowiązania z tytułu transakcji repo zostały wykazane w wartości bilansowej ze względu na brak dostępnych danych rynkowych do kalkulacji wartości godziwej podstawowej transakcji repo Banku z kontrahentem. Depozyty międzybankowe, z uwagi na krótki termin zostały ujęte w wartości bilansowej, a zaciągnięte pożyczki (kapitał i odsetki) zostały zdyskontowane średnią efektywną stopą procentową. Zobowiązania wobec klientów Zobowiązania w bilansie wycenia się według zamortyzowanego kosztu z zastosowaniem efektywnej stopy procentowej. Jako wartość godziwa zobowiązań jest przyjmowana ich wartość wynikająca ze zdyskontowania kapitału oraz odsetek dla wszystkich depozytów średnią ważoną stopą procentową, która obowiązywała dla depozytów przyjętych w grudniu 2024 roku. Z uwagi na brak harmonogramów dla rachunków bieżących zostały one ujęte wg wartości bilansowej. Zobowiązania (kapitał i odsetki) wobec międzynarodowych instytucji finansowych zostały zdyskontowane średnią efektywną stopą procentową (dla EUR) bądź ostatniej transakcji zawartej w danej walucie (dla PLN). Zobowiązania z tytułu emisji papierów wartościowych Zobowiązania z tytułu emisji papierów wartościowych wycenione według wartości godziwej z uwzględnieniem zmiany spreadu kredytowego dla obligacji w PLN wyznaczonego w oparciu o ostatnią emisję przeprowadzoną przez Bank. Zobowiązania podporządkowane Zobowiązania podporządkowane wycenione według wartości godziwej z uwzględnieniem zmiany spreadu kredytowego wyznaczonego w oparciu o ostatnią emisję przeprowadzoną przez Bank.
Page 182
Roczne Skonsolidowane Sprawozdanie Finansowe Grupy Kapitałowej BOŚ S.A.za rok zakończony dnia 31 grudnia 2024 r. w tys. zł. 181 52.Podział instrumentów finansowych wycenianych wg wartości godziwej w zależności od sposobu pomiaru wartości godziwej Wartość godziwa zgodnie z MSSF 13 definiowana jest jako cena, którą otrzymano by za zbycie składnika aktywów lub zapłacono by za przeniesienie zobowiązania w transakcji przeprowadzonej na zwykłych warunkach na głównym (lub najkorzystniejszym) rynku na dzień wyceny w aktualnych warunkach rynkowych (tj. ceną wyjścia) bez względu na to, czy cena ta jest bezpośrednio obserwowalna lub oszacowana przy użyciu innej techniki wyceny. Grupa szacując wartość godziwą uwzględnia korektę z tytułu ryzyka kredytowego kontrahenta. Na 31 grudnia 2024 roku oraz na 31 grudnia 2023 roku Grupa dokonywała klasyfikacji aktywów oraz zobowiązań finansowych wycenianych do wartości godziwej na trzy kategorie (poziomy) według ich metody wyceny: 1. Poziom 1: metoda wyceny – mark-to-market bezpośrednio z dostępnych kwotowań instrumentów na rynku. Dotyczy to kwotowanych kapitałowych i dłużnych papierów wartościowych i bonów NBP (kwotowania oparte o stopę referencyjną),2. Poziom 2: metoda wyceny – mark-to-model z parametryzacją modeli w oparciu o kwotowania z aktywnego rynku dla danego typu instrumentów lub ceny uzyskane w ramach transakcji, które zostały dokonane w terminie bliskim dacie bilansowej na normalnych zasadach rynkowych. Wartość godziwą ustala się również poprzez odwołanie się do innych, podobnych instrumentów, poprzez analizę zdyskontowanych przepływów pieniężnych i inne metody wyceny powszechnie stosowane przez uczestników rynku, a w przypadku instrumentów finansowych dla których brak jest możliwości wyceny po koszcie nabycia. Dotyczy to nienotowanych bankowych papierów, kapitałowych papierów wartościowych oraz instrumentów pochodnych (w tym transakcji terminowych na papiery wartościowe) za wyjątkiem przypadków które spełniają kryteria przynależności do Poziomu 3. Dodatkowo w portfelu aktywów dostępnych do sprzedaży DM BOŚ posiada akcje jednostki gospodarczej, dla której brak jest aktywnego rynku. Z uwagi na powyższe wartość godziwa tych papierów jest oparta na modelu wyceny wypracowanym przez Spółkę, uwzględniającym porównywalne wartości dla podmiotów gospodarczych notowanych na Giełdzie Papierów Wartościowych w Warszawie, 3. Poziom 3: metoda wyceny mark-to-model z parametryzacją modeli w oparciu o kwotowania z aktywnego rynku dla danego typu instrumentów oraz parametryzacją modelu na podstawie estymowanych czynników ryzyka. Dotyczy to komunalnych papierów wartościowych (wycena dokonywana na podstawie zdyskontowanych przepływów, przy czym spready kredytowe używane do wyceny wyznaczane są w oparciu o wewnętrzne ratingi), papierów innych banków (cena ustalana jest w oparciu o marże papierów, kwotowanych na rynku na moment ustalenia ceny, emitowanych przez odpowiednio wyselekcjonowanych emitentów), nienotowanych papierów kapitałowych oraz papierów kapitałowych charakteryzujących się niską płynnością (wyceniane są metodą zdyskontowanych przepływów). W przypadku DM BOŚ są to instrumenty finansowe nabyte z zamiarem wprowadzenia ich do obrotu regulowanego. Wartość godziwa ustalana jest w oparciu o analizę sytuacji finansowej spółki z uwzględnieniem odpisów z tytułu utraty wartości.
Page 183
Roczne Skonsolidowane Sprawozdanie Finansowe Grupy Kapitałowej BOŚ S.A.za rok zakończony dnia 31 grudnia 2024 r. w tys. zł. 182 Podział instrumentów finansowych wg poziomów: 31-12-2024 Poziom 1 Poziom 2 Poziom 3 Razem Środki pieniężne i ich ekwiwalenty 3 398 371 - 28 853 3 427 224 lokaty w innych bankach - - 28 853 28 853 dłużne papiery wartościowe 3 398 371 - - 3 398 371 Należności od innych Banków - - 14 397 14 397 Aktywa finansowe przeznaczone do obrotu 34 667 111 066 - 145 732 dłużne papiery wartościowe 18 809 - - 18 809 kapitałowe papiery wartościowe 15 835 733 - 16 568 pochodne instrumenty finansowe 23 110 332 - 110 355 Pochodne instrumenty zabezpieczające - 8 693 - 8 693 Inwestycyjne papiery wartościowe wyceniane wg wartości godziwej 4 189 870 126 035 1 191 671 5 507 576 dłużne papiery wartościowe 4 178 111 126 035 1 090 687 5 394 833 kapitałowe papiery wartościowe 11 759 - 100 984 112 743 Inwestycyjne papiery wartościowe wyceniane wg zamortyzowanego kosztu 1 827 098 - - 1 827 098 Należności od klientów - - 10 090 221 10 090 221 Razem 9 450 006 245 793 11 325 142 21 020 941 31-12-2024 Poziom 1 Poziom 2 Poziom 3 Razem Zobowiązania finansowe przeznaczone do obrotu 1 051 57 124 - 58 175 dłużne papiery wartościowe - - - - kapitałowe papiery wartościowe 1 032 - - 1 032 pochodne instrumenty finansowe 19 57 124 - 57 143 Pochodne instrumenty zabezpieczające - - - - Zobowiązania wobec innych banków - - 244 519 244 519 Zobowiązania wobec klientów - - 18 893 349 18 893 349 Zobowiązania z tytułu emisji bankowych papierów wartościowych - - 21 674 21 674 Zobowiązania podporządkowane - - 102 322 102 322 Razem 1 051 57 124 19 261 864 19 320 039 Zmiany w papierach wartościowych wycenianych wg wartości godziwej przez inne dochody całkowite Poziom 3 Stan na początek okresu 01-01-2024 1 185 908 Zakup 1 229 140 Sprzedaż i wykup - 1 265 672 Suma zysków lub strat 42 295 w wyniku finansowym - 44 149 w pozostałych całkowitych dochodach 86 444 Stan na koniec okresu 31-12-2024 1 191 671
Page 184
Roczne Skonsolidowane Sprawozdanie Finansowe Grupy Kapitałowej BOŚ S.A.za rok zakończony dnia 31 grudnia 2024 r. w tys. zł. 183 31-12-2023 dane przekształcone Poziom 1 Poziom 2 Poziom 3 Razem Środki pieniężne i ich ekwiwalenty 3 296 458 - 143 506 3 439 964 lokaty w innych bankach - - 143 506 143 506 dłużne papiery wartościowe 3 296 458 - - 3 296 458 Należności od innych Banków - - 20 536 20 536 Aktywa finansowe przeznaczone do obrotu 28 411 141 083 - 169 494 dłużne papiery wartościowe 209 - - 209 kapitałowe papiery wartościowe 28 038 810 - 28 848 pochodne instrumenty finansowe 164 140 273 - 140 437 Pochodne instrumenty zabezpieczające - 15 556 - 15 556 Inwestycyjne papiery wartościowe wyceniane wg zamortyzowanego kosztu 2 488 574 126 328 1 207 145 3 822 047 dłużne papiery wartościowe 2 470 032 126 328 1 119 031 3 715 391 kapitałowe papiery wartościowe 18 542 - 88 114 106 656 Inwestycyjne papiery wartościowe wyceniane wg zamortyzowanego kosztu 2 354 967 - - 2 354 967 Należności od klientów - - 10 791 596 10 791 596 Razem 8 168 410 282 967 12 162 783 20 614 160 31-12-2023 Poziom 1 Poziom 2 Poziom 3 Razem Zobowiązania finansowe przeznaczone do obrotu 971 78 949 - 79 920 dłużne papiery wartościowe - - - - pochodne instrumenty finansowe 21 78 949 - 78 970 kapitałowe papiery wartościowe 950 - - 950 Pochodne instrumenty zabezpieczające - - - - Zobowiązania wobec innych banków - - 75 146 75 146 Zobowiązania wobec klientów - - 18 315 578 18 315 578 Zobowiązania podporządkowane - - 507 693 507 693 Razem 971 78 949 18 898 417 18 978 337 Zmiany w papierach wartościowych wycenianych wg wartości godziwej przez inne dochody całkowite Poziom 3 Stan na początek okresu 01-01-2023 690 467 Zakup 836 000 Sprzedaż i wykup -375 291 Suma zysków lub strat 34 732 w wyniku finansowym -42 870 w pozostałych całkowitych dochodach 77 602 Stan na koniec okresu 31-12-2023 1 185 908
Page 185
Roczne Skonsolidowane Sprawozdanie Finansowe Grupy Kapitałowej BOŚ S.A.za rok zakończony dnia 31 grudnia 2024 r. w tys. zł. 184 Dane przekształcone w związku ze zmianą opisaną w nocie 7.2 Porównywalność z danymi okresu poprzedniego. Przeniesienie instrumentów pomiędzy Poziomem 1 a Poziomem 2 występuje na podstawie dostępności kwotowań z aktywnego rynku według stanu na zakończenie danego okresu sprawozdawczego. Przeniesienie z Poziomu 2 do Poziomu 3 następuje w sytuacji zamiany w wycenie czynnika obserwowalnego na nieobserwowalny lub zastosowanie do wyceny nowego nieobserwowalnego czynnika ryzyka, która jednocześnie skutkuje istotnym wpływem na wycenę instrumentu. Przeniesienie z Poziomu 3 do Poziomu 2 następuje w sytuacji zamiany w wycenie czynnika nieobserwowalnego na obserwowalny lub gdy wpływ czynnika nieobserwowalnego na wycenę instrumentu przestaje być istotny. Przeniesienie między metodami wyceny następują w dacie i według stanu na koniec okresu sprawozdawczego. W okresie od 01 stycznia do 31 grudnia 2024 roku nie nastąpiły przeniesienia instrumentów pomiędzy poziomami. W przypadku instrumentów zaklasyfikowanych do Poziomu 3 ich wycena nie ma wpływu na rachunek zysków i strat. Wycena Inwestycyjnych papierów wartościowych wycenianych wg wartości godziwej zakwalifikowanych do Poziomu 3 została uwzględniona w innych dochodach całkowitych. W wyniku finansowym zostały uwzględnione odsetki naliczone, odsetki zapłacone, dyskonto lub premia oraz różnice kursowe. Ważniejsze oszacowania i oceny Wycena dłużnych i kapitałowych inwestycyjnych papierów wartościowych wycenianych wg wartości godziwej zaklasyfikowanych do Poziomu 3 wyceny stanowi ważniejsze oszacowanie i ocenę. W przypadku dłużnych papierów wartościowych Bank dokonuje wyceny w oparciu o zdyskontowane przepływy pieniężne z uwzględnieniem spreadu kredytowego ustalanego w oparciu ratingi wewnętrzne, który stanowi podstawowe źródło niepewności w wycenie. Na dzień 31 grudnia 2024 roku wrażliwość wyceny, instrumentów komunalnych zaklasyfikowanych do Poziomu 3, na zmianę spreadu kredytowego o +/- 1 p. b. (nieobserwowalny parametr modelu) wynosiła 165,4 tys. zł (na dzień 31 grudnia 2023 roku wynosiła 5,5 tys. zł). Wzrost w porównaniu do 2023 roku wynika z zakupu obligacji w kwocie 230 mln zł. W przypadku kapitałowych papierów wartościowych Bank stosuje metodę wyceny za zasadzie zdyskontowanych przepływów pieniężnych. W przypadku spółek publicznych Bank uwzględnienia również kapitalizację rynkową, która nie stanowi jednak samodzielnie podstawy wyceny ze względu na nieznaczący udział akcji w wolnym obrocie i niski obrót jej akcjami. Podstawowymi źródłami niepewności w wycenie kapitałowych papierów wartościowych są projektowane przepływy pieniężne generowane przez spółki podlegające wycenie oraz dyskonto z tytułu braku kontroli przez Bank nad spółkami i ograniczonej płynności rynku kapitałowego dla tego rodzaju spółek. Na dzień 31 grudnia 2024 roku wrażliwość wyceny kapitałowych papierów wartościowych ze względu na zmianę projektowanych przepływów pieniężnych o +/- 5% wynosi 5 244 tys. zł, a na dzień 31 grudnia 2023 roku wynosi 5 612 tys. zł. Na dzień 31 grudnia 2024 roku wrażliwość wyceny kapitałowych papierów wartościowych ze względu na zmianę łącznego dyskonta o 1 p.p. wynosi 2 562 tys. zł, a na dzień 31 grudnia 2023 roku wynosi -2 515 tys. zł.
Page 186
Roczne Skonsolidowane Sprawozdanie Finansowe Grupy Kapitałowej BOŚ S.A.za rok zakończony dnia 31 grudnia 2024 r. w tys. zł. 185 53.Sprawozdawczość dotycząca segmentów Grupa BOŚ prowadzi działalność biznesową w ramach segmentów operacyjnych specjalizujących się w obsłudze zdefiniowanych grup klientów. Podział działalności Grupy na segmenty jest spójny z wewnętrznymi zasadami zarządzania i raportowania wyników finansowych. W działalności Grupy BOŚ wyodrębniła następujące segmenty operacyjne: 1. pion klienta instytucjonalnego,2. pion klienta detalicznego,3. działalność skarbowa i inwestycyjna,4. działalność maklerska,5. pozostałe (nieulokowane w segmentach). Grupa BOŚ nie prowadzi działalności zdywersyfikowanej pod względem geograficznym. W ramach pionu klienta instytucjonalnego prowadzona jest działalność obejmująca transakcje zawierane poprzez Centra Biznesowe, oddziały operacyjne oraz Centralę Banku z klientami korporacyjnymi, małymi i średnimi przedsiębiorstwami oraz klientami strategicznymi. Pion klienta detalicznego uwzględnia osoby fizyczne, mikroprzedsiębiorstwa prowadzące uproszczoną księgowość, wspólnoty mieszkaniowe oraz organizacje pozarządowe nieposiadające kredytu. Pion klienta detalicznego uwzględnia osoby fizyczne, mikroprzedsiębiorstwa prowadzące uproszczoną księgowość, wspólnoty mieszkaniowe oraz organizacje pozarządowe nieposiadające kredytu. W skład obszaru działalności skarbowej i inwestycyjnej wchodzi działalność na rynku międzybankowym i dłużnych papierów wartościowych, instrumentów pochodnych, a także w obszarze inwestycji kapitałowych. Działalność skarbowa i inwestycyjna obejmuje zarządzanie płynnością, ryzykiem walutowym i stóp procentowych Banku oraz rozliczenia z tytułu cen transferowych funduszy z innymi pionami (segmentami) biznesowymi. W ramach działalności maklerskiej świadczone są usługi dla klientów detalicznych jak również instytucjonalnych. W obszarze pozostałe (nieulokowane w segmentach) znajdują się pozycje rachunku zysków i strat, które nie zostały przypisane do żadnego z wymienionych w ppkt 1-4 obszarów działalności, w szczególności przychody i koszty związane z klientami niesklasyfikowanymi. Dane finansowe spółek BOŚ Leasing - EKO Profit S.A. oraz MS Wind Sp. z o.o. są klasyfikowane do pionu klienta instytucjonalnego. Poniżej przedstawiono skonsolidowane wyniki finansowe Grupy Kapitałowej BOŚ S.A. za okresy zakończone dnia 31 grudnia 2023 roku oraz 31 grudnia 2022 roku przypadające na przyjęte segmenty.
Page 187
Roczne Skonsolidowane Sprawozdanie Finansowe Grupy Kapitałowej BOŚ S.A.za rok zakończony dnia 31 grudnia 2024 r. w tys. zł. 186 Lp. Sprawozdanie przedstawiająceskładniki rachunku zysków i stratza okres 12 miesięcy zakończony 31 grudnia 2024 PION INSTYTUCJONALNY PION DETALICZNY DZIAŁALNOŚĆ SKARBOWA I INWESTYCYJNA DZIAŁALNOŚĆ MAKLERSKA POZOSTAŁE (NIEULOKOWANE W SEGMENTACH) GRUPA BOŚ I. Wynik z tytułu odsetek 298 580 229 199 228 308 79 671 - 1 491 834 267 1. Przychody z tytułu odsetek i o podobnym charakterze, w tym: 1 191 897 729 531 - 465 828 92 883 47 1 548 530 sprzedaż klientom zewnętrznym 744 174 182 474 508 779 9 627 - 1 445 054 sprzedaż innym segmentom 447 723 547 057 - 974 607 83 256 47 103 476 2. Koszty z tytułu odsetek i o podobnym charakterze, w tym: - 893 317 - 500 332 694 136 - 13 212 - 1 538 - 714 263 sprzedaż klientom zewnętrznym - 204 613 - 335 718 - 60 691 - 9 732 - 33 - 610 787 sprzedaż innym segmentom - 688 704 - 164 614 754 827 - 3 480 - 1 505 - 103 476 II. Wynik z tytułu opłat i prowizji 59 156 8 987 - 61 852 - 542 129 453 III. Przychody z tytułu dywidend - - 12 057 327 - 12 384 IV. Wynik na instrumentach finansowych wycenianych wg wartości godziwej przez wynik finansowy - 31 - 47 4 268 47 970 - 52 160 V. Wynik na rachunkowości zabezpieczeń - - - 1 992 - - - 1 992 VI. Wynik na inwestycyjnych papierach wartościowych - - 29 - - 29 VII. Wynik z pozycji wymiany 28 814 2 875 - 20 214 - 169 - 2 11 304 VIII. Wynik z tytułu zaprzestania ujmowania instrumentów finansowych 377 3 526 - - 906 IX. Wynik na działalności bankowej 386 896 241 017 222 982 189 651 - 2 035 1 038 511 X. Wynik pozostałych przychodów i kosztów operacyjnych 6 786 - 16 461 - - 903 - 19 153 - 29 731 XI. Wynik ryzyka prawnego kredytów hipotecznych w walutach obcych - - 243 998 - - - - 243 998 XII. Wynik odpisów z tytułu utraty wartości - 92 654 11 423 7 961 - 59 512 - 13 758 XIII. Wynik na działalności finansowej 301 028 - 8 019 230 943 188 748 38 324 751 024 1. Koszty bezpośrednie - 33 843 - 26 603 - 2 729 - 121 456 - 2 919 - 187 550
Page 188
Roczne Skonsolidowane Sprawozdanie Finansowe Grupy Kapitałowej BOŚ S.A.za rok zakończony dnia 31 grudnia 2024 r. w tys. zł. 187 Wynik po kosztach bezpośrednich 267 185 - 34 622 228 214 67 292 35 405 563 474 2. Koszty pośrednie i usługi wzajemne - 148 519 - 120 566 - 23 856 - - - 292 941 Wynik po kosztach bezpośrednich i pośrednich 118 666 - 155 188 204 358 67 292 35 405 270 533 3. Amortyzacja - 32 510 - 29 338 - 2 969 - 12 645 - 1 829 - 79 291 4. Pozostałe koszty (podatki, BFG, KNF) - 10 856 - 9 411 - 16 931 - 4 785 - 604 - 42 587 XIV. WYNIK FINANSOWY BRUTTO 75 300 - 193 937 184 458 49 862 32 972 148 655 XV. Alokowany wynik ALM 18 054 141 291 - 159 345 - - - XVI. Wynik finansowy brutto po alokacji wyniku ALM 93 354 - 52 646 25 113 49 862 32 972 148 655 XVII. Obciążenia podatkowe - 68 999 XVIII. WYNIK FINANSOWY NETTO 79 656 XIX. Aktywa segmentu 8 478 789 1 874 556 11 737 978 393 208 233 964 22 718 495 w tym należności od banków i klientów 8 196 103 1 874 556 42 226 2 728 3 419 10 119 032 Zobowiązania segmentu 6 899 966 9 732 835 3 054 828 2 173 923 856 943 22 718 495 w tym zobowiązania wobec banków i klientów 6 873 030 9 732 835 778 510 1 890 378 70 573 19 345 326 Nakłady na aktywa trwałe i wartości niematerialne 19 971 17 089 4 273 10 622 135 52 090
Page 189
Roczne Skonsolidowane Sprawozdanie Finansowe Grupy Kapitałowej BOŚ S.A.za rok zakończony dnia 31 grudnia 2024 r. w tys. zł. 188 Lp. Sprawozdanie przedstawiająceskładniki rachunku zysków i strat za okres 12 miesięcy zakończony 31 grudnia 2023 PION INSTYTUCJONALNY PION DETALICZNY DZIAŁALNOŚĆ SKARBOWA I INWESTYCYJNA DZIAŁALNOŚĆ MAKLERSKA POZOSTAŁE (NIEULOKOWANE W SEGMENTACH) GRUPA BOŚ I. Wynik z tytułu odsetek 298 523 207 130 201 893 105 316 - 1 881 810 981 1. Przychody z tytułu odsetek i o podobnym charakterze, w tym: 1 296 813 853 436 - 537 938 136 546 47 1 748 904 sprzedaż klientom zewnętrznym 749 176 213 165 626 614 9 745 - 1 598 700 sprzedaż innym segmentom 547 637 640 271 - 1 164 552 126 801 47 150 204 2. Koszty z tytułu odsetek i o podobnym charakterze, w tym: - 998 290 - 646 306 739 831 - 31 230 - 1 928 - 937 923 sprzedaż klientom zewnętrznym - 236 961 - 454 114 - 69 409 - 27 203 - 32 - 787 719 sprzedaż innym segmentom - 761 329 - 192 192 809 240 - 4 027 - 1 896 - 150 204 II. Wynik z tytułu opłat i prowizji 62 763 11 246 - 58 130 - 614 131 525 III. Przychody z tytułu dywidend - - 8 118 266 - 8 384 IV. Wynik na instrumentach finansowych wycenianych wg wartości godziwej przez wynik finansowy 5 227 - 164 5 127 51 569 - 61 759 V. Wynik na rachunkowości zabezpieczeń - - - 2 028 - - - 2 028 VI. Wynik na inwestycyjnych papierach wartościowych - - - - - - VII. Wynik z pozycji wymiany 13 900 3 525 - 7 121 - 419 3 9 888 VIII. Wynik z tytułu zaprzestania ujmowania instrumentów finansowych 1 038 - - - - 1 038 IX. Wynik na działalności bankowej 381 451 221 737 205 989 214 862 - 2 492 1 021 547 X. Wynik pozostałych przychodów i kosztów operacyjnych 4 824 - 8 985 - - 5 430 - 1 873 - 11 464 XI. Wynik ryzyka prawnego kredytów hipotecznych w walutach obcych - - 284 411 - - - 284 411 XII. Wynik odpisów z tytułu utraty wartości - 53 837 9 360 - 5 997 - - - 50 474 XIII. Wynik na działalności finansowej 332 438 - 62 299 199 992 209 432 - 4 365 675 198
Page 190
Roczne Skonsolidowane Sprawozdanie Finansowe Grupy Kapitałowej BOŚ S.A.za rok zakończony dnia 31 grudnia 2024 r. w tys. zł. 189 1. Koszty bezpośrednie - 37 247 - 27 360 - 2 845 - 103 264 - 1 390 - 172 106 Wynik po kosztach bezpośrednich 295 191 - 89 659 197 147 106 168 - 5 755 503 092 2. Koszty pośrednie i usługi wzajemne - 114 733 - 97 771 - 18 930 - - - 231 434 Wynik po kosztach bezpośrednich i pośrednich 180 458 - 187 430 178 217 106 168 - 5 755 271 658 3. Amortyzacja - 30 272 - 27 850 - 2 822 - 11 235 - 1 705 - 73 884 4. Pozostałe koszty (podatki, BFG, KNF) - 17 617 - 15 193 - 1 125 - 5 272 - 1 535 - 40 742 XIV. WYNIK FINANSOWY BRUTTO 132 569 - 230 473 174 270 89 661 - 8 995 157 032 XV. Alokowany wynik ALM 68 699 144 030 - 212 729 - - - XVI. Wynik finansowy brutto po alokacji wyniku ALM 201 268 - 86 443 - 38 459 89 661 - 8 995 157 032 XVII. Obciążenia podatkowe - 78 658 XVIII. WYNIK FINANSOWY NETTO 78 374 XIX. Aktywa segmentu 8 641 990 2 141 052 10 573 543 442 679 233 187 22 032 451 w tym należności od banków i klientów 8 585 511 2 141 052 53 471 2 462 4 215 10 786 711 Zobowiązania segmentu 6 549 595 9 485 310 3 172 983 2 099 634 724 929 22 032 451 w tym zobowiązania wobec banków i klientów 6 527 260 9 485 310 558 475 1 854 199 215 099 18 640 343 Nakłady na aktywa trwałe i wartości niematerialne 23 231 20 187 3 087 10 537 - 57 042 Dane przekształcone w związku ze zmianą opisaną w nocie 7.2 Porównywalność z danymi okresu poprzedniego.
Page 191
Roczne Skonsolidowane Sprawozdanie Finansowe Grupy Kapitałowej BOŚ S.A.za rok zakończony dnia 31 grudnia 2024 r. w tys. zł. 190 54. Transakcje z podmiotami powiązanymi Na dzień 31 grudnia 2023 roku Bank Ochrony Środowiska S.A. pełnił rolę dominującą wobec Domu Maklerskiego BOŚ S.A., BOŚ Leasing - EKO Profit S.A., a także MS Wind Sp. z o.o. Jednostką dominującą wobec BOŚ S.A. był Narodowy Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej. Za podmioty powiązane uznaje się również kluczowy personel kierowniczy. Opis transakcji z głównym akcjonariuszem Banku, tj. NFOŚiGW Na dzień 31 grudnia 2024 roku w ramach programu Prosument, dotyczącego finansowania zakupu i montażu instalacji odnawialnych źródeł energii, NFOŚiGW powierzył środki na kredyty preferencyjne w wysokości 4 125 tys. zł, podczas gdy na dzień 31 grudnia 2023 roku kwota ta wynosiła 3 390 tys. zł. Bank prowadzi rachunki techniczne dla NFOŚiGW, poprzez które rozliczany jest program MÓJ ELEKTRYK EKETRYK. Na dzień 31 grudnia 2024 roku stan środków na rachunkach wynosił 165 613 tys. zł, podczas gdy na 31 grudnia 2023 roku wynosił 189 703 tys. zł. Koszty odsetkowe z tyt. w/w rachunków wyniosły odpowiednio 13 127 tys. zł w 2024 roku oraz 9 802 tys. zł w 2023 roku. NFOŚiGW objął wyemitowane przez BOŚ Bank obligacje serii AB oraz AA2 o wartości bilansowej wg stanu na 31 grudnia 2024 roku w wysokości 102 709 tys. zł (emisja AB), podczas gdy na dzień 31 grudnia 2023 była to kwota 169 872 tys. zł (emisja AB oraz AA2). Koszty odsetkowe z tyt. wyemitowanych przez BOŚ Bank obligacji, których nabywcą był NFOŚiGW wynosiły w 2024 roku na 31 grudnia 2024 roku 14 669 tys. zł., podczas gdy w 2023 roku na 31 grudnia 2023 roku wynosiły 10 717 tys. zł odpowiednio. NFOŚiGW jest podmiotem powiązanym ze Skarbem Państwa. Bank zawiera transakcje z jednostkami powiązanymi ze Skarbem Państwa – głównie z jednostkami sektora finansów publicznych. Opis transakcji z jednostkami powiązanymi: Tryb podejmowania decyzji kredytowych wobec spółek zależnych jest opisany w „Regulaminie udzielania przez Bank Ochrony Środowiska S.A. kredytów, pożyczek pieniężnych, gwarancji bankowych, poręczeń oraz innych zobowiązań pozabilansowych jednostkom zależnym i stowarzyszonym z Bankiem, akcjonariuszom Banku, podmiotom powiązanym kapitałowo lub organizacyjnie z akcjonariuszami, pracownikom Banku, osobom zatrudnionym w podmiocie dominującym, członkom Zarządu i członkom Rady Nadzorczej podmiotu dominującego, oraz na ich zlecenie”. Bank świadczy na rzecz osób zajmujących stanowiska kierownicze w Banku, Członków Rady Nadzorczej Banku oraz bliskich członków rodzin tych osób standardowe usługi finansowe obejmujące, między innymi, prowadzenie rachunków bankowych, przyjmowanie depozytów, udzielanie kredytów i inne usługi finansowe. Przy udzielaniu kredytów, pożyczek pieniężnych, gwarancji i poręczeń członkom organów Banku, osobom zajmującym stanowiska kierownicze w Banku oraz podmiotom powiązanym kapitałowo lub organizacyjnie z wymienionymi, Bank nie stosuje korzystniejszych warunków, a w szczególności korzystniejszych stóp oprocentowania, niż stosowane przez Bank dla danego rodzaju umowy przy prowadzeniu rachunków bankowych oraz przy udzielaniu kredytów, pożyczek pieniężnych, gwarancji bankowych i poręczeń. Dom Maklerski BOŚ S.A. Bank prowadzi rachunki bieżące Domu Maklerskiego BOŚ S.A. Transakcje wykonywane na rachunkach bieżących to przede wszystkim wpłaty i wypłaty realizowane przez klientów Spółki. Rachunki Bankowe Domu Maklerskiego BOŚ S.A., na których przechowywane są środki zarówno klientów jak i własne, oprocentowane są w oparciu o stawkę WIBID. Bank w 2024 roku kontynuował z Domem Maklerskim BOŚ S.A.: umowę o kredyt obrotowy odnawialny, umowę o prowadzenie rachunków bankowych. W 2024 roku Bank z Domem Maklerskim BOŚ S.A. zawarł umowę podnajmu powierzchni biurowej
Page 192
Roczne Skonsolidowane Sprawozdanie Finansowe Grupy Kapitałowej BOŚ S.A.za rok zakończony dnia 31 grudnia 2024 r. w tys. zł. 191 Wyżej wymienione transakcje zawarte zostały z uwagi na wewnętrzne potrzeby Banku, na zasadach rynkowych. BOŚ Leasing - EKO Profit S.A. Bank w 2024 roku kontynuował z BOŚ Leasing EKO Profit S.A.: umowę kredytu odnawialnego, umowę kredytu inwestycyjnego, umowę kredytu obrotowego, prowadzenia rachunków bieżących i rachunków lokat terminowych, umowę podnajmu nieruchomości. W 2024 roku Bank zawarł z BOŚ Leasing EKO Profit S.A. umowę wynajmu powierzchni biurowej w Warszawie oraz kontynuował zawarte w latach poprzednich umowy najmu w Toruniu oraz Katowicach: BOŚ Leasing – EKO Profit S.A. w 2024 roku nie zawierał z Bankiem umów wykupu wierzytelności leasingowych z regresem. Wyżej wymienione transakcje i umowy najmu zawarte zostały z uwagi na wewnętrzne potrzeby Banku, na zasadach rynkowych. MS Wind Sp. z o. o. Bank prowadzi rachunki bieżące i rachunki lokat terminowych MS Wind Sp. z o.o. Bank kontynuował w 2024 roku zawarte z MS Wind Sp. z o.o. umowy kredytowe z przeznaczeniem na finansowanie realizacji inwestycji. W lutym 2024 roku wygasła transakcja swapa procentowego IRS. Wyżej wymienione transakcje zawarte zostały z uwagi na wewnętrzne potrzeby Banku, na zasadach rynkowych. Informacje dotyczące kredytów i depozytów Członków Zarządu i Rady Nadzorczej Grupy BOŚ W ramach działalności operacyjnej przeprowadzone transakcje z członkami organu zarządzającego i kluczowym personelem kierowniczym obejmują przede wszystkim kredyty i depozyty. Salda poszczególnych pozycji bilansu na dzień 31 grudnia 2023 roku i 31 grudnia 2022 roku oraz koszty i przychody za okres 12 miesięcy zakończony dnia 31 grudnia 2023 roku oraz 31 grudnia 2022 roku zaprezentowano poniżej: Kluczowy personel kierowniczy 31-12-2024 31-12-2023 Stan kredytów 9 7 Udzielone zobowiązania z tytułu linii kredytowej 6 8 Stan depozytów 82 244 Razem 97 259 31-12-2024 31-12-2023 Koszty odsetek od depozytów - 5 Przychody z odsetek od kredytów - - Kluczowy personel kierowniczy korzysta z kredytów i depozytów na warunkach ogólnych oferty publicznej Banku.
Page 193
Roczne Skonsolidowane Sprawozdanie Finansowe Grupy Kapitałowej BOŚ S.A.za rok zakończony dnia 31 grudnia 2024 r. w tys. zł. 192 Wynagrodzenie kluczowego personelu kierowniczego BOŚ S.A. Wynagrodzenie Z tytułu pełnienia funkcji we władzach jednostek podporządkowanychRada Nadzorcza Banku wypłacone za 2024 rok wypłacone za 2023 rok wypłacone za 2024 rok wypłacone za 2023 rok Wojciech Krawczyk 1 182 84 - - Marian Niemirski 3 35 84 - - Waldemar Trelka 4 33 84 - - Paweł Trętowski 5 - 1 - - Andrzej Matysiak 6 40 184 - - Paweł Sałek 7 - 133 - - Piotr Bielarczyk 6 36 163 - - Tadeusz Wyrzykowski 6 40 168 - - Aleksandra Świderska 2 182 163 - - Iwona Marciniak 8 - 90 - - Piotr Sadownik 6 51 233 - - Marcin Liberadzki 10 131 - - - Marcin Likierski 9 146 - - - Władysław Mańkut 9 145 - - - Adam Ruciński 9 209 - - - Marzenna Sendecka 10 148 - - - Artur Stefański 11 156 - - - Piotr Wybieralski 9 146 - - - Razem12 1 680 1 387 - - 1 w składzie Rady Nadzorczej do 23 czerwca 2023 roku 2 w składzie Rady Nadzorczej od 23 czerwca 2023 i od 23 czerwca 2023 delegowany do Zarządu3 w składzie Rady Nadzorczej Rady Nadzorczej do 25 października 2023 roku (złożył rezygnację) 4 w składzie Rady Nadzorczej od 30 czerwca 2022 roku, od 24 czerwca 2023 roku delegowana do Zarządu, z dniem 29 czerwca 2023 roku złożyła rezygnację w związku z powołaniem na Wiceprezesa Zarządu5 w składzie Rady Nadzorczej do 30 czerwca 2022 roku 6 w składzie Rady Nadzorczej do 23 listopada 2022 roku, do 8 lutego 2023 roku oddelegowany do Zarządu; 08 lutego 2023 roku złożył rezygnację z pełnienia funkcji w Radzie Nadzorczej7 w składzie Rady Nadzorczej do 10 grudnia 2022 roku (złożyła rezygnację) 8 w składzie Rady Nadzorczej od 23 czerwca 2021 roku9 w składzie Rady Nadzorczej od 30 czerwca 2022 roku 10 wszystkie płatności stanowiły krótkoterminowe świadczenia pracownicze. Łączna kwota wynagrodzeń Rady Nadzorczej wypłaconych w 2023 roku zawiera: wynagrodzenie Członków Rady Nadzorczej, zwrot nadpłaconych składek ZUS i składek PPK zapłaconych przez BOŚ S.A.
Page 194
Roczne Skonsolidowane Sprawozdanie Finansowe Grupy Kapitałowej BOŚ S.A.za rok zakończony dnia 31 grudnia 2024 r. w tys. zł. 193 Wynagrodzenie Z tytułu pełnienia funkcji we władzach jednostek podporządkowanychZarząd Banku wypłacone za 2024 rok wypłacone za 2023 rok wypłacone za 2024 rok wypłacone za 2023 rok Bartosz Kublik 1 642 - Kamil Kuźmiński 1 472 - Krzysztof Łabowski 1 476 - Michał Należyty 3 416 - Piotr Kubaty 4 153 - Tomasz Jodłowski 2 210 - Paweł Trętowski 7 127 331 - - Iwona Marciniak 8 230 268 - - Wojciech Hann 11 192 359 - - Marzena Koczut 12 47 105 - - Bogusław Białowąs 16 44 83 - - Arkadiusz Garbarczyk 10 406 963 - - Emil Ślązak 13 - 475 - - Jerzy Zań 14 202 769 - - Robert Kasprzak 15 159 348 - - Sebastian Bodzenta 9 233 249 - - Marcin Liberadzki 5 55 - - - Marzenna Sendecka 5 44 - - - Artur Stefański 6 35 - - - Razem 4 143 3 950 - - w tym: krótkoterminowe świadczenia pracownicze 2 293 2 376 - - świadczenia po okresie zatrudnienia - 826 - - świadczenia z tytułu rozwiązania stosunku pracy 257 129 - - płatności w formie akcji własnych (fantomowe) 893 619 - - 1 w składzie Zarządu Banku od 11 kwietnia 2024 roku 2 w składzie Zarządu Banku od 11 kwietnia 2024 roku do 20 sierpnia 2024 roku 3 w składzie Zarządu Banku od 15 maja 2024 roku 4 w składzie Zarządu Banku od 14 października 2024 roku5 w składzie Zarządu Banku od 11 marca 2024 roku do 10 kwietnia 2024 roku6 w składzie Zarządu Banku od 3 do 10 kwietnia 2024 roku oraz od 1 do 13 października 2024 roku 7 w składzie Zarządu Banku od 23 czerwca 2023 roku do 23 września 2023 roku, od 25 września do 25 grudnia 2023 roku, od 28 grudnia 2023 roku do 11 marca 2024 roku8 w składzie Zarządu Banku od 29 czerwca 2023 roku do 11 marca 2024 roku 9 w składzie Zarządu Banku od 10 lipca 2023 roku do 11 marca 2024 roku10 w składzie Zarządu Banku do 3 kwietnia 2024 roku 11 w składzie Zarządu Banku do 23 listopada 2022 roku12 w składzie Zarządu Banku do 23 maja 2022 roku13 w składzie Zarządu Banku do 8 lutego 2023 roku w ramach oddelegowania z Rady Nadzorczej, następnie od 8 lutego 2023 roku do 23 czerwca 2023 roku (rezygnacja)14 w składzie Zarządu Banku do 23 czerwca 2023 roku
Page 195
Roczne Skonsolidowane Sprawozdanie Finansowe Grupy Kapitałowej BOŚ S.A.za rok zakończony dnia 31 grudnia 2024 r. w tys. zł. 194 Łączna kwota wynagrodzeń członków Zarządu Banku wypłaconych w 2024 roku zawiera: wynagrodzenia wynikające z zawartych umów o świadczenie usług zarządzania, płatności w formie akcji własnych (fantomowe), składki na PPK zapłacone przez BOŚ S.A. 55.Sezonowość lub cykliczność działalności W 2024 i 2023 roku w działalności Grupy BOŚ nie wystąpiły istotne zjawiska podlegające wahaniom sezonowym lub mające charakter cykliczny. 56.Zbycie i likwidacja oraz połączenie spółek W 2024 i 2023 roku Grupa BOŚ nie dokonywała zbycia, likwidacji ani połączeń spółek zależnych. 57.Wypłacone dywidendy (łącznie lub w przeliczeniu na jedną akcję), z podziałem na akcje zwykłe i pozostałe akcje W 2024 i 2023 roku nie była wypłacona ani zadeklarowana dywidenda. 58.Reforma wskaźników referencyjnych W celu dostosowania Banku do zmian wynikających z regulacji Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/1011 z dnia 08 czerwca 2016 roku oraz Rozporządzenia (UE) nr 596/2014 (Dz.U. L 171 z 29 czerwca 2016 roku, z późn. zm.), tzw. „Rozporządzenia BMR”, w Banku działa projekt „Wdrożenie wymogów Rozporządzenia BMR” (Projekt BMR). W Projekcie BMR biorą udział przedstawiciele komórek organizacyjnych odpowiedzialnych za obszary produktowe (detaliczny i korporacyjny), zarządzanie ryzykiem stopy procentowej, obszar prawny, rachunkowy oraz IT. W związku z zaprzestaniem z dniem 30 czerwca 2023 roku opracowywania przez Financial Conduct Authority wskaźnika LIBOR dla waluty USD, Bank podjął decyzję o zastosowaniu w umowach kredytów zawieranych w walucie USD wskaźnika CME Term SOFR. Wskaźnik CME Term SOFR został wdrożony do oferty kredytowej Banku dla klientów z segmentu MSP/KORPO. CME Term SOFR to terminowy wskaźnik referencyjny stopy procentowej dla dolara amerykańskiego. Administratorem wskaźnika jest CME Group Benchmark Administration Limited (Strona internetowa administratora wskaźnika: www.cmegroup.com). Wskaźnik CME Term SOFR został zatwierdzony 29 lipca 2021 roku przez ARRC (Alternative Reference Rates Committee) jako zamiennik za LIBOR USD. Administratorem tego wskaźnika w rozumieniu Rozporządzenia BMR jest podmiot z państwa trzeciego (tj. podmiot z siedzibą w Stanach Zjednoczonych Ameryki Północnej). Stosowanie tego wskaźnika jest możliwe na mocy przepisów przejściowych, tj. art. 51 ust. 5 Rozporządzenia BMR - Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/1011 z dnia 08 czerwca 2016 roku w sprawie indeksów stosowanych jako wskaźniki referencyjne w instrumentach finansowych i umowach finansowych lub do pomiaru wyników funduszy inwestycyjnych i zmieniające dyrektywy 2008/48/WE i 2014/17/UE oraz rozporządzenie (UE) nr 596/2014 z późniejszymi zmianami. Wskaźnik syntetyczny był publikowany do 30 września 2024 roku. W Banku trwa proces tranzycji istniejących umów kredytów opartych o wskaźnik LIBOR USD na odpowiedni wskaźnik CME Term SOFR.Wszystkie umowy z klientami z segmentu MŚP i korporacyjnego zostały aneksowane w zakresie zastosowania wskaźnika CME Term SOFR. W segmencie detalicznym z uwagi na znikomy odzew Klientów na - przedstawioną przez Bank - propozycję zawarcia aneksu wprowadzającego w miejsce stosowanego umownie indeksu LIBOR USD wskaźnika CME Term SOFR, została podjęta decyzja o wyliczeniu wymiaru zmiennej stopy procentowej w oparciu o ostatnie znane - dla czynnych transakcji - notowanie wskaźnika LIBOR USD. Ponadto członkowie Projektu BMR nadal biorą czynny udział w pracach Narodowej Grupy Roboczej ds. reformy wskaźników referencyjnych (NGR), powołanej w lipcu 2022 roku. W skład Grupy NGR (oprócz szerokiej reprezentacji instytucji finansowych) wchodzą również przedstawiciele UKNF, MF, NBP, BFG, ZBP oraz GPW Benchmark. Celem prac NGR jest przygotowanie procesu skutecznego wdrożenia wskaźnika referencyjnego RFR (Risk-Free Rate) na polskim rynku finansowym oraz zastąpienia nim stosowanego obecnie wskaźnika referencyjnego WIBOR.
Page 196
Roczne Skonsolidowane Sprawozdanie Finansowe Grupy Kapitałowej BOŚ S.A.za rok zakończony dnia 31 grudnia 2024 r. w tys. zł. 195 Zgodnie z Komunikatem KS NGR z 25 października 2023 roku, zaprzestanie opracowywania i publikowania wskaźników referencyjnych WIBOR i WIBID ma nastąpić z końcem 2027 roku. 24 maja 2024 roku NGR ogłosiła Publiczne konsultacje dokumentu konsultacyjnego w sprawie przeglądu i oceny alternatywnych indeksów stopy procentowej. Wynik konsultacji stanowił podstawę przeprowadzenia weryfikacji decyzji KS NGR z września 2022 roku o wyborze WIRON jako wskaźnika, który miałby zastąpić WIBOR. 10 grudnia 2024 roku KS NGR dokonał wyboru propozycji indeksu z grupy WIRF jako docelowego wskaźnika referencyjnego stopy procentowej, który ma zastąpić wskaźnik referencyjny WIBOR.KS NGR podjął decyzję o wyborze propozycji indeksu WIRF– bazującego na depozytach niezabezpieczonych Instytucji Kredytowych i Instytucji Finansowych. Tym samym KS NGR zweryfikował i zmodyfikował swoją wcześniejszą decyzję o wyborze WIRON.Kolejnym krokiem KS NGR będzie zaktualizowanie Mapy Drogowej w ramach dotychczasowego harmonogramu działań mających na celu zastąpienie wskaźnika referencyjnego WIBOR docelowym wskaźnikiem WIRF–. KS NGR zamierza także w najbliższym czasie zweryfikować i zaktualizować wydane dotychczas rekomendacje NGR, w szczególności standardy stosowania nowego docelowego wskaźnika RFR (risk-free-rate) w nowych produktach: bankowych, leasingowych i faktoringowych oraz instrumentach finansowych, jak również standardy dobrowolnej konwersji dla portfeli legacy umów i instrumentów finansowych, w których stosowany jest wskaźnik referencyjny WIBOR. Bank na bieżąco monitoruje sytuację rynkową związaną z reformą wskaźników referencyjnych oraz analizuje jej skutki dla Banku.Prace projektowe zostaną dostosowane po aktualizacji Mapy Drogowej NGR. 31-12-2024 31-12-2023 Aktywa oparte o stawkę WIBOR Kredyty hipoteczne 1 122 862 1 224 861 Kredyty konsumenckie 240 969 268 797 Pozostałe kredyty 6 389 232 6 814 291 Dłużne papiery wartościowe 2 637 944 2 533 882 Pasywa oparte o stawkę WIBOR Emisja dłużnych papierów wartościowych 302 471 447 032 Depozyty 119 519 238 317 Pasywa oparte o stawkę WIBID Depozyty 2 845 518 3 068 177 Instrumenty pochodne (nominał) IRS 1 714 858 2 223 220 Aktywa oparte o stawkę LIBOR Kredyty hipoteczne 7 549 16 742 Pozostałe kredyty 81 655 121 247
Page 197
Roczne Skonsolidowane Sprawozdanie Finansowe Grupy Kapitałowej BOŚ S.A.za rok zakończony dnia 31 grudnia 2024 r. w tys. zł. 196 Ryzyko Stopy Procentowej Ryzyko stopy procentowej jest rozumiane jako potencjalny negatywny wpływ zmian stóp procentowych na prognozowany wynik finansowy, wartość ekonomiczną kapitału własnego oraz wartość bieżącą posiadanych dłużnych papierów wartościowych. W kontekście reformy wskaźników referencyjnych może się ono zmaterializować głównie wskutek niedopasowania terminów przeszacowania wskaźnika zastępującego względem wskaźnika kontraktowego oraz wskutek niedopasowania dat konwersji wskaźnika dla różnych umów i kontraktów np. kredytów vs kontrakty IRS. Ponadto istnieje ryzyko, iż międzybankowy rynek transakcji pochodnych zabezpieczających ryzyko stopy procentowej nie będzie pozwalał na zabezpieczanie ryzyka bazowego wbudowanego w transakcje bilansowe (kredytowe). Ryzyko może się zmaterializować również w wyniku niedoskonałej korelacji w dostosowaniu stóp procentowych różnych instrumentów wrażliwych na zmiany stóp procentowych, co przekładać się będzie na niedopasowanie odsetek otrzymywanych i płaconych przez Bank. Bank monitoruje skalę wrażliwości ekspozycji na powyższe ryzyko i podejmuje stosowne działania zgodne z zasadami zarządzania ryzykiem stopy procentowej. Zidentyfikowane powyżej ryzyka nie mają wpływu na strategię zarządzania ryzykiem stopy procentowej. Ryzyko prawne Ryzyko prawne związane z reformą wskaźników referencyjnych dotyczy zaprzestania publikacji wskaźników dotychczas stosowanych w kontraktach i zamianą ich wskaźnikiem alternatywnym. Rachunkowość zabezpieczeń Bank wykorzystuje rachunkowość zabezpieczeń do zabezpieczenia wartości godziwej obligacji o stałym oprocentowaniu instrumentami typu Interest Rate Swap opartymi o stawkę WIBOR (szczegóły opisane są w nocie 47 Rachunkowość zabezpieczeń). Wskutek reformy wskaźników BMR zmianie ulegnie stawka referencyjna dla instrumentu zabezpieczającego. Zmiana wskaźnika referencyjnego będzie powodowała zmiany wartości instrumentów, które będą tym większe, im większa będzie różnica pomiędzy poziomami wskaźnika nowego i wskaźnika dotychczas stosowanego. Tym samym transakcje zabezpieczające musiałyby zostać poddane ocenie pod kątem ich dalszej efektywności (w kontekście wartości pozycji zabezpieczanej i wartości pozycji zabezpieczającej). Efektywność będzie zależała również od istnienia płynnego rynku derywatów opartych o indeks WIRF. Jednak w związku z tym, iż przewidywana reforma wskaźników BMR nastąpić ma do 2027 roku, a istniejąca w Banku rachunkowość kończy się w lipcu 2025 roku, reforma nie będzie miała w średnim terminie wpływu na ryzyko w zakresie rachunkowości zabezpieczeń.
Page 198
Roczne Skonsolidowane Sprawozdanie Finansowe Grupy Kapitałowej BOŚ S.A.za rok zakończony dnia 31 grudnia 2024 r. w tys. zł. 197 59.Zdarzenia po dniu bilansowym Nie wystąpiły zdarzenia po dniu bilansowym.
Page 199
Roczne Skonsolidowane Sprawozdanie Finansowe Grupy Kapitałowej BOŚ S.A.za rok zakończony dnia 31 grudnia 2024 r. w tys. zł. 198 Podpisy członków Zarządu BOŚ S.A. Data Imię i nazwisko Stanowisko/funkcja Podpis 26.03.2025 r. Bartosz Kublik Prezes Zarządu Podpisano kwalifikowanym podpisem elektronicznym 26.03.2025 r. Piotr Kubaty Wiceprezes Zarządu Podpisano kwalifikowanym podpisem elektronicznym 26.03.2025 r. Kamil Kuźmiński Wiceprezes Zarządu Podpisano kwalifikowanym podpisem elektronicznym 26.03.2025 r. Krzysztof Łabowski Wiceprezes Zarządu Podpisano kwalifikowanym podpisem elektronicznym 26.03.2025 r. Michał Należyty Wiceprezes Zarządu Podpisano kwalifikowanym podpisem elektronicznym Podpis osoby, której powierzono prowadzenie ksiąg rachunkowych: 26.03.2025 r. Andrzej Kowalczyk Dyrektor Departamentu Rachunkowości Podpisano kwalifikowanym podpisem elektronicznym